ပၢင်တိုၵ်း 1027 ဢၼ်တႄႇပဵၼ်ၶိုၼ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၵျွၵ်ႉမႄး သီႇပေႃႉ လႃႈသဵဝ်ႈ မိူင်းယႆ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇပႃး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်းလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မီးၼပ်ႉမိုၼ်ႇၼပ်ႉသႅၼ်။

ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းမိူင်းယႆ – ၽူင်ႉပၢႆႈႁွတ်ႈထိုင် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တီႈယူႇတီႈ ၵိၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၼၵ်းၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉ ၸဝ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉၼႆသေ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶၢတ်ႈႁွင်ႈၶၢတ်ႈ ႁိူၼ်းယူႇသဝ်း ၵေႃႈမီး။

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း မိူင်းယႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၽူင်ႉပၢႆႈၵႂႃႇလၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႉ တီႈဝဵင်းၵေးသီး ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ထိုင်ဝႆႉတီႈဝဵင်းၵေးသီးၼႆႉ ၸိူဝ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ ၶၢတ်ႈႁိူၼ်းသေယူႇဝႆႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဝတ်ႉ/ ၵျွင်းၶမ်းလႄႈ ဝတ်ႉၵမ်မထၢၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉၵၢင်ပၢင်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းယႆ။ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈၵၼ်တူၺ်း ထိုင်ပၼ်တႃႇယူႇတႃႇၵိၼ်ၶဝ်ဝႆႉယူႇၼႆ ၵူၼ်းၵေးသီးလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ တႃႇယူႇတႃႇၵိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်း ဝဵင်းၵေးသီး ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ပၼ်ယူႇ။ သိုဝ်ႉသေပၼ်ၶဝ်ႁုင်မိုဝ်ႉ ၵူၺ်းၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ၵမ်ႈ ၽွင်ႈၵေႃႈ မႃးယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မႃးၶၢတ်ႈယူႇဝႆႉ။ ဢၼ် ၶၢတ်ႈႁိူၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸၢဝ်းမုတ်ႉသလိမ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလွင်ႈငိုၼ်းတွင်း ၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတႄႉ ၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်ၶၢတ်ႈႁွင်ႈ ၶၢတ်ႈႁိူၼ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ် ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇသွၼ်ႈယူႇ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵူၺ်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢတ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 9 မိုဝ်ႉ 10 ဝၼ်း၊ ၼမ်သုတ်းထိုင် ၽၢၵ်ႇလိူၼ်သၢဝ်းဝၼ်းၵူၺ်း။   

ၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈဝဵင်းၵေးသီးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယႆ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵမ်ႈဢေႇ။ ႁူမ်ႈသဵင်ႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၵေးသီး မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 1,000 ပၢႆ ။ ၵမ်ႈၼမ် တေမႃးၶၢတ်ႈႁိူၼ်းယူႇသဝ်း။ ဢၼ်မီးတီႈဝတ်ႉၵျွင်းၶမ်းၼၼ်ႉ 40 ပၢႆ ၊ တီႈဝတ်ႉၵမ်မထၢၼ်းသမ်ႉ မီး 100 ပၢႆ ။

ၵူၼ်းမိူင်းယႆ ဢၼ်ပၢႆႈမႃးတီႈၵေးသီးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ယ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈပႃး သမ်ႉထႅင်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၢတ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းၸၢႆးၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၶိုၼ်းမိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ပွၵ်ႈမႃးၵေးသီးၶိုၼ်း ၵေႃႈမီး ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းယႆ – ၵေးသီးၼႆႉ ယၢၼ်ၵၼ် 45 လၵ်းၵူၺ်း။ ပေႃးဢမ်ႇမိူဝ်းတူၺ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ ၵူဝ်တူၼ်ႈၵႃႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသေ သုမ်းပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်လၢႆလွင်ႈတႄႉတႄႉ – ၵူၼ်း ၵေးသီးလၢတ်ႈ။

ၼႂ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼၼ်ႉ မီးပႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 7 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈလႄႈ မႄႈပုမ်လူင်၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မႃးလိုဝ်ႈၵေးသီးၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉသေ ပၢႆႈၸူးထိုင်ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်ၵေႃႈမီး၊ ၸိူဝ်းပၢႆႈထိုင်တူၼ်ႈတီး ၵေႃႈမီး။ မိူဝ်ႈ ၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/7/2024 ၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းယႆ ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝဵင်း လတ်းမႃးတၢင်းၵေးသီး တင်းၼမ်တင်းလၢႆ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇၼိမ် ၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸၢင်ႈၼမ်လိူဝ် မႃးၵူႈဝၼ်း။ တႃႇၶၢဝ်းပွတ်းတႄႉ တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉလႄႈ ယႃႈယႃ ၵုမ်ႇထူၼ်ႈယူႇသေတႃႉ တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ တေဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈ။ ၶၢဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၾူၼ်လႄႈ မႆႈၸႂ်တႃႇပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးထႅင်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇသုတ်းၵၢင်ၼွၼ်းလႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈယုင်းၶူပ်းသေ ပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ်ထႅင်ႈၼႆ ၵူၼ်းၵေးသီးလၢတ်ႈၼႄ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႆႉ ပေႃးငဝ်းလၢႆးပႆႇၼိမ် ၸၢင်ႈၼမ်မႃးလိူဝ်ၼႆႉ ပေႃးၶၢဝ်းတႄႉ လွင်ႈပၢႆးယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းပၢႆႈမႃး ဢမ်ႇမီးသုတ်းမုင်း ပေႃးယုင်းၶူပ်းၼမ် ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈၼၢဝ်ဢေႃႈ။ ၶၢဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းလႄႈ ယုင်းလိူင်ႇၼႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 11/7/2024 မႃးၼႆႉ သိုၵ်းဝႃႉ UWSA တင်း သိုၵ်းတႆး SSPP ၵေႃႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇထႅင်ႈ တင်းၼမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းမိူင်းယႆၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ သိုၵ်းဝႃႉ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉ ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းသေ သိုၵ်းတႆး SSPP ဢဵၼ်ႁႅင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်သမ်ႉ ၶဝ်ႈဢဝ်တီႈယူႇ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းယႆဝႆႉ။ သိုၵ်းလၢႆ ၸုမ်း ယူႇလေႃးၵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ်လႆႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းၵူႈဝၼ်းထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ။