သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA  ယိုဝ်းၵၼ်တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ႁွင်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မီးထိုင် 15,500 ပၢႆ ၵမ်ႈၼမ် ပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇဝႆႉၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လၢႆလွင်ႈလၢႆဢၼ်လႄႈ မၢင်ၸိူဝ်း ပၢႆႈယဝ်ႉလႆႈပၢႆႈထႅင်ႈ။

ယၢမ်းလဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဝတ်ႉၼႃးပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မီးၸမ် 3 ႁဵင် ။ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းပေႃး။ ၼၢင်းယိင်း ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၊ ၵူၼ်းဢႃယုသုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၸပ်းမႆႈၶႆႈၼၢဝ်မႃး ဢမ်ႇလႆႈယႃႈယႃၶိုတ်းတၼ်း ဝႃႈၼႆ။  

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 25/06/2024  မႃး ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်းပႆႇယဵၼ်ပႆႇဝၢႆးလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းပၢႆႈသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈဝတ်ႉၼႃးပဵင်း တူၵ်းၵိၼ်း ယွၼ်ႉၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇၵုမ်ႇ၊ ၾႆးၾႃႉၵေႃႈ ၵွႆလႄႈ မီးၶဝ်ႈပိူၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ် ၵႂႃႇတမ် ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၵေႃႈ ၶၢတ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈတမ်ၶဝ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ႇၵၢၼ်။ ၸဵမ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၸဝ်ႈသႅင်ႇၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆႈမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃတၢင်းလႂ်မႃးယဝ်ႉၼႆ -ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ-

“လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈမီး၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၵေႃႈမီး သမ်ႉပၢႆပႃးမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵိူတ်ႇမႂ်ႇလူးၵွၼ်ႇ။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၸဝ်ႈၸၢင်းၶဝ်ၵေႃႈ ပႃးမႃးၶႃႈယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉ မီးလၢႆလွင်ႈၶႃႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵိၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၾႆးၵေႃႈမွတ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈတမ်ၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ မီးၶဝ်ႈပိူၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်။ ၽၵ်းၵေႃႈ တႃႇတေႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ် ယၢပ်ႇယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ၸွမ်းဝဵင်းလႄႈ ၵူၼ်းၶၢႆ ႁၢၼ်ႉၶဝ် ပိၵ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမူတ်း။ ပေႃးသိုဝ်ႉလႆႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းၵုမ်ႇၵၼ်တင်းသဵင်ႈဢမ်ႇငၢႆႈၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးလႆႈၶဝ်ႈသၢၼ်မႃးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇပၼ်ၵၼ် မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းလႂ် ၼိုင်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈဢွတ်းသေ ႁုင်ၵိၼ်ႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ယၢမ်းလဵဝ် တႃႇၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းထိုင်ၵၼ်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၵႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈဢူၼ်းငိုၼ်းမႃးၵေႃႈမီး မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼင်ႇၵၼ် ၶိုၼ်းၸူၵ်းငိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ လူႇတၢၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈမီးလႄႈ တႃႇၶၢဝ်းပွတ်းတႄႉ တိုၵ်ႉမီးဢၼ် ၵိၼ်ၸႂ်ႉယူႇသေတႃႉ တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ တေဢမ်ႇငၢႆႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ၵူဝ်ထူပ်းၽေးသၢႆၸႂ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈသွၼ်ႈ တီႈလွတ်ႈၽေးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်း ဢႃယုသုင်၊ ၵူၼ်းတၢႆၽၢၵ်ႇဢမ်ႇပေႉတူဝ် ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈလႄႈ ၵႃႈလႆႈ ယူႇၵိုတ်းဝႆႉတီႈၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်း ႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း။ ၸိူဝ်းပႆႇတၼ်းလႆႈပၢႆႈ – မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇ မၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆၵေႃႈ မီးၼမ်။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵမ်ႈၼမ် ၶွၼ်ႈယူႇဝႆႉတီႈဝတ်ႉဝႃးၽႃႇသိူဝ်ႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လႆႈပၢႆႈလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင်မႃး သင်ၶၸဝ်ႈၶဝ် ပေႃးလႆႈၸုၼ်ႉၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆႈၼႂ်းၵၼ်ႇၼႂ်းၵျွင်း၊ သႃႇမၼႄႇၶဝ်သေ ပၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉပေႃးမူတ်း။ ပိူင်လူင် ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းသိုင်ႇၾႆး တႃႇႁုင်တႃႇမိုဝ်ႉ။ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူဝ်ႇယႃ ၵႅမ်တူဝ်ၽႂ်မၼ်းမႃးၵေႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆ ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်မႃးဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ်တႄႉတႄႉ တေဝႃႈႁႃ သိုဝ်ႉယႃႈယႃ ႁႂ်ႈလႆႈၶိုတ်းတၼ်း ၼႆၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆယႃၶဝ် ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ ယွၼ်ႉၵူဝ်ထူပ်းၽေးလႄႈ ဢွၼ် ၵၼ်ပိၵ်ႉဢိုတ်းမူတ်း။ ပေႃးၵိုင်ႉ ၵၢင်ႉလူဝ်ႇယူတ်းယႃတူဝ်မႃး ၵႃႈလႆႈသူင်ႇတူဝ်ထိုင်ႁူင်းယႃၼမ်ႉ လၼ်ႈ။ ထူပ်းပၼ်ႁႃၸိူင်ႉၼႆ မီး 2 ပွၵ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ လီမႆႈၸႂ်ႁႅင်း ယွၼ်ႉဝႃႈ တႃႇ ၸႂ်ႉရူတ်ႉၵႃးတေႃႉသူင်ႇၵေႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈငၢႆႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း”- ဝႃႈၼႆ။

တီႈဝတ်ႉၼႃးပဵင်းၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းမီး 2,045 ၵေႃႉ ၵူၼ်းၸၢႆးမီး 637 ၼႆႉပဵၼ်သၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်ၵဵပ်းဝႆႉ ဝၼ်းတီႈ1/7/2024 ။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသၢပ်ႇဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၶႃႇ၊ ၵွင်းဢႅတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇၵွင်းမူး၊ မူၺ်ႇတေႃႇ၊ ၸွႆးၵုင်း၊ ၵုင်းသႃႇ၊ ပဵင်းၼိမ်၊ ပၢင်ႁၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းမႃးယူႇဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်း တူၼ်ႈတီး ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႂႃႇၼမ်ႉလၼ်ႈ။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼမ် မႃးၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းတီႈၸမ်တီႈၵႆ ၵမ်ႉၸွႆႈလွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇၼႆ ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄး ၵေႃႉၼိုင်ႈ တုၵ်းယွၼ်းလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၊ ပေႃးၵမ်ႉၸွႆႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းတီႈ ၸမ်ၵႆဝူၼ်ႉထိုင်ၵၢၼ်ၵိၼ် ယႅမ်ႉၼႆႉ လွင်ႈယႂ်ႇ။ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်လူဝ်ႇၵႅင်လူဝ်ႇႁုင်ၼႆႉ မၼ်းႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇ ၵႃႈမၼ်း ၵေႃႈသုင်။ မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼမ်ႉမီႇၼမ်ႉမၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းဝႆႉ။ ဢၼ်မီးဝႆႉၵေႃႈ ၸမ်မူတ်းၸမ်သဵင်ႈယဝ်ႉလႄႈ တေႃႇၼင်ႇမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼိုင်ႈၸွႆႉၼႆႉ လႆႈပႅင်းၸႂ်ႉ ပဵၼ် 3 -4 တႃႇဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်သေ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတီႈဝတ်ႉၼႃးပဵင်းၼႆႉယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝတ်ႉပုင်ႇဝူဝ်း ဝတ်ႉႁွင်ႈႁိူင်း ဝတ်ႉၼႃးထွၼ်ႇ ဝတ်ႉၼွင်ၵႂၢင် ၼွင်ပိင်လူင် ၼွင်ပိင်ဢွၼ်ႇ ဢေးတႃႇယႃႇ ဝတ်ႉၶၢႆးမွၼ် ဝတ်ႉၶူဝ်ဢုင်  ဝတ်ႉၶူဝ်တႅၼ်ႈ ဝတ်ႉၼွင်လႅင် ပၢင်ႇလေႃႉ ဝတ်ႉၶွၵ်ႈဝူဝ်း ဝတ်ႉၼမ်ႉပႅၼ်ႈ ဝတ်ႉပွၵ်ႉဢၢင်းလူင် ဝတ်ႉၼႃးၶေႃ ဝၢၼ်ႈၵွင်းႁုင်း ဝတ်ႉၵုၼ်ႁႅၼ် ဝတ်ႉၶူဝ်မုင်း ဝတ်ႉၼႃးသွင်း ဝတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇပဵင်းသေႃႉ ဝတ်ႉၼမ်ႉၸေႃႉ ဝတ်ႉၸွႆးၵုင်း ဝတ်ႉလွႆၶေႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉၼမ် တင်းမူတ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 15,500 ပၢႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၼင်ႇၼႆ။

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 25/06/2024 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 02/07/2024 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင်၊ မၢၵ်ႇၶိူင်ႈမိၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသႂ်ႇ လူႉတၢႆၸွမ်းၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်း တီႈၼႂ်းဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 60 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း ထႅင်ႈၼမ်။