ဝၼ်းတီႈ 16/6/2024 ၼႆႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး လုမ်ႈၾႃႉ (ဝၼ်းမႄႈဝၢၼ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ) ၼႆသေ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇတင်း မုလ်ၼိထိမႅပ်ႉ  (MAP Foundation) ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်တၢင်းႁူႉၵၼ် သေဢမ်ႇၵႃး ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈ တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးထႅင်ႈ လၢႆလွင်ႈ။

တႃႇတူၺ်းထိုင် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၼႆသေ ယူႇတီႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းလႄႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်လၢႆ ၸုမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်မႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ထူၼ်ႈၵမ်း 100 (မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 2011) ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈမႃး ဝၼ်း16 လိူၼ်ၵျူၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းမႄႈဝၢၼ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းမႄႈဝၢၼ်ႈၵူၺ်းၼႆ ၵူဝ်ဢမ်ႇႁူမ်ႇငမ်းပႃး ႁႅင်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၼႆလႄႈ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈႁိၵ်ႈႁွင်ႉမႃးဝႃႈ ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းတီႈ 16/6/2024 ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇတင်း MAP Foundation ၸင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း ပၢင်ႁူပ်းထူပ်းၵၼ် တီႈႁူင်းႁႅမ်း holiday Garden ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈ ထႆး။ ၼႂ်းဝၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းမႃးႁဵတ်း လုၵ်ႈၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းၸမ် 100 ၼႆသေ – ၼၢင်းငမ်းယဵၼ် ၾၢႆႇပူၵ်းပွင်လႄႈ ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းႁိူၼ်း ယေး ၸိုင်ႈထႆး  (ၽူႈၼမ်းၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း) ၼႆႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –

ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇတူၵ်ႇတၵ်ႉၶိုၼ်း သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၶဝ်။ ပၵ်းပိူင်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈတႄႉ၊ ဢမ်ႇႁဵတ်း ပၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ တမ်းဝၢင်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းမႃးၶိူဝ်းယႂ်း ဢမ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းႁႅင်း ၵၢၼ် ဢၼ်လႂ်ထိုင်မႃးၵေႃႈယဝ်ႉ တိုၼ်းတုၵ်းယွၼ်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးမႃး။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ပိူင်မၼ်း ဢွၵ်ႇဝႆႉယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ် ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈ ၸင်ႇမီးပၼ်ႁႃမႃး။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃႈလဵင်းၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် တေၸွမ်းပိူင်ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ လူဝ်ႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈၶဝ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸူးၶဝ်ယဝ်ႉ။

ၼႂ်းဝၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လုၵ်ႈၸၢင်ႈၶဝ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း လႆႈမွၵ်ႇႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ် တူၺ်းလူလွမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၶဝ် မႃးသပ်းလႅင်းၼႄလွင်ႈသုၼ်ႇ လႆႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၸဵမ်ၸၢႆး/ ယိင်း။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ဝၼ်းလိုဝ်ႈလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးလုၵ်ႈၸၢင်ႈဢမ်ႇ ႁူႉ ၵေႃႈ ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် တင်ႈၸႂ်ဢမ်ႇတူၺ်းထိုင် ၵေႃႈမီးၼႆ – ၼၢင်းငမ်းယဵၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ဝၼ်းလိုဝ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇႁူႉဢမ်ႇႁၼ် ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်မႃးလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈ။ ပေႃးလိုဝ်ႈၵေႃႈ ၼၢႆးၸၢင်ႈသမ်ႉ ႁၵ်းငိုၼ်းလိူၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈတႄႉမၼ်း ပေႃးမၼ်းမႅၼ်ႈ ၸွမ်းဝၼ်းလိုဝ်ႈယူႇၼႆ ၵိုင်ႇလီၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်ဝၼ်းလိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈႁၵ်းငိုၼ်း လိူၼ်ၶဝ်။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ပေႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ယူႇဢမ်ႇလီ ၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ်ႈမႃးၸိုင် ထုၵ်ႇလီမီးဝၼ်းလိုဝ်ႈလူၺ်ႈဢမ်ႇႁၵ်းငိုၼ်းလိူၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၼိုင်ႈပီလိုဝ်ႈလႆႈ 6 ဝၼ်း (ပေႃးဢမ်ႇယူႇလီ)၊ ပေႃးပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈႁၵ်း ၵေႃႈ တၵ်းၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇ။

ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တေဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉ 8 ၸူဝ်ႈမူင်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းပိူင်ၼႆႉ မီးဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉၵၢၼ် 10 မူင်း ၵၢင်ၶမ်ႈထိုင် 6 မူင်း ၵၢင်ၼႂ် ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလူဝ်ႇလႆႈလိုဝ်ႈတဵမ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၼႂ်းပၵ်းပိူင်ၵေႃႈမီးဝႆႉယူႇ။ ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် တၵ်းလူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇ ၸႂ်ၵႂႃႇၼႆ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးလႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ႇလူင်ႉလႅင်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီ (ပရႃႊၵၼ်ႊသင်ၶူမ်ႊ) ၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် တႃႇပေႃႈဝၢၼ်ႈမႄႈဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မႄႈဝၢၼ်ႈၶဝ်ပႆႇလႆႈၽဵင်ႇၵၼ် မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ်ႁဵတ်းပၼ်၊ မၢင်တီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်လႄႈ လွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတင်း ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် သႂ်ႇၸႂ်တူၺ်းထိုင် ပၼ်ၵႂႃႇ။

ယွၼ်ႉဝႃႈ ပေႃႈဝၢၼ်ႈမႄႈဝၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၼမ် ပေႃးဢမ်ႇယူႇလီမႃး ၊ ပေႃးထူပ်းၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်မႃးၼႆ ယွၼ်းလိုဝ်ႈ ၵေႃႈ သမ်ႉၺႃးပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈလိုပ်ႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးဝႆႉ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီလႄႈ ထိုင်တီႈလူဝ်ႇယူတ်းယႃတူဝ်မႃးၵေႃႈ ယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ် – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇတေ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် တေၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးတမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် လႆႈတၢင်ႇပိုၼ်ၽႄဝႆႉ ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်သႂ်ႇၸႂ်ႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈ လူဝ်ႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈသေ ႁွင်ႉသေႃႇပၢဝ်ႇလၢတ်ႈ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်တီႈ ၸင်ႇတေတိူဝ်းယမ်ယဝ်ႉၼႆ – ၸုမ်းမႄႈဝၢၼ်ႈၶဝ် တုၵ်းယွၼ်း ပႃးၼင်ႇၼႆထႅင်ႈ။

ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸမ် 100 ယွၼ်ႉၼၼ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶဝ်တေမိူဝ်းၶႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇလႆႈမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၼၼ်ႉယူႇ။ ပၵ်းပိူင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမေႃၶူၼ်ႉၶႆႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇမေႃဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႆၵေႃႈ တေယူႇၼႂ်းပပ်ႉၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးၶဝ်လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပိူင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီၽွၼ်းႁၢႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉ။ ဢၼ်လႂ် လီဢမ်ႇလီၵေႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ႁဝ်းႁူႉၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ ဢၼ်လႆႈႁဝ်း ဢမ်ႇလႆႈသုၼ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၵေႃႈ လူဝ်ႇ လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉသေ တိူင်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းဝၼ်းယႂ်ႇဝၼ်းလူင်မိူၼ်ၼႆယဝ်ႉ။  

ၼႂ်းဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မီးၶပ်းမၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းမႄႈဝၢၼ်ႈၶဝ် တၢင်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၶဝ်၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၶဝ် မႃးသပ်းလႅင်းၼႄ ပၵ်းပိူင်ႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈထိုင် တုၵ်းယွၼ်းထိုင် သုၼ်ႇလႆႈ တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။