ၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး 3 ပီပၢႆၼႆႉ ၶဝ်ၵႆႉၵႆႉ တူၵ်ႇတၵ်ႉတႃႇၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလၢႆၵမ်း သေတႃႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈ။ ၼႂ်းလိူၼ်မေႊၼႆႉၵေႃႈ ၵေႃႊမသျိၼ်ႊ ပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၶိုၼ်းမႄးထတ်းထွင် ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းသေ လိူၵ်ႈၽူႈၼမ်း ၵေႃႇမတီႇဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် UPDJC ထႅင်ႈ 4 ၸုမ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 25-26 ၼႂ်းလိူၼ်မေႊၼႆႉ ၵေႃႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈတူၵ်းလူင်းလႆႈ ၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈ ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း 4 ၸုမ်း ဢၼ်ပႃႇတီႇတႆးလႄႈ တီႇမူဝ်ႇၵရႅတ်ႉတိၵ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း SNDP (ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ) ၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၼမ်း ၸုမ်း UPDJC ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၾၢင် တႃႇၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်း ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ 47 ၸုမ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ 4 ၸုမ်း ဢၼ်ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼၼ်ႉသမ်ႉ တေဢွၼ်ၼမ်း ၸုမ်းၵေႃႇမတီႇ ဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် UPDJC ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပေႃးထိုင် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်။ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ်ပႃႇတီႇတႆးႁဝ်း။မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇမီးပႃႇတီႈဢၼ်လႂ်ယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇတႆး မီးပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ တႃႇ တေတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ လူဝ်ႇမီးမၢႆၾၢင်မၢတ်ႇပူင်ႇတိၼ်ႇလႄႈ ပေႃးၽႂ်ပႆႇမီးၵေႃႈ ႁဵတ်းဝႆးဝႆး။ ပေႃး မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇႁဵတ်းမၢတ်ႇပူင်ႇတိၼ်ႇၼႆ ၵပ်းသိုပ်ႇပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇမႃးလႆႈယူႇၶႃႈ တေၸွႆႈ လၢတ်ႈပၼ် ၸုမ်းလဝၵၶဝ် ဢမ်ႇလူဝ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်းသဵင်ႈတွင်း”- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “တႃႇတေလိူၵ်ႈထတ်း လႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၸိူင်ႉၼၼ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႆႈလိူၵ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃး ပႃႇတီႇ တႃႇ 16 ၸုမ်း ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇထတ်းလိူၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ ပဵၼ် 4 ၸုမ်း ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေမီးပႃႇတီႈသၢင်ႇသီႈ USDP ၊ ပႃႇတီႇၵူၼ်းမိူင်း PP ၊ ပႃႇတီႇရၶႅင်ႇ AFP လႄႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP ”- ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးၶိုင်ငူပ်ႉငီႉၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းဝႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၸိုင် ပေႃးဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး တေၸၢင်ႈမူၼ်ႉ မႄးလႆႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဵတ်းဝႆႉ မၢႆၾၢင် (မၢတ်ႉပူင်ႇတိၼ်ႇ) တႃႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ်။ ၽႂ်ပႆႇမီးမၢႆၾၢင်ၵေႃႈ တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးထိုင်မႃး ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တိုၼ်းတေဢၢၼ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူၺ်းယဝ်ႉ- ပဵၼ်တႃႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်း တႆးယဝ်ႉ။ ပေႃးလႆႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃး ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တေဢၢၼ်းႁဵတ်း ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵတ်းယဵၼ် ဝႃႈၼႆ။
“ပေႃးႁဝ်း ဢမ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈမီးမႃး။ ပေႃးထိုင် ပီ 2025 မႃး ပိူၼ်ႈတေႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း လူဝ်ႇဢဝ်မၢတ်ႇပူင်ႇတိၼ်ႇသေ မႃးတွတ်ႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်။ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇတႆးၵူၺ်းၼႃ ပဵၼ်တႃႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တင်းသဵင်ႈ။ ႁဝ်းဢၢၼ်းၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈသိုင်ႇတိူင်းမိူင်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈ တႃႇပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တႆးႁဝ်းၵူၺ်းၶႃႈလူး ဢွၼ်ႁူဝ်မႃး။ ႁဝ်းလူဝ်ႇၶိုၼ်းၼႄဝႃႈ တႆးႁဝ်းဢွၼ်ႁူဝ် ထႅင်ႈလႆႈယူႇ”- လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2021 ဝၢႆးယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ မီးလွင်ႈၽွတ်ႈၸုမ်း UPDJC မႃးယဝ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢၼ်လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ပီ 2023 ၼၼ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၵႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း တေၶဝ်ႈၶေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ တိူင်းဢေႇရႃႊဝတီႇ (ၼမ်ႉၵဵဝ်) ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ တိူင်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ တိူင်းမၵူၺ်းလႄႈ တင်းၸႄႈမိူင်းတႆး 43 ၸႄႈဝဵင်း။
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၢၼ်ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ၶဝ်ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ပႆႇပူၼ်ႉတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈလႄႈ တႃႇႁႂ်ႈတၢင်တူဝ်တႆးသေ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၼႆႉမႃး။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP ဢွင်ႇပေႉၼမ်သုတ်းထီႉ 2 ၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ထိုင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 လႄႈ 2020 ၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် တၢင်ႇမၢႆၾၢင်သေ ၶဝ်ႈၶေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်း ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း သိုပ်ႇဢွၼ်ၼမ်းသေ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈထႅင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ လႆႈတီႈၼင်ႈသၽႃး ၸႄႈမိူင်း တီႈလဵဝ်ထပ်းၵၼ်သွင်သိုပ်ႇ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ