ၵူၼ်းသႅၼ်ဝီ 2 ၵေႃႉ ၽွင်းၵႂႃႇႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းတႅၵ်ႇသႂ်ႇ လူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 1 ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 06/05/2024 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်း ၵူၼ်းၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၶ ရိတ်ႉယၢၼ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်တႃႈ ဢိူင်ႇၵွင်းႁေႃ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၽွင်းတိုၵ်ႉပတ်းၽဵဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈၶဝ်ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းဝၢင်း ၵျွင်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႅတ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်း သေ လႆႈလူႉတၢႆပႅတ်ႈၶႃႈ ဢေႃႈ။ ၵေႃႉလူႉတၢႆၼၼ်ႉ မီးဢႃယု 24 ပီ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ လႆႈတိူဝ်ႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃလူင်သႅၼ်ဝီယဝ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ဝႆႉ ႁိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း ၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ မၢၵ်ႇမႅင်း ၸိူဝ်းၵိုတ်ႉၶင်ႉဝႆႉ မိူဝ်းၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉမီးၼမ် ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇမီးၸုမ်း လႂ် မႃးဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽဵဝ်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းပၼ်။
“ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇမီးၸုမ်းလႂ် မႃးၽဵဝ်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းပၼ် တီႈသႅၼ်ဝီၼႆႉ မီးသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ယူႇဝႆႉဢေႃႈ။ တၢင်းၸၢၼ်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ မၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်ပႆႇတႅၵ်ႇ တိုၵ်ႉၵိုတ်းဝႆႉတင်းၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ႁိုဝ်တေႁူႉဝႃႈ တီႈလႂ်မီးမၢၵ်ႇ ဢမ်ႇမီးမၢၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်ၾင်ႇလိၼ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် သိုၵ်းၸုမ်းလႂ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁူႉ ၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁူႉလွင်ႈ လွၵ်ႈလၢႆးႁႄႉ ၵင်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းၼႆႉ ပႆႇမီးၽႂ်လႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းၽေးမၢၵ်ႇမႅင်း ၵႆႉတႅၵ်ႇသႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 21/4/2024 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢႆးဢွင်ႇမိၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းႁေႃ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယဵပ်ႇ ၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း တႅၵ်ႇသႂ်ႇသေ လူႉတၢႆထင်တီႈ မိူဝ်ႈၽွင်ႈမၼ်းၸၢႆး တိုၵ်ႉႁႃၽၵ်းၶဵဝ် တၢင်းၾၢႆႇလင်ႁိူၼ်း။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ဝၼ်းတီႈ 20/4/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 8 မူင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 10 ပီပၢႆ သွင်ၵေႃႉ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်တႃႈ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ၽွင်းၵႂႃႇၵဵပ်းၽၵ်းတီႈၼႂ်းသူၼ် ၼၼ်ႉတႄႉ ထိုင်တီႈလႆႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းသွင်။
တႄႇဢဝ် ပီ 2007 ထိုင် 2022 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပၢႆးႁူႉ လွင်ႈမၢၵ်ႇမႅင်း ၵဵပ်းမႃးတွႆႇလဵၼ်ႈ သေ တႅၵ်ႇသႂ်ႇ လူႉတၢႆ မီး 26.55 % ၼႆ ၸုမ်းလူလွမ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇလႄႈ မၢၵ်ႇမႅင်း Landmine & Cluster Munition Monitor ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2023 ၼႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ