ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႄႉ ႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ် ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈၸွႆႈ။

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 15/11/2023 ၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးသွၼ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းၸိုင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း တင်းၼမ် ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈၼမ်လႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း လွင်ႈၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈဢမ်ႇပၼ် ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈမႃးၵမ်ႉၸွႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။  

ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၸႂ်ႈဢေႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 30 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈလၢၼ်ႇသေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပၼ်ႇ ထုင်ႉၼွင် ႁၢႆးယႃႈၼႆႉ ၶဝ်ၸႅတ်ႈထၢမ် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၶဝ်ႈသၢၼ် ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် ၊ ၶဝ်ႈသွႆးဢေႃႈတေႃႇ ၊ ထူဝ်ႇလိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်တေႃႉမိူဝ်းၸွႆႈၶႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈလၢၼ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈ ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ သိုၵ်း PNO ၵေႃႈ တင်ႈလၢၼ်ႇ ပႂ်ႉၵူတ်ႇ ထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈ တီႈႁူဝ်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်း PNO ၵေႃႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဢေႃႈ။ တၢင်း တူၵ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼၼ်ႉၶႃႈ။ ပေႃးမီးၵႃးတၢင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၸိုင် ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်တေႃႉၵႂႃႇ မိူၼ် ၼင်ႇ – ၽႃႈယၢင်ႈ ၊ ယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်တေႃႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ႁဝ်းၶႃႈ သိုဝ်ႉမႃး တႃႇၵိၼ်တီႈႁိူၼ်းၵူၺ်း ၵေႃႈ ပေႃး ယၢပ်ႇယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်း PNO ၼႆႉ လိူဝ်သေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းပၢင်လွင်း၊ ဢွင်ႇပၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူႈဝၼ်း။

ယၢမ်းလဵဝ် ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢွၼ်ၵၼ် ၵႆႉပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢႆၵၼ်မႃးၼမ်လႄႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်လီ၊ ႁႅင်းဢူၼ်ႈ၊ ႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်ဢမ်ႇမီးလႄႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ငၢႆႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃၶိုတ်းတၼ်းသေ လႆႈမႆႈၸႂ်ပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်ႈ – ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇ ၼႆ။

ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၵူႈၾၢႆႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆၶၢတ်ႇ၊ ၶၼ်ၵုၼ်ႇပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၼမ်ႉမၼ်း ၸၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇ လိူဝ်ၵူႈပွၵ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်းလႄႈ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – တၢင်းဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ၊ ပၢင်လွင်း၊ ဢွင်ႇ ပၢၼ်း၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ တူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ တင်းၼမ် မိူၼ်ၵၼ်။

ယူႇတီႈ ၸုမ်းပၵ်းတႃသုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပၢင်တိုၵ်း 1111 ၼႆႉသေ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း မႃးယိုဝ်းၸွႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်သေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 50 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ် 1111 တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယၢင်းလႅင်လႄႈ သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် လေႃႇတိုၵ်း သိုၵ်း မၢၼ်ႈမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸွမ်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်တႆး – ယၢင်းလႅင်ၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼပ်ႉႁူဝ် ႁဵင်။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ် 1027 ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် လေႃႇတိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သဵင်ၵွင်ႈပႆႇယဵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းထႅင်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ။