ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူင်ၶေႃႈသင်ႇ ႁႂ်ႈပိုတ်ႇၸၼ်ႉၸွမ်/ ၶေႃႊလဵၵ်ႊ ၵူႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵူၺ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း သွၼ်ဢဝ် မီးၵမ်ႉဢေႇ ဝႃႈၼႆ။

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 5/5/2021 ၼႆႉၵႂႃႇ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၵ်ႈမႂ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပူင်ၶေႃႈသင်ႇ ႁႂ်ႈၵူႈၸၼ်ႉၸွမ်/ ၶေႃႈလဵၵ်ႊ ပိုတ်ႇၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉ ။  ၸၼ်ႉၸွမ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႈပိုတ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႃးႁူင်းႁဵၼ်း။

လုၵ်ႈႁဵၼ်း ပီသၢမ် ၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းတုင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပႆႇႁၼ်မီးၽႂ် မႃး ၶိုၼ်ႈၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈၶႃႈ။ ၶူးသွၼ်/မေႃသွၼ်ၵေႃႈ ပၢႆႈၵၼ်မူတ်းယဝ်ႉ။ ၶူးသွၼ်ဢၼ်တေမႃး သွၼ်ႁဝ်း ၶႃႈၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၶူးသွၼ်ၵဝ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇဢဝ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် လႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမီးဢိတ်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း – ဝႃႈၼႆ။

“ၶႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၶႃႈ ၸုမ်ႈၶူးၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၶႃႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶႃႈႁဝ်းႁူႉတႄႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် လႃႈသဵဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇ မီးၵူၼ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၶႃႈ။ ဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၵေႃႈ မီးၸိူဝ်း လၵ်ႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈဢိတ်းဢွၼ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ”- လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် လႃႈသဵဝ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

တၢင်းတူၼ်ႈတီး လႄႈ လွႆလႅမ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်  ၊ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပႆႇမိူၼ်ၵဝ်ႇ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ်ယူႇၵူႈဝၼ်း ၵူႈၶမ်ႈ၊ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပိူင်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုင်ပၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ပိူင်ၵဝ်ႇပၢၼ် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 19 ပုၼ်ႉၶိုၼ်းၵူၺ်းလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇယွမ်းၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈၸၼ်ႉၸွမ် ဝႃႈၼႆ။  

ၼၢင်းႁွမ်လႅင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ပီသၢမ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပေႃးတိုၵ်ႉလႆႈယူႇတႂ်ႈပိူင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵုမ်းၵမ်ၸတ်းပွင် ၼႆတႄႉ ၶႃႈၶဝ်တႄႉ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၶႃႈ။ ယွၼ်ႉမၼ်းတေၵႂႃႇလၢႆးပိူင်ၵဝ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ဢၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈၸႂ်ႉပိုတ်ႇ ႁူင်း ႁဵၼ်းၶိုၼ်းၼႆႉ ၵူဝ်ပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ တႃႇပႂ်ႉတူၺ်း တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ၵူၺ်း ယဝ်ႉ – ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႄႉမႆႈၸႂ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ပႃႈ​​ထေး ​​ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – ” ၶႃႈတႄႉဢမ်ႇပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶိုၼ်ႈၵျွင်းၶႃႈ။ ဢမ်ႇႁူႉလႆႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶဝ် ​​တေလီႁႃႉ ၸႃႉႁႃႉဢမ်ႇႁူႉလႆႈ။ ​​ပေႃးၶဝ်ထၢမ်မႃး​​ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆၵူၺ်း​​ဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ဢမ်ႇႁပ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ပႃးၸဵမ် ၶူး သွၼ်​​မေႃသွၼ် ႁဵတ်း CDM သၢၼ်ၶတ်းဢႃႇၼႃႇပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း။ ​​​​ ၼႂ်းလိူၼ် May ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈမႃး လူင်းလၢႆးမိုဝ်း​​သေ မႃးၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်း၊ သင်ဝႃႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိုၼ်းၼႆ တေပူတ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢဝ်လိူင်ႈလူၺ်ႈမတ်ႉတႃ 505 (က) ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ​​မေႃသွၼ် မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇယွမ်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်။ တိုၵ်ႉႁဵတ်း CDM ​​တေႃႇသူႈတိုၵ်း​​တေႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇ။

မေႃသွၼ်​​ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇဝႃႇ – “ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေလႅၵ်ႈလၢႆႈလၢႆးပိူင် ႁဵၼ်း၊ တေႁႂ်ႈ ႁဵၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပွတ်းပွတ်းသေ တေပၼ်ပွႆႉပၼ်ၶူး၊ တေပၼ်ပႃးၵၢၼ်ၵမ်းလဵဝ်၊ ၸိူဝ်းယဝ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼၼ်ႉႁႂ်ႈမႃး တၢင်ႇယွၼ်းပဵၼ် ၵျူႊတႃႊ (ၶူးသွၼ်တီႉၸၼ်ႉၸွမ်)၊ ယွၼ်ႉဝႃႈယၢမ်းလဵဝ်ၶူးသွၼ် မေႃသွၼ်ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း CDM မူတ်းယဝ်ႉၼႃႇ ဢမ်ႇမီးမေႃသွၼ်ယဝ်ႉၼႃႇ ” – ဝႃႈၼႆ။

ပိူင်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးၸုင်ၸၼ်ဢဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း တူၵ်းလုၵ်း တူၵ်းလဝ်၊ သင်ဝႃႈ ပေႃႈမႄႈ/လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉလႂ်ယွမ်းႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိုင်  လီမႆႈၸႂ်တႃႇပၢႆးပၺ်ၺႃ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း မိူဝ်းၼႃႈ တႄႉတႄႉ – ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ဢၼ်ႁဵတ်း CDM လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းမိူင်းတႆး တင်းမူတ်းမီးၸၼ်ႉၸွမ်ဝႆႉ 4 တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းတုင် ၼႂ်းၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉသမ်ႉ တေမီးထႅင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးသၢႆႊ/ ၼီႊပၺ်ႇၺႃႇတႅၵ်ႇၵတူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တူၼ်ႈ တီး ၼႂ်းတူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၼၼ်။ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢင်လူင် လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။