SHRF ဢွၵ်ႇႁၢႆးငၢၼ်း သၢၼ်ၶတ်းၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ၸၢမ်းၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃၶမ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆးတၢႆ ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 1/4/2021 ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး SHRF ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး လွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ မိူင်းဢွတ်ႊသတြေးယႃႊ သိုပ်ႇၸၢမ်းၶုတ်းၶူၼ်ႁႃၶမ်း တၢင်းၵႂၢင်ႈ 547 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၽွင်းၶၢဝ်းၼႆႉတႄႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီႁဵတ်းသေဢိတ်း။ ပဵၼ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄတၢင်းမိူၵ်ႈလိူင်း ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၵႃႈဝႃႈၵႃႈပဵၼ်။ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၵူၼ်းသေဢိတ်း။ ၵွပ်ႈၼႆၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၽွင်းၼႆႉသေ ၶႂ်ႈမႃးႁဵတ်းၵေႃႉမၢၼ်ႈ မႃးဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်တၢင်းဝႃႈ မႃးပၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်မႃးပၵ်းသဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇ ယင်းထုၵ်ႇလီ ထွၼ်တူဝ်မိူဝ်းမူတ်းမူတ်း။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသေဢိတ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။ ” – ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/3/2021 ဝၼ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူတ်ႈလႆၼွင်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ Australian-led Access Resources Asia (ARA) မိူင်းဢွတ်ႊသတြေးယႃႊၶဝ် ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း ၽျၢၵ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပိူဝ်ႈသိုပ်ႇၶူၼ်ႉႁႃ ၶမ်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး တိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ – “ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းမိူင်း မၢၼ်ႈ တေႃႇပေႃးမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပေႃးၸၢင်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈ ႁႄႉၵင်ႈ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ထုၵ်ႇယႃႉလႅဝ် ဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ ၵိုတ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတင်းမူတ်း ၵမ်းလဵဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် ARA တႄႇၶူၼ်ႉႁႃၶမ်းၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 547 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ၊ ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၶဝ်မီးသုၼ်ႇ တႃႇတေ ၶုတ်းသမ်ႉ မီး 1,800 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ။ လွင်ႈတေၶုတ်းၶမ်း ပိုၼ်ႉတီႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လူင်ၼႆႉ ၵူၼ်း မိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵွပ်ႈဝႃႈတေႁဵတ်း ႁႂ်ႈသၽႃဝ ၾိင်ႈတိုၼ်း ပဵၼ်လႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လူႉသုမ်း တင်းၼမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်မီးႁူၺ်ႈ လွႆ၊ ႁႆႈၼႃး လႄႈ လႅင်ႇသၢႆၼမ်ႉတင်းၼမ် ပိူင်လူင်မၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း။
မိူဝ်ႈပီ 2017 လႄႈ 2018 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသၢၼ်ၶတ်းသေ တၢင်ႇထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ပိူဝ်ႈႁႂ်ႈ ARA ၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်မႃး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/11/2020 ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃး ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝ မိူင်းမၢၼ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်းပၼ်ၶႂၢင်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ ARA တႃႇ ၶူၼ်ႉႁႃၶမ်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ။
လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ SHRF လႆႈတုၵ်းယွၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊ Access Asia Mining Pte Ltd (ARA) ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈမိူင်းသိင်ႊ ၵပူဝ်ႊၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၽႅၼ် ၵၢၼ်ၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃၶမ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ