မိူဝ်ႈၼႆႉယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ပေႃႈမႄႈတႄႉ (ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈပဵၼ်ၽႂ်)ၵိူတ်ႇလဵင်ႉလုၵ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈလႅင်ထိုမ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈ ႁူဝ်ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ မီးၵူၼ်းႁူပ်ႉႁၼ်သေ မွၵ်ႇႁွင်ႉၾၢႆႇယူႇလီၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း၊ ၵူၼ်းၸႂ်လီ ႁပ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇလဵင်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈပဵၼ်လၢင်း ။

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 7/9/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 9 မူင်း မီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ငိၼ်းသဵင်လုၵ်ႈဢွၵ်ႇႁွင်ႉႁႆႈ ၼႂ်းႁူၺ်ႈ တီႈၵွင်းလွႆႁိၼ်ၵေႃႇ (ဢၼ်မီးႁိမ်းၸမ်ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇၵုင်းတီး) ႁူဝ်ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (ၾၢႆႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇၸူးတၢင်းပၢင်လူင်) ပဵၼ်ၾၢႆႇၶႂႃမိုဝ်း။ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် ယင်းပႆႇလႆႈတတ်းသၢႆႁႄႇ ၊ သႂ်ႇၼႂ်းထူင်ၸၢၼ်ႈၶၢဝ်   သေ ပႅတ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈ ဝႆႉ။  ၽိဝ်ႈၼိူဝ်ႉၽိဝ်ၼင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသမ်ႉပေႃးလွၵ်ႈဢွၵ်ႇလိူတ်ႈ ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတူၵ်း သွင်ၵေႃႉၽူဝ်ႇမေး ႁပ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇလဵင်ႉလူ။

“ၵေႃႉၵႂႃႇႁူပ်ႉႁၼ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ၼၢင်းဢွင်ႇဢေႃႈ။ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈၶႂ်ႈဢဝ်လဵင်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႇလဵင်ႉ ။ ၽႂ်ၵေႃႈၶႂ်ႈဢဝ်လဵင်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢီးလူၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ ဢၼ်ၵဵပ်းၵႂႃႇလဵင်ႉတႄႉ သွင်ၽူဝ်မေး တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းႁူမ်ႈၵၼ်မႃးႁိုင် သမ်ႉဢမ်ႇမီး လုၵ်ႈ။ ၶဝ်ၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈဢေႃႈ။ ပဵၼ်ၽူႈယိင်းဢွၼ်ႇၶႃႈ။ ၶႃႈႁဝ်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇတူၺ်းမႃး မိူဝ်ႈၵႆႈၼႆႉထႅင်ႈၵူၺ်း။ ပၢႆးယူႇလီ ၵေႃႈၶႅမ်ႉမူတ်း။ ပေႃးမေႃလုတ်ႇၼူမ်းယဝ်ႉၶႃႈ” – ၼႆ ၼၢင်းမေႃယႃ ယိင်းၵျႃႇဢွင်ႇ ၽူႈၵႂႃႇၸွႆႈၵဵပ်း ၸွႆႈတူၺ်းလူ လုၵ်ႈ ဢွၼ် ၼၼ်ႉလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃႈၵဵပ်းမႄႈၵဵပ်း တေတူၺ်းလူၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးတဵမ်လိူၼ်၊ ပေႃးယဝ်ႉတေဢၢပ်ႇလိူၼ်ပၼ်၊ တေတင်ႈပၼ်ၸိုဝ်ႈသေ ႁပ်ႉဢဝ်ႁဵတ်းလုၵ်ႈႁဵတ်းလၢင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်လုမ်းပိူင်ၸၢႆးမီး။ လူဝ်ႇသင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၼၢင်းမေႃယႃ ယိင်းၵျႃႇဢွင်ႇတေၸွႆႈထႅမ် ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵၢၼ် လဵင်ႉလုၵ်ႈလဵင်ႉလၢင်း ၼႂ်းလုမ်း ၼႂ်းၸၢႆးမီးဝႃႈၼႆ။

လဵင်ႉလုၵ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈပႅတ်ႈၶၢင်ႈတၢင်း ပႅတ်ႈၼႂ်းၵူၺ်ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈယၢမ်ႈငိၼ်းတၢင်းမိူင်းထႆးၵူၺ်း၊ တေႃႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၽႂ်လႆႈငိၼ်းလႆႈႁူပ်ႉႁၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၸႂ်ၶေႃးဢမ်ႇလီ ၸွမ်းတႄႉ။ ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉၼႆႉတႄႉ တူၵ်းတီႈလီၵႂႃႇယဝ်ႉ-  ၼႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတူၵ်းတၢင်းလၢႆ  ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈ ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း။

ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတူၵ်းၼႆႉ မီးၼႂ်းဢိူင်ႇၼမ်ႉတူၵ်း ႁူဝ်ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ယၢၼ်မွၵ်ႈလၵ်းပၢႆ၊ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁႅင်ႈၶၢဝ်းႁွင် ပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းၼႂ်းထုင်ႉလၢႆးၶႃႈပၢင်လူင်ၸူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉ မူၼ်ႈၵျေႃႇ။

ဢိင်ဢဝ်မၢႆမီႈ မၢႆမတ်ႉတႃ ၶေႃႈ 317 သေပေႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် မႄႈ သင်တင်ႈၸႂ်ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇဝိုတ်ႉပႅတ်ႈ တေလႆႈၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 7 ပီ ဢမ်ႇၼၼ် တၢမ်ႇငိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တၢမ်ႇၶွၵ်ႈလႄႈတၢမ်ႇငိုၼ်း ၺႃးၵိုၵ်းၵၼ် – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

 မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ တင်ႈတေႇ2011 မႃးတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် ဢၼ်ပေႃႈမႄႈၵိူတ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းလဵင်ႉလူသေပွႆႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ မီးၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။   ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉတႄႉ ဢၼ်ပႅတ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ၼမ်သုတ်းထိ 1ပဵၼ် တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊  2 တိူင်းမၼ်းတလေး ၊ 3 တိူင်းမၵူၺ်း ၊ 4 ပဵၼ်မိူင်းတႆး။ သုၼ်ႁပ်ႉလဵင်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (ဢၼ်ထုၵ်ႇထိုမ်ႈပႅတ်ႈ) ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုတ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မီး 5 တီႈ။   မီးတီႈ တႃႈၵုင်ႈ ၊ မၼ်းတလေး ၊  မၵူၺ်း ၊  ၵဵင်းတုင် လႄႈတီႈ မေႃႇလမျႅင်ႇ ။