မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

ၼႂ်းသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း မီးလွင်ႈတူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လိူင်ႇၽႄႈမႃးသေယဝ်ႉ ထိုင်တီႈမိူင်းရၶႅင်ႇတင်းမိူင်းပေႃးလႆႈ ႁဵတ်း Lock Down သေ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ပဵၼ် ပိုၼ်ႉထၢမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၶိုၼ်းတင်းသဵင်ႈၼႆ တေလႆႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇၶႃႈၼေႃႈ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈလႆႈဢိုတ်း မိူင်းရၶႅင်ႇၵေႃႈလွင်ႈၵႂႃႇတင်းပႆ လႆႈဢိုတ်းဝႆႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တေလိူင်ႇၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ တင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁိုဝ်။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေဢၢၼ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 8 ၼၼ်ႉၸွင်ႇသမ်ႉတေပဵၼ်ယဝ်ႉၼႄႇ၊ ပေႃးဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉမႃးသမ်ႉတေမီးၽွၼ်းယွၼ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၺ်းၵူၺ်းၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၶႃႈၼေႃႈ။

မႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇၼႆ 1- ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈတေၶၢႆႉၵႂႃႇၼႄႇ။ 2- ပေႃးဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၼႆၸိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢႃယု တၼ်းႁဵင်းမၼ်းသုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈသေယဝ်ႉ ယူဝ်တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႈဢႃႇၼႃႇထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းႁိုဝ်ၼႆ ၸိူဝ်းမႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈမီးၶႃႈၼေႃႈ။

ပေႃးၼႆၸွင်ႇမၼ်းသမ်ႉလႅပ်ႈတေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼႄႇ။ ႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်း။ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008  ဢၼ်တမ်းဝၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းၶႃႈမႃးတေႃႉတႆႇၶႆႈတေၵၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။

လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း မႆႈၸႂ်ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လိူင်ႇၽႄႈမႃးလႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈမီးမႃး။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၵႃႈဢမ်ႇပဵၼ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတိုၼ်းတေၶတ်းၸႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ။

ပေႃးယူႇၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတူၺ်းၼႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယုၵ်ႉတၢင်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁႃမီးမႃး ပၢတ်ႈၼႆႉ ၵမ်းၼႆႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၶႃႈၼႃ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်းၼႆႉ ပေႃးတင်းဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇသိုပ်ႇလႆႈ ဢႃႇၼႃႇထႅင်ႈၸုပ်ႈၼိုင်ႈၼႆၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶၢႆႉလႅၵ်ႈၸူး လွၵ်းပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၵေႃႇ သၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ဢၼ်မၼ်းမၢင်ႇၵိူဝ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 30-40 ပီၼၼ်ႉ တေၸူမ်ဝၢႆးႁၢႆၵႂႃႇ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵမ်းၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။

ၸင်ႇဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေသိုပ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶၢႆႉၸူးလွၵ်းပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်မၼ်းၶႆႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈၵၼ်ႉၵူၵ်ႉ ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းဢွင်ႇပေႉထႅင်ႈၵမ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉတေႁဵတ်းယူႇၼႆၵေႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉ ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ။ ပေႃးသမ်ႉဝႃႈ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇတၢင်းလင် 1 လိူၼ်ႁႃႉ 2 လိူၼ်ၼႆ ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ယူဝ်တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႈတီႈ (လုံခြုံရေးကောင်စီ) ဢၼ်ဝႃႈၶွင်ႊသီႊ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သုမ်ႇငုမ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃႈ။

ၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၸွမ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 တႄႉမၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼႆ တေမီးယူႇလၢႆလၢႆၶေႃႈ။ တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၶိင်ႇၶိုတ်းယၢမ်းလႄႈ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်တၢပ်ႈလူဝ်ႇလႆႈ ဢူၼ်းဢၢပ်ႈပၼ်ၶွင်ႊသီႊၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄလႄႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးတူၺ်းတီႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 မတ်ႉတႃ 61 ၼၼ်ႉၶႃႈ။

တီႈမၢႆ ၵ ၼၼ်ႉဝႃႈဝႆႉဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းမၼ်းမီးထိုင် 5 ပီ။

တီႈမၢႆ ၶ ၼၼ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပေႃးဝႃႈ ဢႃယု တၼ်းႁဵင်းၼၼ်ႉ သုတ်းသဵင်ႈယဝ်ႈၸိုင် တေလႆႈသိုပ်ႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁၼ်ႉတေႃႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵွၼ်ႇ – ဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃႈ။

တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ မီးလွင်ႈမီးလိူင်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇလိူၵ်ႈလႆႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ မႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ပုၼ်းၽွၼ်းၶဝ်တိုၼ်းပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ဢႃႇၼႃႇတိုၵ်ႉသိုပ်ႇမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇၼႆ တီႈပွင်ႇမၼ်းမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။

ထႅင်ႈတွၼ်ႈသမ်ႉ တီႈမတ်ႉတႃ 235 (ၵ) ၼၼ်ႉဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၶုၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ပြည်ထောင်စု၀န်ကြီး – ဒုတိယ ပြည်ထောင်စု၀န်ကြီး) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းၶဝ်မီးပဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃ။

ပွင်ဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမ်ႇၵႃး ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ဢိၵ်ႇပႃး ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းလႆႈယူႇ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈယူႇ ၶႆႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉၶႃႈၼေႃႈ။

ၵမ်းၼႆႉ ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈ တီႈမတ်ႉတႃ 262 ၼၼ်ႉ သမ်ႉၼႄဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈတိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ၶုၼ်ၽွင်းၸႄႈတိူင်းလႄႈ ၶုၼ်ၽွင်းၸႄႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းမီးပဵင်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၺ်းဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်မီးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈတိူင်းလႄႈ ၸႄႈမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉတေသိုပ်ႇမီးဝႆႉထႅင်ႈယူႇ။ တီႈပွင်ႇမၼ်း ၵဵပ်းလႆႈၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃႈ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉတွၼ်ႈတီႈ 4 တီႈမတ်ႉတႃ 113 မၢႆ ၵ ၼၼ်ႉဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇ – ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ သၽႃးတႅၼ်းၽွင်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ တေလႆႈႁပ်ႉႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵွၼ်ႇပႆႇတႄႇပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ ၶွင်တႅၼ်းၽွင်း ၸုပ်ႈတေမႃးၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၶဝ်ယူႇၼႆ ၶႃႈ။

ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃး တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇတႄႇလႆႈ ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၶွင် တႅၼ်းၽွင်းဢၼ်တေမႃးၼၼ်ႉၶဝ်တိုၼ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ။

မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားလွှတ်တော်)  ၼၼ်ႉၵေႃႈသမ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇမတ်ႉတႃ 145 သေယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸူဝ်ႈၵႃႈ ပႆႇတႄႇတင်ႈပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ ၶွင်တႅၼ်းၽွင်းတေမႃးထႅင်ႈဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈၼေႃႈ။

ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ တိူၵ်ႈတီႈ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်း 2015 တေႃႇထိုင် 2020 ၼႆႉ မၼ်းသိုပ်ႇ သုတ်းၵႂႃႇသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ တိူၵ်ႈတီႈပႆႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး တီႈၸႄႈမိူင်းလႄႈၸႄႈတိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလႄႈ ၶုၼ်ၽွင်းၶဝ် သေဢမ်ႇၵႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်းသွင်ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၵ်ႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ သိုပ်ႇႁၢပ်ႇႁၢမ်ၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇၼႆ ၼႄဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇၶႃႈၼေႃႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈသင် ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းယဝ်ႉ။ ပွႆႇႁႂ်ႈဝႃႈ ဢႃယု တၼ်းႁဵင်းသုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ ၼႆၵေႃႈ မိူၼ်တင်းဝႃႈၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းမီး ႁူဝ်ပဝ်ႈ  လႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၾၢႆႇတႅၼ်းၽွင်းယူႇ တင်း 2-3 ထၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸၼ်ႉတိူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸၼ်ႈၸႄႈမိူင်းလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝႃႈၼၼ် ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးတႅၼ်းၽွင်းယဝ်ႉလႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်တႃႇတေၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဉပဒေ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တႃႇတေတမ်းဝၢင်း  ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဉပဒေ ဢၼ်မႂ်ႇ တႃႇတေပူတ်းယႃႉဢၼ်ၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းမၼ်း ယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။ ၵူၺ်းၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ  ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈယူႇ။

ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉဝႃႈ ပၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ပတ်ႉၵျႅတ်ႉ တႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ၶၢဝ်းပွတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈထႅင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢမ်ႇမီးတႅၼ်းၽွင်းတႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈ ယိုၼ်ယၼ်ပၼ်မၼ်းယဝ်ႉဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၵဝ်ႇပၵ်းၵဝ်ႇ တႅၼ်းၽွင်းၵဝ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵႂႃႇၼႆ ၼႂ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼႄဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇ တၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၊ တႃႇႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႇဢႃႇၼႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးထိုင်တီႈ လူင်ႇၶျူင်ႇယေးၶွင်ႊသီႊ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သုမ်ႇငုမ်းဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းၵႂႃႇယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။

ၵူၺ်းၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ သိုပ်ႇမီးဝႆႉယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈတႄႉ ယူႇၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတူၺ်းတႄႉ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇၽွတ်ႈတင်ႈလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ  တိုၼ်းတေပႆႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈမိူဝ်းၼႃႈၶႃႈ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵေႃႈသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၼႆလႄႈ သမ်ႉလီမႆႈၸႂ်ဝႃႈ တေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၢင်မိူင်းမႃးထႅင်ႈႁိုဝ်ၼႆ ၵေႃႈလီမႆႈၸႂ်မႃးထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။

ပေႃးသမ်ႉပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် မႃးထႅင်ႈသမ်ႉ ယူဝ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉတေသိုပ်ႇႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈႁႃႉၼႆ ၵေႃႈလီဝူၼ်ႉသေ မီးၵႂၢမ်းထၢမ်မႃး။

တီႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းတူၺ်း ယူႇတီႈ  တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉဝႃႈ ၶဝ်မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶဝ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶဝ်မီးသုၼ်ႇ ဢၼ်ၶႅမ်ႉတိူဝ်းလိူဝ်သေ ႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉၼႆႁဝ်းၶႃႈတႄႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။ 

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ယူႇဝႆႉတႂ်ႈႁူမ်ႈငဝ်း 2008 ဝႆႉလႄႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတင်းၵမ်ႇၽႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈ မၢပ်ႇမႂ်ၶဝ် ဢဝ်လိူင်ႈၶဝ် တၢင်ႇဝႆႉတီႈလုမ်းတြႃး ICJ ၼၼ်ႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵေႃႉၶွင်ႈမၢၵ်ႇ ၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်မၼ်းပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵမ်းလဵဝ် ၶဝ်ၵေႃႉၵႂႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉႁဵတ်းမိူၵ်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်း ရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊၶဝ်သေလႄႈ ၸင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃမႃးၼႆၵေႃႈ တင်းမူတ်းႁူမ်ႈႁူႉၵၼ်ယူႇၶႃႈၼေႃႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇယူႇတီႈမိူင်း ၵမ်ႊပီႊယႃႊၶဝ် မၢပ်ႇမႂ်ဢဝ်လိူင်ႈၶဝ်တီႈ လုမ်းတြႃး ICJ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵေႃႉလႆႈၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈမၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႃႈၼႃ။ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႉလႆႈၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈ။

ပွင်ႇဝႃႈၶဝ် မႃးပႅပ်ႉယူႇ သွၼ်ႈယူႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈ ဝႄႈႁူဝ်ၵႄႈတူဝ်လႆႈၼႆ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။

သမ်ႉၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးပႃးၸဵမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းၵမ်ႇၽႃႇၵေႃႈဢမ်ႇလိုမ်း။

ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆၸိုင် ယူႇတီႈလုမ်းၵမ်ႇၽႃႇလႄႈသင် ယူႇတီႈ မိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလႄႈသင် မိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၼပ်ႉယမ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ တေၵွတ်ႇၵႆႇပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။ တိုၼ်းတေဢဝ်လိူင်ႈ တိုၼ်းတေႁႃလိူင်ႈႁဵတ်းၶဵၼ်တေႃႇၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၵေႃႈတေၼပ်ႉသွၼ်ႇမႅၼ်ႈၺႃးယူႇၶႃႈၼႃ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၽိူဝ်ႇၶဝ်တေႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ၊ တႃႉၶဝ်ႁဵတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈၶႅင်ႇ ယူႇတႂ်ႈလၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈတွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။

ၵမ်းၼႆႉဢၼ်ဝႃႈၶဝ်မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈလူး မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈဢီႈသင်ၶႃႈလႃႇ။ တပ်ႉမတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႆ ၶဝ်ယင်းမၢၵ်ႈမီးလိူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵွၼ်ႇၶႃႈ ။ ထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်းၵူႈမဵဝ်းၶႃႈ ။ ၵၢၼ်ၶုတ်းၽွႆႈ ၶုတ်းသႅင် ၊ ၵၢၼ်ၶုတ်းၼမ်ႉမၼ်း၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ပီႊယႃႊ ၊ လဝ်ႈ ၊လႅၼ်းယႃႈ ဢၼ်မဵဝ်းလႆႈၶွၼ်ႇၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉမႆႉ ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉတေႃႇထိုင်ၵၢၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉ ၼိူဝ်ၵွင်းတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇႁဵတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသေဢၼ်ၶႃႈၼႃ။

တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶဝ်မီးႁင်းၵူၺ်း၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ်မီးႁင်းၵူၺ်း၊ ႁူင်းယႃမီးႁင်းၵူၺ်း၊ လုမ်းတြႃးမီးႁင်းၵူၺ်း တတ်းသိၼ်တွၼ်ႇၾိင်ႈလႆႈႁင်းၶဝ် ထၢင်ႇႁၢင်ႈတႅတ်ႈတေႃးၶႃႈၼႃ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ပေႃးပဵၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမႃး ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ တိူင်ႇပၢင်ႇ ဢုပ်ႇၵုမ်ငူပ်ႉငိၽႂ်သေယဝ်ႉ  ငိုၼ်းၸၢႆႇတႃႇ ၼိုင်ႈပီလႂ် ၼိုင်ႈပီလႂ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇယွၼ်းလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈသေ ၶဝ်တၢင်ႇယွၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ၶဝ်ၵူၺ်း။ ငိုၼ်းဢၼ်ၶဝ်လႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉၸၢႆႇၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႃႈႁိုဝ် တီႈလႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽူႈလႂ်ၽႂ် မီးသုၼ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်ၶႃႈၼႃ။

လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးယူႇတႂ်ႈ 2008 ။ ၸၢမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၵႂႃႇတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းႁင်းၵူၺ်းၶဝ်ၼႆ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈမီးၵေႃႈတေမီးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။

ၸင်ႇဝႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵေႃႈမီး လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၵေႃႈမီး ၊ သုၼ်ႇၵေႃႈတဵမ်တီႈ။

သုၼ်ႇဢီႈသင်ၶႃႈလႃႇ? ပေႃးတေမႃးတူၺ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ တင်းၵမ်ႇၽႃႇ တပ်ႉသိုၵ်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵေႃႈ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈၶဝ်မီးသုၼ်ႇႁဵတ်းဝႆႉတဵမ်တီႈၶႃႈၼႃ။

ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ 1 ၵေႃႉၶဝ်မီးသုၼ်ႇ ၶၢၼ်းတမ်းလႆႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း 3 ဢၼ်ၶဝ်ယိပ်းငမ်ဝႆႉ။

ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ဉပဒေပြုရေး ၼၼ်ႉသမ်ႉ ထၢၼ်ႈၸႄႈတိူင်းႁိုဝ်မိူင်းဢမ်ႇၵႃး ပႃးၸဵမ်ထၢၼ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်  ၶဝ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 25 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ ၵူႈတီႈတီႈၶႃႈၼႃ။

ပေႃးမႃးတူၺ်းၸိူင်ႉၼႆ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မိူၼ်တင်းဝႃႈမၼ်းပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈၶႅင်ႇတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ ၸင်ႇဝႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉပဵၼ်သိူဝ်ႈၵၢပ်ႇလဵၵ်းလူင် တွၼ်ႈတႃႇတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တေလႆႈယူႇတႂ်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉ သွၼ်ႈႁူမ်ႈၵႂႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မၢၵ်ႈမီးတိူဝ်းလိူဝ်ၵႂႃႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်တေႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇသေလႄႈ တင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ  ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼႆ  တီႈၼႆႈတႄႉ ထၢင်ႇၸႅင်ႈယဝ်ႉၶႃႈၼေႃႈ။

ၵူၺ်းသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးမႃးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ ၼႆတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉပၢၵ်ႇၵၼ်ၶႃႈ။

ၸၢမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းလႄႈသင် မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈသင် မၼ်းလူဝ်ႇၼေ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း မၼ်းလူဝ်ႇၼေ ႁိၵ်ႈႁၢၼ်ႇၽုင်းမုၼ်မၼ်း လွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်။ တပ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉတႄႉဢိူဝ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်ယၢမ်းဢၼ်မၼ်းလူဝ်ႇၼေၼၼ်ႉမႃး မၼ်းၵႃႈတၵ်းတေ ယူင်ၽူင်းမၼ်းသေယဝ်ႉ ႁႃႁဵတ်းၵိၼ်တေႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇၸုမ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈသေယဝ်ႉ ႁဵတ်းၼေပၢင်တိုၵ်း – ၼႄႉၼွၼ်းတိုၼ်းတေပဵၼ်မႃးၶႃႈၼႃ။

မိူၼ်ၸိူင်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း ရၶႅင်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၸွမ်းယွမ်ႇၸွမ်းယုမ်း၊  ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်းႁူၺ်ႈၸွမ်းလွႆယဝ်ႉၶႃႈၼႃ ။ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၽႅဝ်ထိုင်မႃးၼႂ်းမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းမီးသုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ပွင်သၢင်ႈႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉတဵမ်တီႈၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈဝႃႈလႆႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ။

ၸွမ်းၼင်ႇမၼ်းမီးသုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၽၢၼ်ႇသၢင်ႈႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းလႆႈၵေႃႈသမ်ႉမီး ဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်းမၼ်း ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈၼႆ မိူၼ်ဝႃႈမႃးမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းပႆႇၵွၼ်းၵိူင်ႇတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃး သေလွင်ႈလွင်ႈသေတၢင်းတၢင်းၼႆၸိုင် တိုၼ်းတေၽၢၼ်ႇသၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇၼႆၼၼ်ႉတႄႉ တိုၼ်းၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမႃးႁုပ်ႈတူၺ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တႄႇလၢတ်ႈၵၼ်မႃးဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉလိူင်ႇၽႄႈမႃးသေယဝ်ႉ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉတေပဵၼ်မႃးဢီႈသင်ၵူၺ်းၵူၺ်း။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉဢမ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႈပၼ် ဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉၼႄႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈလိူင်ႇၽႄႈမႃးယဝ်ႉၼႄႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈတႄႉ မၼ်းၵူၺ်းမီးတီႈ ၸေႇတၼႃႇၵၢင်ၸႂ် လီ ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၽၵ်းၵႃႇႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆ ယွၼ်းတေႃႉတႆႇၶႆႈၼေ မွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈၼေႃႈ။

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

29/8/2020