ၶၢဝ်းတၢင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၽႅဝ်ဝႆႉ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးၽႅၼ်ႁူပ်ႉလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မီးၽႅၼ်ႁူပ်ႉပႃး ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸိၵ်းၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ။
ဢိင်ၼိူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႃႇတီႇ NLD တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPC) ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 5 ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 4 တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 19-21/08/2020 ဝူင်ႈတေမႃးၼႆႉသေ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁွတ်ႈဝႆႉ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း တင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵေႃႈ မီးၽႅၼ်တေႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် – ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် RCSS/SSA ဢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၸွမ်းၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း သေ မီးဝႆႉယူႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – “လိူဝ်သေ ႁူပ်ႉထူပ်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇယဝ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်းၼႆႉ မီးၽႅၼ်ႁူပ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ထႅင်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႁူပ်ႉဝၼ်းလႂ် ၶၢဝ်းယၢမ်းလႂ်ၼၼ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ၶၢဝ်းတၢင်းၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁွတ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/8/2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ႁပ်ႉႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ႁင်းၶေႃၶေႃ။ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလႆႈၸႂ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်ယူႇလၢႆၶေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႇသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်ပူၵ်းပွင်ၼႃႈလိၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ တႃႇသၢၼ်မိုဝ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ တႃႇမူၼ်ႉမႄးပိူင်ႁဵတ်းၵၢၼ် JMC ၶွမ်ႊမတီႊပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် တင်း လွင်ႈတေႁူမ်ႈႁဵတ်း ႁူမ်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2020 ၼႆႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း တင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ် ဝၼ်းလႂ်၊ လွင်ႈတၢင်းသင်ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ယင်းပႆႇမီးလွင်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈတႅတ်ႈတေႃး။
မိူဝ်ႈပၢင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶွပ်ႈတဵမ် 3 ပီ 15/10/2018 ၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁွတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ၼေႇပျီႇ တေႃႇ၊ ၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်း တင်း ၸိၵ်းၸွမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇသေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်မႃး၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵေႃႈ ၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်မႃး တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီၵၢႆ ဝၼ်းတီႈ 25-30/10/2019 ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ဢၢၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း လွႆတႆးလႅင်း – ႁူဝ်မိူင်း – လၢင်းၶိူဝ်း – တူၼ်ႈတီး သေ သိုပ်ႇၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး မၢႆတွင်းၵိုတ်း တိုၵ်း ၶွပ်ႈတဵမ် 4 ပီ ၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝၢင်းၽႅၼ် ဢၢၼ်းႁူပ်ႉထူပ်း ၸိၵ်းၸွမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁပ်ႉႁွင်းယူႇသေတႃႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၸႂ်ႉတၢင်း သဵၼ်ႈၼႆႉ လႄႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈပႅတ်ႈမူတ်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ