သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸုမ်းၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁႂ်ႈလႆႈၼႂ်းႁၢင်လိူၼ် ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ၼႆႉ ။
ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းတေႁူမ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းသေ ၶဝ်ႈၶေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ႁႃသဵင်ယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်း။
ၵူၼ်းပၵ်းတႃပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ်တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ – ၽႂ်ၶႂ်ႈၶဝ်ႈၶေႉဢမ်ႇၶဝ်ႈၶေႉၸွမ်းၵေႃႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉမၼ်းပေႃးၶိုင်ဝႆႉတႃႇမၼ်းတေဢွင်ႇပေႉယဝ်ႉ။
1-မိူၼ်ၼင်ႇ ၽွင်းပီ 2022 မၼ်းပေႃးၶႂၢၵ်ႈဝႆႉၸႄႈတွၼ်ႈမႂ်ႇထႅင်ႈ 46 ၸႄႈတွၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း သေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႃႇထုပ်ႉဢဝ်သဵင်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ယဝ်ႉ။
2- ၽွင်းပီ 2024 မၼ်းပေႃးထတ်းဢဝ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မၼ်းတေယိပ်းၸိၵ်းလဵၼ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ႉၵိၼ်လႆႈၼၼ်ႉမႃးႁဵတ်းၾၢင်ႁၢင်ႈပၼ်မၼ်းတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။
3-ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ မၼ်းဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉဢၼ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၽႂ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယႃႉ/သႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမၼ်း။ ပဵၼ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၸၢင်ႈယိုတ်ႈယုၼ်လႆႈ- ပၵ်းပိူၼ်ဢၼ်သႂ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈသင်သေတီႉၵေႃႈလႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုင်ပွင်ဝႆႉၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ – ၵူၼ်းပၵ်းတႃၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ – သွၼ်ႇဝႃႈပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ်ပဵၼ်ၸတ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ သိုပ်ႇတေႃႇပၼ်သၢၵ်ႈတၢမ်းဢႃယုၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆဝႆႉလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႃႇတီႇယႂ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႉထႅမ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၸတ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းတၢင်ႇမၢႆၾၢင်တႃႇၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလႄႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ မၢႆၾၢင်ယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၼႆယိင်ႈၶႅၼ်းတွၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉဝႆႉၽူႈၼမ်းၶဝ် ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ဢႃယု 80 ပီပၢႆ ၵုမ်းၶင်ၶွၵ်ႈဝႆႉလႆႈ 4 ပီယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်ၶဝ်ႈႁူပ်ႉလႃးလႃး။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈပၢႆးယူႇလီမၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉ။ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၼၢင်းတုၵ်းယွၼ်းၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပွႆႇပၼ်။ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်တုၵ်းယွၼ်းၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်၊ ဢမ်ႇပွႆႇပၼ်လႃးလႃး။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၸေႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႉဢလိၼ်း ၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ – ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ပေႃႈၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၼၼ်ႉ မႃးတႅမ်ႈတၢင်ႇသႂ်ႇဝႆႉတီႈၼႃႈလိၵ်ႈလမ်ႇလွင်ႈဝႆႉဝႃႈ –
“ၵူၼ်းယႃႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းတေဢမ်ႇတူၺ်းယူႇလၢႆလၢႆၵူၺ်ႉ”
ၵူၼ်းယႃႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ – လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇတူၺ်းယူႇလၢႆလၢႆၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်ႉ။ တေၸတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းၽဵင်ႇပဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇယႃႉၵဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမီးၵူၼ်းမႃးလၢတ်ႈၸႃ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈယႃႉၵဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တေဢဝ်ဢႃႇၼႃႇသေ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၼႆ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
(ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းလၢတ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈပီ 1947 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 13 ဝၼ်း)
ဝႃႈၼႆလႄႈ – လၢႆးႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ – “ တီႉဝႆႉလုၵ်ႈယိင်းပိူၼ်ႈႁေ – ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းပေႃႈပိူၼ်ႈ မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ် သူၼ်းတုမ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈတေၸတ်းႁဵတ်း။” – လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ဢွၼ်ၵၼ်လီၶႆႈၶူဝ်ၼႃႈၶဝ်- ဝႆႉယူႇ။















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ