ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေပႂ်ႉပႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁၼ်လီလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 4 ဢိၵ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/07/2020 ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်းၸေးၸုမ်ႇ ႁူဝ်ႁုပ်ႈပၢတ်ႈ 6 လိူၼ်၊ ပီ 2020 ၼီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းတီႈ 15-29/07/2020 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်သိူဝ်ထႅၼ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈသေ မီးၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်း 28 ၵေႃႉ၊ ၵႅမ်ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်း 7 ၵေႃႉ၊ ၸုမ်းမၢႆတွင်းပၢင်ၵုမ် 8 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 44 ၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်းဢွင်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/SSA လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ႁဝ်းၶႃႈမီးပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈ 6 လိူၼ်၊ ၶူပ်ႇပီလႂ် 2 ပွၵ်ႈ။ ဢၼ်လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ် ၸွမ်းၼင်ႇၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတမ်းဝၢင်း တေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်သေဢွၵ်ႇၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- တီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၼပ်ႉသၢင်ႈ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်၊ ၼပ်ႉသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်လႆႈတမ်းဝၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ မႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ။

ပိူင်လူင်မၼ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တေသိုပ်ႇပႂ်ႉပႃးၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ဢၼ်မီးဝႆႉသေ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသဵင်ႈသေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ ႁၼ်လီၼိူဝ်လွင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇၸဵင်ပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်း 4 ။ ၵမ်ႉထႅမ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ 8/11/2020 ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ တေပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ လွင်ႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းဢိၵ်ႇ ႁွင်ႈမိူင်ၾၢႆၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဢိင်ၼိူဝ်ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်း 4 ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶပ်းၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၼၼ်ႉသေ လွၵ်းၸုၵ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး မီးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸဝ်ႈႁၢၼ်တၢၼ်းဢွင်ႇ သပ်းၸႅင်ႈၼႄဝႃႈ- “ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သေ ႁွင်ႉမွၵ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်တႄႉပႆႇမီးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ယိူင်းဢၢၼ်းႁဵတ်း ယူႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈလီတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ႁဝ်းၵေႃႈႁၼ်လီယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တိုဝ်ႉတၢင်း ဢၼ်တေၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းတႄႉ ယူႇတီႈၼႂ်းၼၢမ်းၸုမ်း ဢူၺ်းလီ FPNCC ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ႁွင်ႉမွၵ်ႇမႃး FPNCC တင်းမူတ်းၼႆတႄႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၵႂႃႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းယူႇ”-ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ထူပ်းလွင်ႈပၼ်ႁႃ ယႃႈမဝ်းၵမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ယူႇတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉ – ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢတ်ႈပႃးထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA) ၼႆႉ ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း (ၼၢင်းၶၢင်းႁူဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ) ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ 24/04/1964 ။ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) သမ်ႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/08/1971 ။ မီးလၵ်းၵၢၼ်/ လၵ်းၼမ်းဝႃႈ- ဢဝ်ပႃႇတီႇဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်း၊ ဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းၼမ်းၼႃႈၵၢၼ်သိုၵ်းသေ သူၼ်းတုမ်ၶွၼ်ႈႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း၊ သၢၼ်ၶတ်းတိုၵ်းတေႃး ၸုမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶႂၢၵ်ႈမိူင်း။

လၵ်းၼမ်းပႃႇတီႇ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉမီးဝႃႈ- ယိပ်းမၼ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ မီးလၵ်းၵၢၼ်/ယိူင်းဢၢၼ်း သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ Right of Self-determination) ၊ လွင်ႈၸွမ်းထမ်းတြႃးထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ လွင်ႈၵတ်းယဵၼ် (Justice, Equality, Peace) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

မိူဝ်ႈ 24/9/1989 ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼဢၽ မႃး၊ လႆႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 3 ၊ သိုပ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် NC ဢၼ်ယူႇတီႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၸတ်းႁဵတ်း ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 မႃး။

ယၢမ်းလဵဝ် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႆႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ။