Wednesday, January 28, 2026

ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ မႆႈၸႂ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လၢမ်းၽႄႈဝႆးၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ

ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ မႆႈၸႂ် တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းဝႆး ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ၽႄႈလၢမ်းထိုင် ပွတ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇယဝ်ႉ။

Photo:by WHO

ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊၼၼ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းဝႆးဝႆႉယူႇ၊ လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်သေ ၽႄႈလၢမ်း ၵႂႃႇထိုင်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၸိူဝ်းၵႆဝဵင်း တီႈဢၼ်လွင်ႈပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ- သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ဢိင်ၶၢဝ်ႇ VOA ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ 2 သႅၼ်ပၢႆ၊ လူႉတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉတင်းမူတ်း 5 ႁဵင်ပၢႆ-ၼႆယဝ်ႉ။

မတ်ႉၸိၻိသူဝ်ႊ မူဝ်ႊဢေႊတိ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၸုမ်း WHO တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ လၢတ်ႈဝႃႈ- “မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၼႂ်းဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ မီးပႆႇထိုင် 3% ၶွင်တၢင်းၼမ် ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တူဝ်ႈလူၵ်ႈသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းၽိူမ်ႉၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးဝႆးႁႅင်း ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်ဝႆႉတႄႉတႄႉ။ ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ 54 ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼမ်မီး 10 မိူင်း။ ၼႂ်း 10 ၸိုင်ႈမိူင်းသမ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းလူႉတၢႆၼမ်ထိုင် 71% မီး 5 ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းလႄႈလူႉတၢႆၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း”- ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း WHO ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ ၽႄႈလၢမ်းမႃးထိုင် ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ၊ ပေႃးဢဝ်တူဝ်ႈလူၵ်ႈဝႃႈ ယင်းမႃးထိုင် တူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႅပ်ႉၾရိၵႃႊမီးၶၢဝ်းယၢမ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁပ်ႉမိုဝ်းဝႆႉယူႇ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉၵေႃႈ ဢႅပ်ႉၾရိၵႃႊ  ယင်းမီးတူဝ်ထူပ်းလွင်ႈၵၢၼ်ႁပ်ႉမိုဝ်းတၢင်းပဵၼ် ဢီႊၿူဝ်ႊလႃႊ လႄႈတၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်ႊသ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးယဝ်ႉ-ၼႆယဝ်ႉ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊၼႆႉ ယင်းမီးလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်ယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ယွၼ်ႉၶၢတ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းပဵၼ်လႄႈ ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်းပၢႆးယူတ်းယႃ ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပႃးၸဵမ် ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ တီႈၵႆဝဵင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉၶၢတ်ႇပၢႆးယူႇလီ ၸၼ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ်ယူႇ-ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (12/6/2020) တူဝ်ႈလူၵ်ႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီး 7,635,554 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ် 3,333,306 ၵေႃႉ၊ ႁၢႆၶႅၼ်း 3,852,341 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆၵႂႃႇ 424,084 ၵေႃႉ။ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတိတ်းၸပ်းၼမ်သုတ်းထီႉၼိုင်ႈ ပဵၼ်ဢမေႊရိၵႃႊ။ ထီႉ 2 ပဵၼ်မိူင်းပရႃႇၸီး။ ထီႉ 3 ပဵၼ်ရတ်ႉသျိူဝ်ႊ။

ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်မီး 262 ၵေႃႉ၊ ယူတ်းယႃ 90 ၵေႃႉ၊ ယႃၶႅၼ်း 165 ၵေႃႉလႄႈ  လူႉတၢႆ 6 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 2 ၵေႃႉ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈမူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ တီႈႁူင်းယႃ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

(ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇထႆး www.sanook.com)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ႁွင်ႈၵၢၼ်လိူမ်ႈလႆႇ (စည်ပင်) ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တဵၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႁႅင်း

ၼႂ်းပီ 2026 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊၼႆႉ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ (စည်ပင်) တႂ်ႈ ဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တဵၵ်းယွၼ်းငိုၼ်း ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵႃႈၵိုတ်းရူတ်ႉ ၶိူင်ႈရူတ်ႉၵႃး ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း လႄႈ ၸွမ်းၵၢတ်ႇ၊ ၸွမ်းၼႃႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵႃႈၵိုတ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈ၊ ၵႃႈၵိုတ်းၵႃးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ၵဵပ်း ၼိုင်ႈလမ်းလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းထႆး တေၶႄႉၵၼ် 57 ပႃႇတီႇ ၵူၼ်းတၢင်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မီး 73 ၵေႃႉ

ပေႃးဢဝ် ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်းဝႃႈတႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ တေဢၢၼ်းၸတ်းၼႂ်းပီ 2027 မွၵ်ႈလိူၼ်မေႊၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်မိူင်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈထႆး ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပီ 2026 ၼႆႉ ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ပႃးၸဵမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းထႆး မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼမ် ။ ပႃႇတီႇ ဢၼ် တူင်ႉတိုၼ်ႇလႄႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025-2026 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇပၼ်သဵင် 55% ၵူၺ်း

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် ၼႂ်းၵႄႈငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈ ဢူၼ်မေႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၵိၼ်းယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈပၼ်သဵင် မီးယူႇ 24.22 လၢၼ်ႉပၢႆသေတႃႉ ဢၼ်ၵႂႃႇပၼ်သဵင်ၼႆႉ မီးယူႇ 13.14 လၢၼ်ႉၵေႃႉၵူၺ်းလႄႈ ပေႃးၼပ်ႉပဵၼ် ဝၢၵ်ႈမၼ်းၸိုင် မီးယူႇမွၵ်ႈ 55% ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/1/2026 ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ “ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမႃးပၼ်သဵင် တင်းသၢမ်ပွၵ်ႈၼႆႉ...

ပလိၵ်ႈထႆး တီႉၵူၼ်းၼုမ်ႇႁႅင်းၵၢၼ် 20 ပၢႆ ၼႂ်းပွႆးၶၢဝ်းၵတ်း ၵဵင်းမႂ်ႇ

0
ပလိၵ်ႈထႆး တီႉၺွပ်းၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းပွႆးၶၢဝ်းၵတ်း တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လႆႈဝႆႉ 20 ပၢႆ သိုပ်ႇၸွပ်ႇႁႃၸွမ်းတီႉႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း တီႉလႆႈတီႈႁူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈတီႈၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈလမ်းပၢင်း။ ဝၼ်းတီႈ 23/01/2026 ပလိၵ်ႈထႆး ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းပွႆးၶၢဝ်းၵတ်း(ငၢၼ်းရုၻူႊၼၢဝ်) ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ - တီႉလႆႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ ၵႅင်း(ၸုမ်း)လဝ်ႈၶၢဝ်” ။ ပလိၵ်ႈထႆးလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈမီးမၢၵ်ႇ(ရပိူတ်ႇ) ပိင်းပွင်း...

ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၵုင်းထဵပ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းပဵၼ်မႅင်းၼီႊပႃႊ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း

0
ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်သူဝၼ်းၼႃးၽုမ်း မိူင်းၵွၵ်ႇ(ၵုင်းထဵပ်ႈ) လႄႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵဵင်းမႂ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တႃႇႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ဝၢႆႊရၢတ်ႉသ် ၼီႊပႃႊ။ ဝၼ်းတီႈ 24/01/2026 တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈလႄႈ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ 2 ဢၼ် ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးမိူင်းထႆး။ ပိူင်လူင်ၵူတ်ႇထတ်း ဢၼ်လုၵ်ႉမိူင်းၵြႃးဢိၼ်ႊတီႊယႃႊမႃး ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်ႇမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉမႃး ၵူၺ်းၵႃႈလႆႈမႃးၵိုတ်းဝႄႉတီႈမိူင်းၵြႃးဢိၼ်ႊတီႊယႃႊသေ...