ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ မႆႈၸႂ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လၢမ်းၽႄႈဝႆးၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ

ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ မႆႈၸႂ် တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းဝႆး ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ၽႄႈလၢမ်းထိုင် ပွတ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇယဝ်ႉ။

Photo:by WHO

ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊၼၼ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းဝႆးဝႆႉယူႇ၊ လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်သေ ၽႄႈလၢမ်း ၵႂႃႇထိုင်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၸိူဝ်းၵႆဝဵင်း တီႈဢၼ်လွင်ႈပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ- သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ဢိင်ၶၢဝ်ႇ VOA ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ 2 သႅၼ်ပၢႆ၊ လူႉတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉတင်းမူတ်း 5 ႁဵင်ပၢႆ-ၼႆယဝ်ႉ။

မတ်ႉၸိၻိသူဝ်ႊ မူဝ်ႊဢေႊတိ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၸုမ်း WHO တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ လၢတ်ႈဝႃႈ- “မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၼႂ်းဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ မီးပႆႇထိုင် 3% ၶွင်တၢင်းၼမ် ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တူဝ်ႈလူၵ်ႈသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းၽိူမ်ႉၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးဝႆးႁႅင်း ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်ဝႆႉတႄႉတႄႉ။ ၼႂ်းၵုၼ်ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ 54 ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼမ်မီး 10 မိူင်း။ ၼႂ်း 10 ၸိုင်ႈမိူင်းသမ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းလူႉတၢႆၼမ်ထိုင် 71% မီး 5 ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းလႄႈလူႉတၢႆၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း”- ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း WHO ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ ၽႄႈလၢမ်းမႃးထိုင် ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ၊ ပေႃးဢဝ်တူဝ်ႈလူၵ်ႈဝႃႈ ယင်းမႃးထိုင် တူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႅပ်ႉၾရိၵႃႊမီးၶၢဝ်းယၢမ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁပ်ႉမိုဝ်းဝႆႉယူႇ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉၵေႃႈ ဢႅပ်ႉၾရိၵႃႊ  ယင်းမီးတူဝ်ထူပ်းလွင်ႈၵၢၼ်ႁပ်ႉမိုဝ်းတၢင်းပဵၼ် ဢီႊၿူဝ်ႊလႃႊ လႄႈတၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်ႊသ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးယဝ်ႉ-ၼႆယဝ်ႉ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢႅပ်ႊၾရိၵႃႊၼႆႉ ယင်းမီးလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်ယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ယွၼ်ႉၶၢတ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းပဵၼ်လႄႈ ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်းပၢႆးယူတ်းယႃ ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပႃးၸဵမ် ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ တီႈၵႆဝဵင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉၶၢတ်ႇပၢႆးယူႇလီ ၸၼ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ်ယူႇ-ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (12/6/2020) တူဝ်ႈလူၵ်ႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီး 7,635,554 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ် 3,333,306 ၵေႃႉ၊ ႁၢႆၶႅၼ်း 3,852,341 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆၵႂႃႇ 424,084 ၵေႃႉ။ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတိတ်းၸပ်းၼမ်သုတ်းထီႉၼိုင်ႈ ပဵၼ်ဢမေႊရိၵႃႊ။ ထီႉ 2 ပဵၼ်မိူင်းပရႃႇၸီး။ ထီႉ 3 ပဵၼ်ရတ်ႉသျိူဝ်ႊ။

ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်မီး 262 ၵေႃႉ၊ ယူတ်းယႃ 90 ၵေႃႉ၊ ယႃၶႅၼ်း 165 ၵေႃႉလႄႈ  လူႉတၢႆ 6 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 2 ၵေႃႉ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈမူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ တီႈႁူင်းယႃ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

(ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇထႆး www.sanook.com)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈၵၢင်ႉၵႄႇမႂ်ႇ  ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း  

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ(ထူၺ်ႇဢူၵ်ႉ)ဝၼ်းၼမ်ႉၸၢင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ၸႂ်ႉလိူၵ်ႈၵၢင်ႉၵႄႇၵွၼ်းဢိူင်ႇပွၵ်ႉယွမ်ႇၵေႃႉမႂ်ႇ ၵေႃႈဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈ ႁၢပ်ႇ ႁၢမ်ဝႃႈၼႆ။  ဝၼ်းတီႈ 17/6/ 2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁွင်ႉ ပၢင်ၵုမ်  ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်  သေႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇမႂ်ႇ ။   ဢမ်ႇမႃးဢမ်ႇလႆႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် 500...

ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ ၸွႆႈငူပ်ႉငီႉ လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်တင်း ၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊႁွင်ႇ

ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေႃႊၼႄႊလ် ထရမ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉပၼ် တႃႇလူတ်းယွၼ်ႇ လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ႇၵၼ်တင်း ၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း လႆႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၽွင်းသွင်မိူင်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊႁွင်ႇ တီႈပၢင်ၵုမ်ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ G7 ဢၼ်ၸတ်း ႁဵတ်း တီႈမိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႈ။ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ...

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵွင်ႉငူၼ်ႉၼႂ်းၼမ်ႉ ဝႆးဝႆးၵွၼ်ႇပႆႇတူၵ်းလိုၼ်း

0
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇၼမ်ႉ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ မႃးၵူတ်ႇထတ်းၼမ်ႉ တီႈလႅၼ်လိၼ်ထႆးသေ ယိုၼ်ယၼ်ၸိၸမ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈၼႆႉပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး - ထုၵ်ႇလီၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃဝႆးဝႆး ဝႃႈၼႆ။ ၶူးပူင်သွၼ်လူင် ပရေႃႊၾႅတ်ႊသိူဝ်ႊ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ Danny Reible တီႈၸၼ်ႉၸွမ်Texas Tech University မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵႂႃႇထင်သဝ်းတီႈမိူင်းထႆး၊ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၶူးပွင်သွၼ် လူင်တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႄႈၾႃႉလူင်၊...

ယိင်းဢွၼ်ႇသီႇပေႃႉဢႃယု 12 ပီ ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ပုမ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉ လူႉသဵင်ႈ

ယိင်းဢွၼ်ႇသီႇပေႃႉ ဢႃယု 12 ပီ ၸိုဝ်ႈၼွင်ႉၽူၺ်းလိုၼ်း ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ပုမ်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈ ပၢင်ႈၵီႈၼႆၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်မေႊၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တိုၵ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႃပၼ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၺ်း ။ ၽူႈမီးၸေႇတၼႃႇလၢႆတီႈၵေႃႈ ၵမ်ႉၸွႆႈၽွင်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ တၼ်းလႆႈလၢႆႈလိူတ်ႈ ၊ ၵိၼ်ယႃ သမ်းယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ပႆႇလႆႈၽႃႇတတ်း ။ ထိုင်မႃး လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ...

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၶတ်းၸႂ်တႃႇႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆးမရၼ ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ

0
သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆးမရၼ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵၢၼ်ႊၶျၼပူႊရီႊ လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈ-ထႆးၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽွင်းလူင်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ မိူင်းၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆး မရၼ ၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ၵျပၼ်ႊယိုတ်းမိူင်းၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေႊသျႃႊ။ ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈ ဢၼ်မီးဢႃယု 80 ပီပၢႆ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပဵၼ် ပိုၼ်ႉတီႈ ပႃႇထိူၼ်ႇဢၼ်ႁၵ်ႉသႃဝႆႉ။ မီးၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်း မႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ။ ၼႂ်းမိူင်းထႆးမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈႁၵ်ႉသႃဝႆႉသေ ယုၵ်ႉမုၼ်းပဵၼ်တီႈဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈသေတႃႉ...