တၢင်းပဵၼ်ႁႃႈ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ပိတ်ႉထိပ်ႇပႃးမေႃႈၶဝ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်

ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လၢမ်းၽႄႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႆႉ မီးသွင်လၢၼ်ႉပၢႆ၊ ၵူၼ်းတၢႆသမ်ႉ သၢမ်သႅၼ်ပၢႆ၊ ၵူၼ်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းမီးၵႂႃႇ သီႇလၢၼ်ႉႁူၵ်း၊ မိူင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵႂႃႇသမ်ႉ တေမီး 200 မိူင်းပၢႆ ယဝ်ႉ။

Photo Credit to New York Time-ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တဵမ်ႁူင်းယႃ ၼႂ်းမိူင်း US

 

တၢင်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ မီးယူႇၵူႈဝၼ်းလႄႈ လူႉတၢႆၵေႃႈ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈဝၼ်း ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းသေ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း၊ ၶၢႆၶွင်၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဢိုတ်း/ ပိၵ်ႉ ယင်ႉၵၼ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၼမ် ယွၼ်ႉၵူဝ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ဢၼ်လၢမ်းၽႄႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆႉယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၵၢၼ် တူၵ်းငၢၼ်း ပေႃႈလဵင်ႉ၊ ၼၢႆးၸၢင်ႈ  သင်ႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈယင်ႉၵၢၼ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမီးတင်းၼမ်။  ၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ဝႆႉ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ   ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းၵႃႈၸၢင်ႈ/ႁႅင်း ၽွင်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၼႆႉ။  ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼႂ်းၽွင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉသေ ဢွၼ်ၵၼ် ႁူပ်ႉလွင်ႈတူၵ်းၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း တႄႉတႄႉ ၼႆယဝ်ႉ။

“ ၶႃႈၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးၼႆႉ မီးၶၢဝ်းတၢင်း လိူၼ်ပၢႆ မိူဝ်ႈလိူၼ်သီႇတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ တၼ်းလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် 9 ဝၼ်း ။ ထိုင်မႃး လိူၼ်ႁႃႈတႆး ၊ လိူၼ်ႁူၵ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပႆႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်သေဝၼ်းၶႃႈ။ ၶဝ်ႈၵိၼ်ၵေႃႈတေမူတ်းယဝ်ႉ။ ငိုၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ လႆႈၵူႈ ယိမ်တီႈၼွင်ႉယိင်းဝႆႉသေ ၸႂ်ႉၸၢႆႇၵႂႃႇဝႆႉႁဵတ်းၼႆၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် သူၼ်မၢၵ်ႇလမ်းယႆးၶႃႈဢေႃႈ၊ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၼႆႉသေ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇမီးၽႂ် မႃးၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉၶႃႈ၊ ၵူႈပွၵ်ႈႁဝ်းၶႃႈ သွင်ၵေႃႉၽူဝ်မေး တေလႆႈ ငိုၼ်းၼိုင်ႈဝၼ်း 500 ဝၢတ်ႇ။ ၽူဝ်ၶႃႈ 300 ဝၢတ်ႇ၊ ၶႃႈသမ်ႉ 200 ဝၢတ်ႇ” ၼၢင်းၶမ်းၶိၼ်ႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းသူၼ် မၢၵ်ႇ လမ်းယႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းၸွမ်တွင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တင်းမူတ်း မီး 5 ၵေႃႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 3 ၵေႃႉ။ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ တိုၵ်ႉ မီးၼိုင်ႈၶူပ်ႇၵူၺ်း။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃႈလဵင်ႉၶႃႈၶဝ် ဢၼ်ပၼ်ႁဝ်းၶႃႈယူႇၼႂ်းသူၼ် တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သမ်ႉလိုပ်ႈႁေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈပၢႆႈထႅင်ႈၶႃႈဢေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁဝ်းၶႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ သွင်ၵေႃႉၽူဝ်မေး ယွၼ်းတွင်းပၢၼ်ႇ လၢႆၵမ်းယဝ်ႉၶႃႈ။ သင်ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ႁၢႆယဝ်ႉ လူတ်းယွမ်းယဝ်ႉၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ တေဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇ တၢင်းၼွၵ်ႈယူႇ ၶႅၼ်းတေႃႈ တူၺ်းထိုင် ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈၽွင်ႈ လၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆလၢႆၵမ်းယဝ်ႉၶႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇထွမ်ႇ လိုပ်ႈယူႇ တိၵ်းတိၵ်းၶႃႈယဝ်ႉ ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ် ၶႃႈဢေႃႈ၊ ပၢႆလိူဝ်ငိုၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ၵၢၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း၊ တႃႇတေၵိၼ် ၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးယဝ်ႉ သမ်ႉမႃး ၺႃးလိုပ်ႈထႅင်ႈ” ဝႃႈၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၵၢၼ် တူၵ်းငၢၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁၢၼ်ႉယႂ်ႇ ႁၢၼ်ႉ လူင် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈၽၵ်း၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်မူတ်းသႂ် (မႄႈဝၢၼ်ႈ)ၼႂ်းၶွမ်ႊပၼီႊ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆ ယၢင်ႇ လႆႈဢွၼ်တူၵ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵၼ်တင်းၼမ်လၢႆ  ။

ၵၢတ်ႇၶၢႆၶူဝ်းၵေႃႈ ၺႃးသင်ႇပိၵ်ႉမူတ်းလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတင်းႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ ပေႃႈလဵင်ႉ

ၸၢႆးသႅင်ဝၼ်း လုၵ်ႈလဵင်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မေးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ရူတ်ႉထႆၼႃး/ သူၼ် တီႈၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶႃႈလႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်မႃးၼႆႉ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/3/2020 ၼၼ်ႉမႃးၶႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15/4/2020 ၸမ်ၼိုင်ႈ လိူၼ်ၶႃႈဢေႃႈ လႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်။ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉယဝ်ႉ   ။ ပေႃႈလဵင်ႉ သင်ႇလိုဝ်ႈ ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆၵေႃႈ လိုဝ်ႈလၢႆလၢႆၵူၺ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းၶႃႈ။ ၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼိုင်ႈဝၼ်းလႆႈ 400 ဝၢတ်ႇ။ ၸၢင်ႈၶႃႈပဵၼ်လၢႆးဝၼ်း သမ်ႉၸၢႆႇပၼ်လၢႆးလိူၼ်ႁဵတ်းၼႆၶႃႈ”ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵိၼ်းၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ၽွင်းလႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းၶႃႈလူး ယင်ႉလိုဝ်ႈလၢႆလၢႆၵူၺ်းၶႃႈၼႃႇ။ ၵႃႈႁွင်ႈၵေႃႈလူဝ်ႇပၼ်၊ ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈၾႆးသေ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈၵိၼ်ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း။ မိူင်းတၢင်းၼႆႉ လႆႈသိုဝ်ႈယူႇၵူႈဢၼ် ဢၼ် ၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမိူၼ်မိူင်းႁဝ်းၶႃႈလူး။ ၶႂ်ႈမိူဝ်းယူႇမိူင်းႁဝ်းယူႇၶႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉတၢင်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁဵတ်းၶႃႈယဝ်ႉ တေႁဵတ်းသင်တႄႉတႄႉၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ၊ ၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ် ၼႃးႁိူၼ်းမၼ်း ၽႂ်ဢမ်ႇႁူႉလႆႈၶႃႈလေႃႇ ဝႃႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ လၢမ်းၽႄႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ သမ်ႉတုမ်ႉယွၼ်ႈ ပႃးၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တၢင်းၵမ်ႇၽႃႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵူၼ်းတူၵ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း လႆႈသင်ႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈ ယင်ႉလိုဝ်ႈဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉလႄႈသင် မၢင်ၵေႃႈ ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၸၢင်ႈသေ ထိုင်တီႈပေႃးလိုပ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢွၵ်ႇ ဢွၵ်ႇ ၵေႃႈမီး။ ယွၼ်ႉၼၼ် မိူဝ်ႈၽွင်းတူၵ်းၵိၼ်းယူႇၼႆႉ ယူႇတီႈႁႅင်းၵၢၼ် (ၸိူဝ်းမီးဝတ်းဝႂ်ပရၵၼ်ႊ သင်ၶူမ်း)  မီးသုၼ်ႇတုၵ်းယွၼ်းတီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (ပရၵၼ်ႊသင်ၶူမ်း)  ။

ၵၢတ်ႇဢမ်ႇမီၵူၼ်းၶၢႆလႄႈ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ ၵူၼ်းတင်းမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်

ၸၢႆးပိူင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇမၢႆမီႈႁႅင်းၵၢၼ် ၸုမ်း HRDF လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၸွမ်းၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆး ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈပေႃႈ လဵင်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ   ပိၵ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵၢၼ် ၸပ်းရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၵၼ်ၼၼ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉၵေႃႉလႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ် ယူႇၸွမ်းပေႃႈလဵင်ႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသင်ႇပိၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃႈလဵင်ႉမၼ်းပိၵ်ႉႁင်းၵူၺ်းႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆၼႆႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းမီးသုၼ်ႇလႆႈ လွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း ဢၼ်ဝႃႈ  ပရၵၼ်ႊသင်ၶူမ်း  သင်ဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉဝႂ် ပရၵၼ်ႊ သင်ၶူမ်း  ၵၼ်ၶႃႈၼႃ” ဝႃႈၼႆ။

သုၼ်ႇလႆႈ ၼႂ်းပရၵၼ်ႊသင်ၶူမ်းၼၼ်ႉ  –   တေလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းပၢင်ႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး မိူဝ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈတူၵ်းၵၢၼ်တူၵ်းငၢၼ်း ။

“ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ၵေႃႉလႂ် ဢမ်ႇမီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း  (ပရၵၼ်ႊသင်ၶူမ်း) ၸိုင် သင်ဝႃႈပေႃႈလဵင်ႉမၼ်း ပိၵ်ႉၵၢၼ် ငၢၼ်းၼႆၵေႃႈ ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇယွၼ်းလႆႈတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇတူၺ်းလွမ်ႁႅင်းၵၢၼ် ” ၸၢႆးပိူင်းသပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၸိူဝ်း  ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ  ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တၢင်းမိူင်းတႆး လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း  ၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်း တီႈမိူင်းထႆး။ ပိူင်လူင်တႄႉ လႆၵၼ်ၵႂႃႇမိူင်းထႆးၽွင်းပီ 1996-1998  ၽွင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ် တႅပ်း 4 တႅပ်းသေ လိုပ်ႈႁေႃႈၵူၼ်းပွတ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်းၼႃးပၢင်ႇ ၶၢႆႉယူႇႁိမ်းဝဵင်းလႄႈ  ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ပွတ်းၸၢၼ်းလႆႈပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ၵေႃႉ ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး SHRF လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၽွင်းၼႆႉတႄႉ ဢၼ်လီတီႈသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇ လႆႈမေႃၾၢင်ႉ မေႃၵိၼ် ပႅင်းၵိၼ်ပႅင်းၸၢႆႇၵၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃယူႇ ႁႂ်ႈမေႃပိုင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ဝႆႉၸႂ်ၼိမ်ၼိမ်ၵၼ်။ လွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း တေႃႇၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈ၊ ပိူၼ်ႈၵေႃႈၶၢင်းၵၼ်ယူႇၶႃႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်တၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃးလႄႈ မိူင်းလၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼမ်လိုဝ်တီႈသုတ်း ။ ၽွင်းၶၢဝ်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇ ယူႇတႃႇၵိၼ်ယဝ်ႉ ယင်းပၢႆ လႆႈမႆႈၸႂ်လွင်ႈ ဝတ်းဝႂ် တႃႇယူႇသဝ်းထႅင်ႈလႄႈ ၽွင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးတႄႇသင်ႇပိၵ်ႉလၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ် ထႆး-မၢၼ်ႈၼၼ်ႉ  ၵမ်ႈၽွင်ႈၵမ်ႈၼမ် လိုဝ်ႇၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်မိူင်းမၼ်း ၵေႃႈမီးယူႇႁိမ်းမိုၼ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။

Photo by – ThaiPBS North/ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းတေၶၢမ်ႈမႃးၾင်ႇတႃႈၶီႈလဵၵ်း

ၸၢႆးႁေႃသႅင်သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်း ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈၼႆႉ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈသိုဝ်ႉမူတ်းၶႃႈလူး ပႃးၸဵမ် ၵႃႈဝတ်းဝႂ် တႃႇႁဝ်းယူႇသဝ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးႁဝ်းတႅၵ်ႈၵၼ်တၢင်းငဝ်းလၢႆးပိူၼ်ႈလႄႈ ငဝ်းလၢႆးႁဝ်းတႄႉၵေႃႈ ငဝ်းလၢႆးႁဝ်းတႄႉ တေယၢပ်ႇလိုဝ်ပိူၼ်ႈ ၵိၼ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၼမ်လႄႈ ဢေႇ မၼ်းတိုၼ်းၺႃးယဝ်ႉ ၶႂ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉသတိထိုင်တႄႉ ၼႂ်းၽွင်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမေႃ ယူႇၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဢၼ်တီႈမိူင်းပိူၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼၼ်ႉႁႂ်ႈလီတီႈသုတ်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

တေႃႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးၵႂႃႇယဝ်ႉ 3000 ပၢႆ၊ တၢႆ 56 ၵေႃႉလႄႈ ယႃၶႅၼ်း 2800 ပၢႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ  ၼင်ႇၼႆ။

 

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ၵွင်းမုင်ႈမိူင်း ႁႃႉ ၵွင်းမုင်ႈမွင်း

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸဵမ်မိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ ၶၢႆႉၸူးလိၼ်တီႈၸမ်ႉၼမ်ႉတီႈလီမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼႆ ၵႆႉႁၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လၢႆၸဝ်ႈ တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈလူၺ်ႈတင်းတဵမ်ဢူၵ်းတဵမ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေမီးတႄႉယူႇႁိုဝ်ၼႆ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပၢႆႈယွၼ်ႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းႁိမ်ၸိင်းဢႃႇၼႃႇၶဝ် ၽၼ်းယိုဝ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ် ။ ဢၼ်ပၢႆႈယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၼႆႉမီးၵမ်ႈဢႄႇၵူၺ်း ။ ပၢႆႈလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်း...

ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းႁွတ်ႈမိူင်း ၶၼေႊတႃႊ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵူၼ်းမိူင်း

0
ဝၼ်းတီႈ 26/04/2026 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ႁွတ်ႈထိုင် ဝဵင်း ဝႅၼ်ႊၶူႊဝႃႊၸိုင်ႈမိူင်းၶၼေႊတႃႊ ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈသူၼ်မွၵ်ႇ ပီႊၶွၼ်ႊသၾီႊယ် Beaconsfielသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် Proof of Life ဝႃႈ သင်ဝႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ တိုၵ်ႉယူႇလီလိပ်းၶီးယူႇၸိုင် ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄပၼ်သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်မႃး- ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉ ယိပ်းတင်းပၢႆႉဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ "Proof of Life"...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႈမႃး

0
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 1/5/2026 ၼႆႉၵႂႃႇ တေတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ တီႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ၼမ်းဢဝ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႈမႃးၶၢႆၼႂ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်းလႄႈၾၢႆႇၶွၼ်ႇငႂ်ႈ တႂ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ - ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈၵႃႈၶွၼ်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၼမ်းၶဝ်ႈၼႆႉ တေမီးယူႇ 252 ဢၼ်။ ပႃးၸဵမ် ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉမၼ်းလေႃႇလိုၼ်ႈ၊ ၼမ်ႉၼူမ်းလႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉဢၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉၼူမ်းႁဵတ်းဝႆႉ ဢိၵ်ႇတင်းၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆလႄႈၶူဝ်းၵိၼ်ယမ်ႉ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ။ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၶိုၼ်ႈၶွၼ်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30/03/2026...

ၾူၼ်လူင်လူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉတီႈ မိူင်းၶၢင်လႄႈ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ

0
ဝၼ်းတီႈ 25/04/2026 ၾူၼ်လူင်လႄႈလူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉတီႈမိူင်းၶၢင်လႄႈ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူမ်ႉၵွႆတင်းၼမ်။ ဝၼ်းတီႈ 25 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 10 မူင်းလူမ်းလႅင်ႉလႄႈၾူၼ်လူင်မၢၵ်ႇႁဵပ်းတူၵ်းတီႈဝဵင်းၼမ်ႉတီး၊ မိူင်းၵွင် လႄႈ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ၼႂ်းမိူင်းၶၢင်။ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ပႃးၸဵမ်သုမ်ႉသွင်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း၊ လုမ်းပလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လူမ်ႉၵွႆ။ တူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇလူင်ၵူၼ်ႇလူမ်ႉတဵင်သုမ်ႉသွင်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းၽႃၵၢၼ်ႉမႃးတင်ႈသေယူႇသဝ်းဝႆႉ ။ လူမ်းႁႅင်းထိုင်တီႈ လင်ၶႃးႁိူၼ်း ပႃးၸဵမ်ၽိူၼ်/တင်ႇၵေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉပိဝ်မူတ်း- ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၸႄႈၼႃးလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 25...
Army

ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုပ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၵႂႃႇ 5 ၵေႃႉ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း 3 ၵေႃႉ

ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ 5 ၵေႃႉဢၼ်ၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုပ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 3 ပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁႃလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းယၢမ်းလဵဝ် - ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း 3 ၵေႃႉၵူၺ်း 2 ၵေႃႉတႄႉတၢႆၼႃႈသိုၵ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။   ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ပီ 2024 ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၢႆမီႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ ၵၢင်ႉၵႄႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ(ယႂႃႇငၢၼ်ႇ) လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၼုမ်ႇ...