မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုၼ်ႈယွၼ်းသၢႆမၢႆပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယွၼ်ႉၽေး Covid – 19။

ဝၼ်းတီႈ 11/4/2020 ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုၼ်ႈယွၼ်းသၢႆမၢႆပီႈၼွင်ႉႁႅင်း ၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸိူဝ်းတူၵ်းၵၢၼ် တူၵ်းငၢၼ်း ယွၼ်ႉႁူင်းၵၢၼ်ပိၵ်ႉ လႄႈလႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တေၶတ်းၸႂ်ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးသၢႆဝၼ်း ႁူဝ်ၼႃႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်းပႆႇထိုင်ႁိူၼ်းယေးသေ တူၵ်းဝႆႉၸွမ်းပွတ်းတႃႈပွတ်းတၢင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူႈတီႈတီႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်သေႁူပ်ႉတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈၵပ်းသိုပ်ႇမႃးတီႈမၢႆၾူၼ်း ဢၼ်လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼၼ်ႉသေၵမ်း” ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢို တ်း/ ပိၵ်ႉႁူင်းၵၢၼ်၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶွင် လႄႈ ပိၵ်ႉဝၢၼ်ႈ/ မိူင်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ပိၵ်ႉၽၵ်းတူၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ “ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ႁူပ်ႉထူပ်းပၼ်ႁႃ မိူဝ်းဢမ်ႇႁွတ်ႈ၊ မႃးဢမ်ႇထိုင်သေ ၶမ်ဝႆႉ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း မီးတင်းၼမ်။ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁဝ်းႁႃး ၵူႈ ၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း ပေႃးတေၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လႆႈလွင်ႈၽေးတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၸိုင်ႈထႆး ယိၼ်းလီတႃႇၸွႆႈထႅမ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼင်ႇၵႃႈပွင်ႇပဵၼ်လႆႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးသၢႆဝၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေပၼ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ။ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈၶေႃႈမုလ်း တီႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းတူၵ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်သင်သေလႄႈ တူၵ်းၵၢၼ်ဝႆႉ၊ ယဝ်ႉ ၵေႃႈတူၵ်းၵၢၼ်မႃးလၢႆဝၼ်း လၢႆလိူၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈ ၸွင်ႇၸၢႆႇပၼ်ငိုၼ်းႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁူႉၶႃႈဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။

သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၵေႃႉလႂ် တူၵ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉလႄႈ ငိုၼ်းတွင်းၼႆၸိုင် ၶႅၼ်းတေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇပၼ်သၢႆမၢႆ၊ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းလႄႈမၢႆၾူၼ်းတီႈၵပ်းသိုပ်ႇပီႈၼွင်ႉ လႆႈတၢင်းမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်း မိူင်းၵွၵ်ႇ(ၵုင်းထဵပ်ႈ)၊ ၵဵင်းမႆႇ၊ ရယွင်း၊ ၿထုမ်းထႃးၼီး ၸိူဝ်းၼႆႉ သေၵမ်း ဝႃႈၼႆ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ လၢႆလၢႆၸုမ်းၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ် သိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ် တၢင်းၵိၼ်ႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂႃႇၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်ၵၼ်ၵေႃႈမီးလၢႆၸုမ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။

တေႃႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီး 2,551 ၵေႃႉ။ တၢႆ 38 ၵေႃႉ၊ ယႃၶႅၼ်း 1,218 ၵေႃႉ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ။