ၸွမ်းၼင်ႇ WHO ယူႇၵႄႈၶိုင်ပွင်ပၼ်သေ တႃႇတေႁႄႉၵင်ႈလႆႈတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းပွတ်ႇၵႂ်ႈ Coronavirus ၼၼ်ႉယူႇတီႈမိူင်းၶႄႇ ယွမ်းႁပ်ႉၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ မႃးမိူင်းၶႄႇယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ပိုတ်ႇလၢတ်ႈသႄႉၼႄးဢမေႊရိၵၼ်ႊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3/2/2020 ဝႃႈ- ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်မႃးႁပ်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်မိူဝ်းၵႂႃႇသေဢမ်ၵႃး ႁၢမ်ႈႁႄႉပႃးၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉတူင်ႉတိုၼ်ႇၵူဝ်ႁႄ ယုပ်းၽၢၼ်ႈၼိူဝ်မိူင်းၶႄႇ- ၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ပႃးဝႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢၼ်တေသူင်ႇၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ တႃႇယူတ်းယႃလႄႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် Coronavirus -ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2/2/2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸေႈမိူင်းႁူႊပေႊ ၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တီႈပၢင်ၵုမ်ၾၢႆႇၵုမ်းတၢင်းပဵၼ်ၸပ်းငၢႆႈၼၼ်ႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၸုမ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်မႃးႁွတ်ႈထိုင်တီႈမိူင်းဝူႊႁၢၼ်ႊၼၼ်ႉမီးယူႇ 68 ၸုမ်း၊မီးလုၵ်ႈၸုမ်း 8000 ပၢႆယဝ်ႉ ။ ၸုမ်းၶဝ်ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၾၢႆႇလုမ်းလႃးယူတ်းယႃ ပၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် သႃႊသ် (SARS) လႄႈ တၢင်းပဵၼ် ဢီႊပူဝ်ႊလႃႊ (Ebola) မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇလုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ Judd Deere ၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ၶႄႇႁပ်ႉၸုမ်းယူတ်းယႃၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆးရၢတ်ႉသ် လႄႈတႃႇတေၶူၼ်ႉၶႂႃႉယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် 27 မိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝၢႆးရၢတ်ႉသ် ၶူဝ်ႊရူဝ်ႊၼႃႊ မီး 20000 ၵေႃႉပၢႆ။ တၢႆယဝ်ႉ 300 ပၢႆ။ တၢႆၼမ်လိူဝ်မိူဝ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆးရၢတ်ႉသ် သႃႊသ် ၽႄႈမိူဝ်ႈပီ 2009 ယဝ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ်။ ဢၼ်တိတ်းၸပ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းၶႄႇ၊ ထိသွင်ပဵၼ်မိူင်းၵျပၼ်ႊ လႄႈထိသၢမ်ပဵၼ်မိူင်းထႆး။
Ref; Xinhua, VOA,WHO
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ