ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ မႄးႁႄး ၼႂ်းဢိူင်ႇတၢမ်ၽၢၵ်ႈ ၸေႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၊ ပၼ်ငိုၼ်းသၢႆႈတႅၼ်းတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇသွင်ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းတၢႆတီႈၵျႂင်းမုၼ်ၸဝ်ႈဝၢၼ်ႈမႄးႁႄးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၶူးၼေႇရိင်ႇတ ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉၵျွင်း မႄးႁႄးလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “မၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးၼိူဝ်ၵျွင်းသေ လၼ်ႇၵွင်ႈဢိူဝ်ႈ။ ႁၢမ်ႈမၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ မၼ်းမဝ်းယႃႈမဝ်းလဝ်ႈ သေလွင်ႈလွင်ႈယူဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၼိုင်ႈၵေႃႈလူင်းၵျွင်းၵႂႃႇသေ ၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေယဝ်ႉယိုင်။ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉတႄႉ။ ဢမ်ႁိုင်သင်ထႅင်ႈဝၼ်းသွင်ဝၼ်းပေႃးတေလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႇလွင်းယဝ်ႉလူး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ။ ပဵၼ်သိုၵ်းၵေႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈယူႇၸွမ်းပိူင်သိုၵ်း။ ပေႃးမႃးယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈယူႇၸွမ်းပိူင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၵူၺ်းယဝ်ႉ ”- ဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ် ၶုၼ်ႇၵျေႃႇလေးလႄႈ ၶုၼ်ႇၵျေႃႇသၢၼ်း ဢႃႇယုလႆႈ 9 ၶူပ်ႇၼင်ႇၵၼ်။ ၶႃမႃးၼွၼ်းတီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈသေ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ႁဵၼ်းထမ်းတႃႇယွၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်း။ တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႇလွင်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသွင်ၵေႃႉၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသီႇတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ဢလၵ ဝၢၼ်ႈလုင်းၽူဝ်း ဢိူင်ႇၼွင်ၵႅဝ်ႉ ၸေႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ။ ၵေႃႉယိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈယၢမ်းလဵဝ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတိၺွပ်းဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၶုၼ်ႇသုၺ်း ၵူၼ်းသီႇသႅင်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ PNO ၶဝ်မႃးႁူပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ပၼ်ငိုၼ်း 160 သႅၼ် သၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၵႃႈသၢႆၸႂ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 2 ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းၼိူဝ်ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 31 လိူၼ်မၢတ်ႉ ၵၢင်ၶိုၼ်း 11 မူင်းၼၼ်ႉ။ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ PNO ဝႃႈ “ၵေႃႉဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈသေၶိုၼ်ႈၵျွင်းမႃးယိုဝ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းပီႇတုၸိတ်ႉပီႇဢႅၼ်ႇဢူဝ်ႇ။ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၶုၼ်ႇမွင်ႇပႂႃး။ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈတင်ႈၸႂ်ယိုဝ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ်သေ ပဵၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်း။ ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၶဝ်ႈၸႂ်ပၼ်လွင်ႈၼႆႉ။ ယႃႇပေဢဝ်တၢင်းၽိတ်းသေ ႁႂ်ႈပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်ႉပၼ်။ ” ဢဝ်ငိုၼ်း 160 သႅၼ်သေမႃးယူတ်းယႃၸႂ်ပၼ်- ဝႃႈၼႆသေ ႁႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႂ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၼၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၶၢဝ်ႇၵမ်ႇပေႃးၸ ထၢႆးမ်ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ယူႇတီႈပူႇၵၢင်ႉဢၼ်ႁပ်ႉငိုၼ်းသၢႆႈတႅၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်လႆႈယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ပူႇၵၢင်ႉဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ပီႇဢႅၼ်ႇဢူဝ်ႇၼႆႉ မႃးပၼ်ငိုၼ်းသၢႆႈတႅၼ်းၵႃႈသၢႆၸႂ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/4/2019 ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ဝႃႈႁၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ်ပိူင်ပဵၼ်ယူႇၼႆလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈယူႇ။
ပူႇၵေႇဝၢၼ်ႈၼွင်ၵႅဝ်ႉၵေႃႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ဢၼ်ၶဝ်မႃးပၼ်ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းပဵၼ်ငိုၼ်းလူႇတႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်ႇတူတ်ႈတၢမ်ႇပၼ် ၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်တၢင်းၽိတ်း။ ဢၼ်ၼႆႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်ပၼ်။ တီႈလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ မၼ်းၵေႃႈလႆႈမီးလွင်ႈၶွင်ႉၶမ် ဢၼ်ႇဢမ်ႇငၢႆႈလူမ်လႄႈၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ၸႂ်ၽိတ်းၼိူဝ်တီႈပွင်ႇမၼ်း ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း PNO ၼႆႉဝၢင်းၶိူင်ႈၸူးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈ 1991 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီ ဝၼ်းတီႈ 18 သေ ယွမ်းႁပ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီ 2009 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊဝၼ်းတီႈ 29။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ