ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈတေယုၵ်ႉဢဝ် မိူင်းၼၢႆးၶိုၼ်ႈပဵၼ် တီႈၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းမႃး ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတွင်ႈ တဵဝ်းၼၼ်ႉ တေပႆႇပဵၼ် တိုၵ်ႉလူဝ်ႇပူၵ်းပွင်ထႅင်ႈတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 17/12/2018 ၸၢႆးမွၼ်းလိူၼ် ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ 1 ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး တွင်ႈထၢမ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸႄႈမိူင်းတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၵမ်းထူၼ်ႈ 12 တီႈလုမ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်းတႆး ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းဝႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇလႄႈ ႁႂ်ႈမိူင်းၼၢႆး ပေႃးတေမုၼ်းလႅင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ဢမ်ႇဝႃႈ ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁႂ်ႈမႃးၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈၼႆႉ ၸွင်ႇတေ မီးလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်/ ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးမွၼ်းလိူၼ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ယိူင်း ဢၢၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းတၢင်ႇတီႈၼႂ်းသၽႃးၼႆႉ ၵွင်းမူးလႄႈသင်၊ ၵျွင်း မုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈသင်၊ ၼမ်ႉႁူး ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ၼွင်ၸဝ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းၵုမ်းမၼ်း ဢမ်ႇ မီး။ ငိုၼ်းတႃႇတေၵုမ်းထိင်း လုမ်းလႃးမၼ်း ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း တွင်ႈထၢမ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ပၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇလႄႈ တီႈဢႅဝ်ႈယဵမ်ႈတွင်ႈတဵဝ်း ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၶဝ်” ဝႃႈၼႆ။

ဢူးသူဝ်းၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၶူင်းၵၢၼ်လႄႈ ၾၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃးဝႃႈ “ မိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ဢၼ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ဢမ်ႇပႆႇ ၶဝ်ႈမႃးလႆႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၶဝ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တေၵႂႃႇလႆႈတီႈ လႂ်၊ ဢမ်ႇၵႂႃႇလႆႈတီႈလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၼၢႆး လူဝ်ႇလႆႈၾိုၵ်းၽွၼ်ႉဝႆႉ လၢမ်ႈ/ ၽူႈၼမ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ(Tourist Guide) ၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇႁူင်းႁႅမ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃးလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတႃႇတေယုၵ်ႉမိူင်းၼၢႆး ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းမီးၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈတွင်ႈတဵဝ်း တႃႇၵူၼ်းၼွၵ်ႈ မိူင်းမႃးဢႅဝ်ႈယဵမ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး တေပႆႇၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးမွၼ်းလိူၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ “ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ပေႃးတေလႆႈမႃးဢႅဝ်ႇမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇမိူင်းၼၢႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၵ်းမၼ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈ မီးၵေႃႈ တေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ။ ပေႃးၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်မႃးဢႅဝ်ႇလႄႈသင် လွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ၵေႃႈ တေလူတ်း ယွမ်း လူင်းၵႂႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉႁဵတ်းၼႆ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆးႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်”ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်းတႆး တင်းမူတ်း မီး 141 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 17/12/2018 ၼႆႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ် တင်းမူတ်း မီး 116 ၵေႃႉ၊ ၶၢတ်ႇ/ ယွၼ်းၶႂၢင်ႉ 25 ၵေႃႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေယုၵ်ႉမုၼ်း မိူင်းပူးၵမ်ႇ ဢၼ်မီးၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ ၶဝ်းပႃးၼႂ်းသၢႆမၢႆၵိုၵ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ၾၢႆႇႁၵ်ႉသႃၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇလႄႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၶဝ်ၶတ်းၸႂ်သေ မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2018 ၼႆႉ မီးၸုမ်းႁၵ်ႉသႃၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇ လုမ်းၾႃႉ သူင်ႇၵူၼ်းမႃး လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ၶေႃႈမုလ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။