သင်ပိူင်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းလူႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈယၢမ်ႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်လူႉ ၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းလုမ်း ၼႂ်းၸႆး ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းၶွပ်ႇပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ႁဵတ်းတႃႇလႆႈၼႃႈလႆႈတႃ ႁဵတ်းတႃႇလႆႈငိုၼ်းၸွမ်ႇထူင်ၸွမ်ႇထွင်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵမ်ႈၼမ်။ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ဢၼ်ဝႆႉမႅတ်ႉတႃႇၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်မီးယူႇသေတႃႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉဢေႇ  ။

မိူၼ်မိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ တေၶၢႆႉလၢႆႈတီႈယူႇၼႆသေ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းသုၵ်ႉၸႂ်ၸွမ်း။ ၵွၼ်ႇပႆႇၶၢႆႉတီႈၼႆႉ တဵၵ်းၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလူၺ်ႈဢမ်ႇသပ်းၸႅင်ႈသင်ၼႄၵူၼ်းမိူင်း။ ၵဵပ်းမိူင်းၼၢႆး ဢမ်ႇၵႃး ၵဵပ်းထိုင်ပႃး  ၵဵင်းတွင်းလူးၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးသႂ်ၸိုၼ်ႈမိူင်း တေႁၢႆးငၢၼ်းၼႄပၼ်ၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ။

ၽူႈၵွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၽွတ်ႈဝႆႉ တီႈၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တေၶၢႆႉလၢႆႈၵႂႃႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်တၢင်ႇၸႄႈဝဵင်း ၊ ၵွၼ်ႇပႆႇၶၢႆႉၼႆသမ်ႉ သင်ႇ ၵၢင်ႉၵႄႇ ၵဵပ်းငိုၼ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝူၼ်ႉၵႂင်ယွၼ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယၢပ်ႇၵိၼ်း ။

ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ – ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တေၶၢႆႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ် ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းတီႈမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 5 ပီ ။ ထိုင်မႃး ပီၼႆႉ ၸင်ႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶၢႆႉဢွင်ႈတီႈၵႂႃႇတၢင်ႇဝဵင်း ။

မၢင်ၸိူဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ႁၵ်ႉဢၼ်ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်း လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း ဢၼ်ဝႆႉၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ယႂ်ႇဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ  ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၼႂ်းပီ 2021 ။

ဢၼ်ၵိုတ်းၶင်ႉဝႆႉၼႂ်းလုမ်းၼႂ်းၸႆးမိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ်  ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၸႂ်ၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်း ယူႇၽွင်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႉလႆႈႁႅင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆ ၽူႈၵႆႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းလုမ်းၼႂ်းၸႆးဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။

မိူၼ် ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မိူင်းၼၢႆးၼႆႉၵေႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်ၽွၼ်းပၢင်ႈ ယႂ်ႇလူင် တႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်မီးသင်ဢၼ်လီဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေတႃႉ ၽိူဝ်ႇတေၶၢႆႉလၢႆႈ တီႈယူႇသမ်ႉ ၶိုင်ႁႃၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇၸွမ်းၶွပ်ႇၸွမ်းပိူင်။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵဵပ်းၼႂ်းမိူင်းၼၢႆးၵူၺ်း ၵဵပ်းထိုင် ၵဵင်းတွင်းလူးၵွၼ်ႇၼႆ ၵူၼ်းၵဵင်းတွင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ သမ်ႉၶၢၼ်ၸႂ်ၼႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ။ ၾၢႆႇတၢင်း ဢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်းၵေႃႈ တၢင်း႞သေ ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇၵႃႈ (စစ်မှုထမ်းကြေး )ၸၢင်ႈၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆသေ ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉမႃးႁဵတ်းၼႆထႅင်ႈ ။ ၶိင်းႁဵင်မၢင်ၵေႃႉ ပေႃးၶၢင်းယဝ်ႉ။ငိၼ်းဝႃႈ မၼ်းတေၶၢႆႉၵႂႃႇတၢင်း သထူင်ႇ

ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ၵေႃႉလႂ်တေၶၢႆႉတေလၢႆႈသင်ၵေႃႈ ယဝ်ႉတီႈလုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် ၸတ်းၵူၺ်း ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ မႃးပၢႆႉပႃးၵူၼ်းမိူင်း ၊ မၼ်းတေႁဵတ်းပွႆးလဵင်ႉသူင်ႇသင်ႇမၼ်း လႄႈ တေႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႂ်းဝႃႇပႃး   “  ၼႆ ၵူၼ်းၵဵင်းတွင်းၵေႃႉၼိုင်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈ။

ၵဵင်းတွင်းၼႆႉသမ်ႉ ပႃးၼႂ်းၵိင်ႇၽႄၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးလႄႈ သင်ႇၵဵပ်းငိုၼ်းပႃး 35 သႅၼ်ပျႃး ၊ ၵဵင်းတွင်းသမ်ႉ ၽွတ်ႈမီးဝႆႉ ပွၵ်ႉ 7 ပွၵ်ႉလႄႈ တေတူၵ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႉလႂ် 5 သႅၼ်ပျႃး။ ၶၢဝ်းၼႆႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵိၼ်းၸႂ် ။ သမ်ႉမႃးသင်ႇၵဵပ်းငိုၼ်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၵမ်ႈၼမ်ႁၼ်ဝႃႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးၸႂ်မေႃတူၺ်းႁၼ် ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေဢိတ်း ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶၢင်းပွင်ႉၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈၼႆႉယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၶတ်းၸႂ်တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၸူး တီႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၾၢႆႇၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းယူႇၵေႃႈ တိတ်းတေႃႇဢမ်ႇလႆႈ။

ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆးတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ  လွင်ႈၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁႂ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉသင်တႅတ်ႈတေႃး ။ ၾၢႆႇၵဵပ်းငိုၼ်းပၼ်ၵေႃႈ  ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇၸၢင်ႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈၼႆၵူၺ်း ။

ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –

ၶဝ်ဝႃႈ တႃႇၸၢင်ႈ ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆဝႃႇ တႃႇ 20000 (သွင်မိုၼ်ႇ)ပျႃး ၊ တႃႇပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼႂ်းပွၵ်ႉသမ်ႉ 1500 (ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႈ) ပျႃး။  ႁိူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ လႆႈသႂ်ႇ 21500 ယဝ်ႉၼၼ်ႉ။လႆႈသႂ်ႇၵူႈႁိူၼ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ငိုၼ်းတႄႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉတီႈလႂ်ၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸွမ်း ။ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇထၢမ် ထတ်း တူၺ်းၶဝ် ။ ပိူၼ်ႈတင်းဝႃႈ ၵဵပ်းတႃႇမၼ်းၵူၺ်းယူဝ်ႉ ၼႆဢေႃႈ

ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ငိုၼ်းၼႆႉ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ် ၵဵပ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈမီးပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်း 2-3 ပီ ၵဵပ်းမႃးလၢႆၵမ်း  ။

ၵွၼ်ႇၼႃႈၼႆႉ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ် ၵဵပ်းဝႆႉငိုၼ်း တႃႇၸၢင်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊  ပွၵ်ႈၼႆႉသမ်ႉတေဢၢၼ်းၸၢင်ႈသွင်ၵေႃႉၼႆသေ ၸင်ႇၵဵပ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ငိုၼ်းၼႆႉ တေၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႂ်ၼႆ ဢမ်ႇႁၼ်ၽႂ်ႁူႉတႅတ်ႈတေႃး  ဝႃႈၼႆ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸႂ်ႉပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းမႃး ႁူဝ်ပီ 2024 ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းမႃး ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး ။ ပိူင်တႄႉဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ တႃႇၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆသေတႃႉ သမ်ႉဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇမီးမႃးဝႃႈ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇတႅၼ်း။

ၼႂ်းသွင်သၢမ်ပီ ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢမ်ႇဝႃႈမီးလုၵ်ႈၸၢႆးလုၵ်ႈယိင်း တိုၼ်းလႆႈပၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈသိုၵ်းၵူႈႁိူၼ်း ။ ႁိူၼ်းမႄႈႁၢင်ႉၼၢင်းမၢႆႈ ယင်းဢမ်ႇၵိုတ်း ။ ၵၢင်ႉၵႄႇ ပူႇႁဵင် ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၽွင်းလိူဝ်လႆႈၵႂၢမ်းသင်ႇ ၵူၼ်းပႃႈၼိူဝ်ၼႆသေ မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇတၼ်းထၢမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ။

မိူဝ်ႈပႆႇမီးသၽႃး ပႆႇမီးတႅၼ်းၽွင်းတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇႁႂ်ႈၽႂ်လၢတ်ႈပၼ်လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၊ ၵမ်းၼႆႉ မီးမႃးသၽႃးယဝ်ႉလႄႈ ၸူးၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈတီႈတီႈတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈဢဝ်ပၼ်ႁႃၵူၼ်းမိူင်းလၢတ်ႈၼမ်ၼမ်။

မိူၼ်လွင်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈလိူၼ်လိူၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵွၵ်းဢွၵ်ႇလၢတ်ႈမွၵ်ႇဝႃႈ ၵဵပ်းယဝ်ႉ ၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈလႂ် ၊ သင်ဝႃႈ ၸၢင်ႈၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈၽႂ် မိူဝ်ႈလႂ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵဵပ်းၵႂႃႇၼိုင်ႈၵမ်းၵေႃႈ ႁၢႆၵႂႃႇၼိုင်ႈၵမ်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ႁႃငိုၼ်းလႆႈမႃးလူၺ်ႈႁိူဝ်ႇလႆၶႆးယွႆႉ ၊ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်သမ်ႉ ၵဵပ်းဢဝ်ၵႂႃႇဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်း   ၼႆ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉဢမ်ႇၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်း ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တဵၵ်းၵဵပ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸဵမ်ၸၢႆးၸဵမ်ယိင်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈယူႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈဝဵင်း ။ ၵမ်းလိုၼ်း ၵူၼ်းတႃႇသိုပ်ႇပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်း လုမ်းလႃးသူၼ်ႁႆႈၼႃး လႄႈ  ၵူၼ်းၸွႆႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းမူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁႅင်းဢေႇၵႂႃႇၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။

ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ လိူဝ်သေ လႆႈၵူဝ်ပိူင်သိုၵ်းယဝ်ႉ လႆႈၵူဝ်ပႃး ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉၵူႈဢၼ်ဢၼ် ။ မီးလွင်ႈၵဵပ်းငိုၼ်း ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼႂ်းၵႄႈမၼ်းထႅင်ႈလၢႆလွင်ႈ ။ ယိင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢမ်ႇႁူႉဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ပၵ်းပိူင် ယိင်ႈၶႅၼ်းၺႃး ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ပႄႉၵိၼ် ၼႆ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။