ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းၸိုင်ႈထႆး ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈ 8 တေမႃးၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ပၢင်ႊၵွၵ်ႊၽူတ်ႉသ် မိူင်းထႆး တႅမ်ႈတၢင်ႇႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ – ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ တေမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈမိူင်းထႆး ၵူၺ်းၵႃႈတေမႃးဝၼ်းလႂ်လႄႈ တေထူပ်းၽႂ်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉတႄႉပႆႇႁူႉဝႃႈၼႆ။

ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇတေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ဝၢႆးလင်မၼ်းၸၢႆး ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်တေ ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်း လုၵ်ႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ – ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸင်ႇႁႃၵႂႃႇမိူင်းလၢဝ်း (မိူင်းလၢဝ်း -ပဵၼ်မိူင်းလုၵ်ႈၸုမ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၸုမ်းၼိုင်ႈ) မႃးၵူၺ်း။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ပၢင်ၵုမ်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၵမ်းပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉမိူင်းထႆးၼႆႉဢမ်ႇဢဝ်ၽူႈၼမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ၊ ပိုၼ်ႉပွႆႇဝႆႉ လူၺ်ႈဢမ်ႇႁွင်ႉ ဢမ်ႇမွၵ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်သေၵမ်း။ ၽိူဝ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈမီးၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆးၸင်ႇဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ မႃးၶိုၼ်းၵူၺ်း။

ယူႇတီႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ်။ ဝၢႆးလင် ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2021 မႃးသေ – ၼႄးဝႃႈ ၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်း ၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ် ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ 5 ၶေႃႈ Five-Point Consensus ၼႆသေလႄႈ ဢမ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၸိၵ်းၸွမ်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊလႃးလႃး။

ထိုင်မႃး ပၢင်ၵုမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊဢၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇၸိုင်ႈထႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတိတ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 12 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး သီႊႁႃႊသၵ်ႊၽူင်ႊၵဵတ်ႇၵႅဝ်ႉ ၸင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶတ်းၸႂ်ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၶေႃႈလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆမႃး။

ဝၢႆးလင်ပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢူးတိၼ်ႇမွင်ႇသူၺ်ႇလႄႈ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းထႆး ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ဝႃႈ – မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇလႆႈသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ လူဝ်ႇသႂ်ႇၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ်၊ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၵူးၶၢႆတေႃႇၵၼ်၊ လႄႈ လွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။