ႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊမႃးၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီသေ ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမႃးၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉတိုၵ်ႉပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈၵၼ်ဝႃႈ “ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ တႃႇ 4 ပွၵ်ႉၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တေဢဝ်ဢၢပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽွင်းငမ်းၵႂႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ငဝ်းလၢႆးဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ တေၸၢင်ႈမိူၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၵႂႃႇ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇဝဵင်းသႅၼ်ဝီၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈသိုၼ်းမိူဝ်ႈသၢၼ်း ဝၼ်းတီႈ (11-12/7/2026) ၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၼ်းလူင်ၶဝ်တၢင်း လၢဝ်ႇၵၢႆး လူင်းမႃးတၢင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉလႄႈ သိုၵ်း ၶဝ်သၢၼ်ႈၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းတေမီးတႃႇရူတ်ႉၵႃး 20 လမ်းၼႆႉ ၶဝ်လူင်းၵႂႃႇတၢင်းႁူဝ်ပိုၵ်ႉပႃး။ ၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇတင်း မၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇ ဢုပ်ႇႁႃႉတႄႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ။ ပဵၼ်ၵႃးၵူၼ်းလူင်လၢႆလၢႆၶႃႈဢေႃႈ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇ ၶိုၼ်ႈပၢင်သွၼ်တီႈလၢဝ်ႇၵၢႆးမႃးၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶဝ်တေၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ၊ ၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၶိုၼ်းၼႆတႄႉ ငိၼ်းဝႃႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈ လဵဝ်တႄႉ ပႆႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသင် မႃးၼင်ႇ ၵဝ်ႇ။ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶဝ်ႈမႃးဢုပ်ႉၶိုၼ်းႁႄ ၶဝ်တေထွႆဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇငိၼ်းဝႃႈသင်ထႅင်ႈ။ သိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈ ပႆႇႁၼ်တူင်ႉၼိုင်သင် တေႉတေႉ” ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉတိုၵ်ႉၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင် ပႂ်ႉၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ယွၼ်းငိုၼ်း ၵဵပ်းၶွၼ်ႇရူတ်ႉၵႃး ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းယူႇ မိူၼ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလူင် (လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇ) ၶဝ်ၵေႃႈ လုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်း လၢဝ်ႇၵၢႆး မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်းသေ သၢင်ႈတိုၵ်း မႄးႁူင်းၵေႃႇ ၵၢႆႇ ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ဝႆႉတင်းၼမ် – ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီလၢတ်ႈၼင်ႇ ၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸွမ်းၶၢတ်ႈၸွမ်းသိုဝ်ႉသေ ႁဵတ်းသူၼ်ဢွႆႈ၊ သူၼ်ၵူၺ်ႈ (တစ်ရှူးဌက်ပျော) ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉတင်းၼမ် ။

ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်း ၽႅၼ် ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၶႄႇ လူင်းမႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁဵတ်းၵၢၼ်တိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၶၢတ်ႈ သိုဝ်ႉတီႈလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ႁႅင်း။ တူဝ်လိၵ်ႈ ၸွမ်းပၢႆႉ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း၊ ပၢႆႉႁၢၼ်ႉၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ သႂ်ႇပႃးၶိုၼ်းလိၵ်ႈၶႄႇ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇဝႆႉ တင်းသဵင်ႈ – သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵူဝ်း ၊ ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး)၊ ၸႄႈဝဵင်း သႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 1 ႁင်းၵူၺ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သေတႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 တႄႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1 ၼႆႉ ပႃးၸႄႈဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉ လႄႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) ၵူၺ်း။

ၽွင်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပၵ်းပိူင်တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႇႁေႉၵင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁႂ်ႈပေႃး ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် လႄႈ လွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လင်လင်မႃးၼႆႉ လၢႆးၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶဝ် ငၢႆးမိူၼ်မိူဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၶဝ် ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉမႃးၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။