တႄႇလိူၼ်ၵျုၼ်ႊမႃး သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) ပိုတ်ႇၾႆးပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၶဝ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၊ တႃႈမိူင်းငႅၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။

ႁူင်းၾႆးၾႃႉလူင်ၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ် မူၼ်ႉမႄးႁဵတ်းသၢင်ႈ တင်ႈဝႆႉတီႈ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈႁႅင်းၾႆး တႃႇ 12600 ၵီႊလူဝ်ႊဝပ်ႉ (12.6 မၵ်ႊၵႃႊဝပ်ႉ) ပဵၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊႁူင်းၾႆးၾႃႉ လႄႈ ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်ၼမ်ႉ (Myanmar Federal First Special Region Water and Power Co.,Ltd.) မႃးၵေႃႇသၢင်ႈပၼ်ၼႆ ႁွင်ႈၵၢၼ် သိုဝ်ႇသိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ The Kokang ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “လၵ်းၾႆးဝႃႇ သၢႆၾႆးဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၶဝ်မႄးပၼ်ၵမ်းတွၼ်ႈတွၼ်ႈႁိုင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းတိုၵ်ႉလႆႈၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉၼႆႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်း။ ပၢႆဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတင်းဝၼ်းတင်းဝၼ်းၵွၼ်ႇ။ ၾႆးၼႆႉ မႃးၵၢင်ၶမ်ႈႁိုင်မွၵ်ႈ 1 ၸူဝ်ႈမူင်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်းႁေ ၶဝ်ပွႆႇ ပၼ်ပဵၼ်ၵမ်းပဵၼ်ၵမ်း။ ၾႆးပႆႇပေႃးမၢၼ်ႇလီၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸွမ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီႁဝ်း၊ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ လႆႈၾႆးၵၼ်ၼမ်ယဝ်ႉဢေႃႈ။ ၶဝ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၵႃႈမၼ်းတႄႉ ၼိုင်ႈယူႊၼိတ်ႉၼႆႉ ဢေႇသုတ်း 400 – 600 ပျႃးၸိူဝ်းၼႆႉၼႆဢေႃႈ။ ၵူႈပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈပၼ် ၼိုင်ႈယူႊၼိတ်ႉၼႆႉ 50-100 ပျႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၵေႃႈ ၵႃႈၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈမဵဝ်း။ ဢီႈသင်ၵေႃႈ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းယႂ်ႇၵူႈလွင်ႈမႃးၸွမ်း” ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉမႃး ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈဝဵင်း ၵူတ်ႉၶၢႆ လႄႈ ၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းသိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) ၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၾႆးၾႃႉ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 3 ပီ။

ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “တၢင်းၵူတ်ႉၶၢႆႁဝ်းၵေႃႈ ၶဝ်တႄႇပၼ်ၾႆးၾႃႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၾႆးၾႃႉၵၼ်ယဝ်ႉဢေႃႈ။ တၢင်းတႃႈမိူင်းငႅၼ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ၸၼ် သၢႆၾႆးၾႃႉၵႂႃႇယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယၢမ်ႈလႆႈၾႆးၾႃႉသေလႄႈ မီးလၵ်းမီးသၢႆမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႄး ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵမ်းလွႆးလွႆးယဝ်ႉ ဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA မၵ်းမၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉဝႃႈ – ၵႃႈၾႆးၾႃႉၼႆႉ သင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေး ၸိုင် ၼိုင်ႈယူႊ ၼိတ်ႉၼႆႉ တေၵဵပ်းၵႂႃႇ 400 ပျႃး၊ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢဝ်ပဵၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင် ၼိုင်ႈယူႊၼိတ်ႉၼႆႉ တေၵဵပ်းၵႂႃႇ 600 ထိုင် 700 ပျႃး ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁူပ်ႉလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႆႉလႄႈ ၼိုင်ႈယူႊၼိတ်ႉ 400 ပျႃးၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်သုင်ႁႅင်းလူၼ်ႉတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းႁႆႈ ႁဵတ်းသူၼ်ႁဵတ်းၼႃးယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉယူႇဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“လႆႈၾႆးၵေႃႈ လီယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႃႈၾႆးၼမ်ႁႅင်းၼႃႇ။ မိူဝ်ႈပႆႇလႆႈၾႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းပေႃးလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း တင်းၼမ်ႁႄ သႂ်ႇၾႆးသူဝ်ႇလႃႇဝႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ႁူမ်ႈၸွမ်း ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၸိူဝ်းပဵၼ်သိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) လႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယိုတ်းဢဝ် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ဝဵင်းၵုၼ်လူင်၊ ဝဵင်းၶျိၼ်ႊသူၺ်ႇႁေႃႇ၊ ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး)၊ ၵုင်းၸၢင်ႉ၊ ၵဵဝ်ႇၵူတ်ႉ (ပၢင်ႇသၢႆး)၊ မိူင်းၵူဝ်း လႄႈ တႃႈမိူင်းငႅၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၼႆႉ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) ယိုဝ်းသိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) TNLA သေ ယိုတ်းဢဝ်ပႃးဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉ ဢဝ်ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ၊ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လႄႈ ဝဵင်းမိူင်းၵူဝ်း 4 ၸႄႈတွၼ်ႈ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 1 ၵုမ်းၵမ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ။

သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၸလၢပ်ႈ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼၼ်ႉထႅင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၼ်ၾႆးၵႂႃႇထိုင်တၢင်း ဝဵင်းၵုၼ်လူင်၊ ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႇႁေႃႇ လႄႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။