မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ မႅၼ်ႈဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ၽႂ်မၼ်း။
ၾၢႆႇၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁဵတ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ 3 ၶေႃႈ။ တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ – ၼႂ်းလၵ်းၼမ်း 6 ၶေႃႈ ဢၼ် RCSS တိုၵ်ႉယိပ်းၵမ် လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ယႃႈမဝ်းၵမ်ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ ပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်မၢႆမီႈဢၼ်လဵဝ်သေ ၵႄႈလိတ်ႈလႆႈသေ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်တႅၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈဢၼ်တေႉမၼ်းယဝ်ႉ။ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ပၢႆးယူႇလႅၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လူဝ်ႇလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း လႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် တီႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း – ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ – ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပီ 2025-2026 ၼႆႉ ၾၢႆႇၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တီႉၺွပ်းၵႂၢတ်ႇလၢၼ်ႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈလမ် 391.92 ၵရမ်ႇ၊ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ (110.43) ၵရမ်ႇ၊ ယႃႈမႃႉ (12852619) မဵတ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းတေႃႉသူင်ႇ တင်း ၵူၼ်းၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ် 77 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈပူၵ်းပွင် မူၼ်ႉမႄးပၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၸၢႆး 542 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 12 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈသဵၼ်ႈ 554 ၵေႃႉသေ ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ လၢႆးၵႅတ်ႇၶႄၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၵူၼ်း မိူင်း လႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်း 20 ပွၵ်ႈ။
ၽွင်းတီႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ယိုတ်းလႆႈပႃး ၵွင်ႈပွတ်ႈ 6 လဝ်း၊ ၵွင်ႈပိုၼ်ဝိူဝ်း 3 လဝ်း၊ ၵွင်ႈ AK47 8 လဝ်း၊ မႅၵ်ႉ AK 47 13 မႅၵ်ႉ၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း 424 လုၵ်ႈ၊ မၢၵ်ႇပွမ်း 1 လုၵ်ႈ၊ ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ 8 လုၵ်ႈ၊ ၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ် 18 ၶိူင်ႈ၊ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ 25 လမ်း လႄႈ ရူတ်ႉလူင်ဢၼ်မီးမၢၵ်ႇ 4 လေႃႉ 2 လမ်း ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင် RCSS/SSA ၼၼ်ႉယင်းပႃးဝႆႉ ၶေႃႈၼွင်ႇဝႃႈ – တေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈမဝ်း ၵမ်မႃး ႁႂ်ႈပေႃးလူတ်းယွမ်းၽေးၶဵၼ် – ဝႃႈၼႆပႃး။
ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေ ၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈမၢႆ 3၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၼွင် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ တပ်ႉၸုမ်း 727၊ တပ်ႉၸုမ်း 808 ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ ၽဝ်ပႅတ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၶဝ် ၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 20 ပီႊလီႊယၼ်ႊပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃးယဝ်ႉၼႆႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တူၵ်းလူင်းၵႂႃႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈဢဝ် ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉ ပဵၼ်လၵ်းမႃးၼႆ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UNODC ၵေႃႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) လႄႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ပီပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 2 ပွၵ်ႈ ၵိုင်ႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 2209 ပီႊလီႊယၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီ 2025 ပူၼ်ႉမႃး ပိုတ်ႇလိူင်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် 5370 လွင်ႈ၊ တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်း 7562 ၵေႃႉ လႄႈ ယိုတ်းဢဝ်လႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၵိုင်ႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1762 ပီႊလီႊယၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ