ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်မေႊၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶဝ်ႈပိုတ်ႇလုမ်း ၶိုၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၵုမ်းၵမ် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈပႆႇႁၼ်မႅၼ်ႈဝႃႈၼႆ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇပိုတ်ႇလုမ်းၽွင်းငမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း၊ ၸုမ်းသိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇတူင်ႉတိုၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ သင်သေလွင်ႈ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ် လဝၵ ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇႁၼ် ပိုတ်ႇၶိုၼ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းယိင်း ဢႃႇယု 40 ပီပၢႆ ၵေႃႉတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးယူႇၵူႈဝၼ်း ပႆႇ ႁၼ်မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသင်။ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇမိူၼ်ၵဝ်ႇ။ လွင်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ မၢၼ်ႈတႄႉမီးယူႇ ၵူၺ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်း CDM ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းမႃး။ ၶဝ်မႃးႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ။ ၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈ တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပႆႇလႆႈငိၼ်းဝႃႈ ၶဝ်တူၵ်းလူင်သင်ၵၼ်။ လွင်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃးၵုမ်းၵမ်ဝဵင်းၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵၼ် လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ ၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်း ၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ ပလိၵ်ႈၶႄႇၶဝ် တိုၵ်ႉမႃးပူၵ်းပၢႆႉ ပၵ်းပိူင် ၶေႃႈတိုဝ်း ၵမ် ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈၶႄႇ လၢႆလၢႆတင်းမူတ်းယူႇ” ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၼႃႈတီႈ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၵုမ်းၵမ်ၼႆႉ ယေးငိုၼ်း၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၶႅပ်းမၢႆၾၢင် ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း လႄႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်း (လဝၵ) ႁွင်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပွႆႇမႃးၼၼ်ႉ ပႆႇပိုတ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သင်သေလွင်ႈ။ သင်ၶႂ်ႈႁဵတ်းမၢႆၾၢင် လႄႈ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶႂ်ႈၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ယေးငိုၼ်း (ပၢၼ်ႇ) ၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၵ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼုမ်ႇၸၢႆး ဢႃႇယု 35 ပီ ၵေႃႉယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ပိုတ်ႇမိူၼ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ။ မေႃသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်သွၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းႁဵတ်း CDM ဝႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ၸွမ်းၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉယႃႉၶိုၼ်း ပၢႆႉဢၼ်မီးတူဝ်လိၵ်ႈၶႄႇ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇယူႇဝႆႉထႅဝ်ၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉႁႄ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈႁဵတ်းၶိုၼ်း ဢဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ထႅဝ်ၼိူဝ်သုတ်း တီႈသွင်ႁႂ်ႈၸႂ်ႉပဵၼ်လိၵ်ႈၶႄႇ ထီႉသၢမ်တႄႉ ၶႂ်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းသင်ၵေႃႈလႆႈ ၼႆယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ၽွင်းပိူၼ်ႈ တိုၵ်ႉလၢႆႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ယေးငိုၼ်း (ပၢၼ်ႇ) ၵေႃႈပႆႇပိုတ်ႇ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်သင်ၵေႃႈဢမ်ႇပႆႇပိုတ်ႇ။ ၾႆးၾႃႉၵေႃႈ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ် တိုၵ်ႉမႄးပၼ်ယဝ်ႉ ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈတိုၵ်ႉႁႃလႆႈတႄႇၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉၵူၺ်း” ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယူႇၵၢင်ႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်သေ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ ၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈ လွင်ႈၼႃႈတီႈၵၢၼ် ၽွင်းငမ်း လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းသေတႃႉ ဢမ်ႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးလႆႈသေပွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃး သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵုမ်းၵမ် ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းလႆႈ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) ၊ ၸႄႈဝဵင်း ၵုၼ်လူင်၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ၶျိင်ႊသူၺ်ႇႁေႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁိုင်ၼၢၼ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီပၢႆ။