ပလိၵ်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁိူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈပဵၼ်ၵေႃႉငွႆးယိုဝ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ တီႈပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ ။

ဝၼ်းသဝ်တီႈ 25/04/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ(ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ) ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင် ၸုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ ယုၵ်ႉယွင်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ႁိူၼ်းႁေႃၶၢဝ် – ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းႁႅမ်း ႁေႊလ်တၼ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်း ဝေႃႊသျိၼ်ႊတၼ်ႊ၊ တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ ဢိၵ်ႇပႃးတင်း ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၸုမ်းၽွင်းလူင်ၶဝ် ဢိၵ်ႇမေးၼၢင်းၶဝ်ၵေႃႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၸွမ်း ။

ၽွင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈမႃးယိုဝ်းၵွင်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းပၢင်ၶဝ်ႈ။ ယိုဝ်းမွၵ်ႈ 8 ၵမ်း။ မၢၵ်ႇၵွင်ႈၸပ်းသႂ်ႇ ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသိူဝ်ႈႁႄႉမၢၵ်ႇၵွင်ႈၵူၺ်း။ ဢမ်ႇတိူဝ်ႉတူဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း။

ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ လိုပ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈပဵၼ်မိုဝ်းၵွင်ႈ။ မၼ်းၸၢႆးၸိုဝ်ႈ ၵူဝ်ႊလ် ၻေႃႊမၢတ်ႉသ် ဢႄႊလႅၼ်ႊ ဢႃယု 31 ပီ။ မၼ်းၸၢႆးယူႇတီႈဝဵင်းလူင် လေႃႉသ် ဢဵင်ႊၵျႄႊလိတ်ႉသ် ။

မၼ်းၸၢႆးမႃးလိုဝ်ႈတီႈႁူင်းႁႅမ်း ႁႄလ်ႊတၼ်ႊ ၼၼ်ႉသေ ပႂ်ႉငွႆးယိုဝ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ဝၢႆးလင်ပဵၼ်လွင်ႈယိုဝ်းယဝ်ႉ ပလိၵ်ႈႁၼ်မၼ်းၸၢႆးယိပ်းၵွင်ႈပွတ်းၵွင်ႈယၢဝ်းသေ လႅၼ်ႈလူင်းၵႂႃႇၸၼ်ႉတၢင်းတႂ်ႈ ႁူင်းႁႅမ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇတီႉလႆႈ ၼႆ တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ လၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ဝၢႆးလင်ၺႃးယိုဝ်းၼင်ႇၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 27/04/2026 ၶမ်ႈဝႃးၼႆႉ ပလိၵ်ႈၾၢႆႇၸွပ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း FBI ဢမေႊရိၵၼ်ႊ မိူဝ်းသွၵ်ႈႁိူၼ်းၽူႈၸၢႆးၵေႃႉငွႆးယိုဝ်း တီႈလွတ်ႉသ်ဢဵင်ႊၵျႄႊလိတ်ႉသ်။

မၼ်းၸၢႆးပဵၼ် လႆႈႁပ်ႉၶူး Computer Science သေၶိုၼ်းပဵၼ်ၶူးသွၼ်ဝႆႉ။ မၼ်းလုၵ်ႉလွတ်ႉသ်ဢဵင်ႊၵျႄႊလိတ်ႉသ် ၶီႇရူတ်ႉၾႆးၵႂႃႇမိူင်း ၶျီႊၵႃႊၵူဝ်ႊ သေ သိုပ်ႇၵႂႃႇထိုင် ဝဵင်းလူင်ဝေႃႊသျိၼ်ႊတၼ်ႊ ၻီႊသီႊ၊ ၵႂႃႇလိုဝ်ႈတီႈႁူင်းႁႅမ်း ႁႄႊလ်တၼ်ႊ တီႈၸတ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈၶမ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ၸင်ႇဝႃႈမၼ်းၸၢႆးၶဝ်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးၶိုၼ်ႈလူင်းလႆႈတီႈႁူင်းႁႅမ်းၼၼ်ႉလီလီ – ၼႆ ပလိၵ်ႈ FBI သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တူဝ် ၵူဝ်ႊလ် တေႃႊမၢတ်ႉသ် ဢႄႊလႅၼ်ႊ တႄႉ ၸုမ်းပလိၵ်ႈၾၢႆႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈၼႂ်းဝဵင်းဝေႃႊသျိၼ်ႊတၼ်ႊ ၻီႊသီႊသေ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း သိုပ်ႇသူင်ႇတူဝ်ၵႂႃႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇထဵတ်ႈထၢမ် ဢၼ်မီးၾၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်း။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၸၢႆး ယိုဝ်းၺႃးမႅၼ်ႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၾႅတ်ႊတရႄႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေလႄႈ တေဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃး မၼ်းၸၢႆးလွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႉႁၢႆႉဢွၼ်တၢင်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်းတေသိုပ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ လူၺ်ႈပၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊတရႄႊ ၵႂႃႇထႅင်ႈၼႆ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ ၾၢႆႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၵေႃႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ တေလႆႈႁပ်ႉတူတ်ႈတၢမ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆတႄႉ ပႆႇလႆႈၵူတ်ႇထတ်းမၼ်းၸၢႆးလႄႈ ပႆႇလႆႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း။

ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ တႄႉသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ – ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇပွၵ်ႈၼႆႉလူႉၵႂႃႇယွၼ်ႉ ၵူၼ်းငွႆးယိုဝ်းၼႆသေတႃႉ – တေၶိုၼ်းႁဵတ်းတႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်းၼႂ်းလိူၼ်တေမႃးယူႇ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ယူႇတီႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသေတိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵူဝ်။ ၵူၼ်းမႃးယိုဝ်းၵမ်းၼႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ပၢႆးၸႂ် ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉငွႆးယိုဝ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယႂ်ႇလူင်၊ ငွႆးယိုဝ်းၵူၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၸုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ထုၵ်ႇလီမီး ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလႄႈ ၸၼ်ႉလီသုတ်း။ တေလႆႈႁၼ်ယူႇၼႂ်းဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ- ထရမ်ႉလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီၼႆႉၵူၺ်း ၺႃးငွႆးယိုဝ်း 3 ပွၵ်ႈပႃးၼႆႉယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈပဵၼ်ၽွင်းမၼ်းၸၢႆးလူင်းႁႃသဵင်တီႈၸႄႈမိူင်း ပႅၼ်ႊသႃႊဝေႊၼီႊယႃႊ ႁူဝ်ပီပီဢွၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းငွႆးယိုဝ်းလႄႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉသိတ်ႈဝႂ်ႁူၶႂႃထရမ်ႉၵႂႃႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ 2 လိူၼ် ၽွင်းမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇပေႃႉမၢၵ်ႇၵွပ်ႉၾ် တီႈဝဵင်းလူင် ၾလေႃႊရီႊတႃႊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းပႃးၵွင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မူၵ်းယုမ်းဝႆႉ ဢၢၼ်းပႂ်ႉငွႆးယိုဝ်းမၼ်းၸၢႆး။ လႄႈပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ဢၼ်ထရမ်ႉၺႃးငွႆးယိုဝ်း။

တီႈႁူင်းႁႅမ်း ႁႄႊလ်တၼ်ႊၼႆႉ မိူဝ်ႈ ပူၼ်ႉမႃး 45 ပီ ၽွင်း 1981 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵေႃႉထူၼ်ႈ 40 ရေႃႊၼႄႊလ် ရေႊၵႅၼ်ႊ ၺႃးၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈ ငွႆးယိုဝ်း မိူၼ်ၵၼ်။ ပဵၼ်ၽွင်းမၼ်းၸၢႆးလုၵ်ႉၼႂ်းႁူင်းႁႅမ်းဢွၵ်ႇမႃးဢၢၼ်းၶိုၼ်ႈရူတ်ႉၵႃး။ မၢၵ်ႇၵွင်ႈမႃးၸပ်းၽၵ်းတူရူတ်ႉၵႃးသေ သဵၼ်ၶဝ်ႈတူဝ်မၼ်းၸၢႆး။ တိူဝ်ႉသႂ်ႇလုပ်ႇၶီႈၶၢင်ႈလႄႈပွတ်ႇမၼ်းၸၢႆး ထိုင်တီႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်းသေလႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် 10 ဝၼ်းပၢႆ။ ဝၢႆးလင်လူင်းႁူင်းယႃယဝ်ႉ မၼ်းၸၢႆးယဵၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇၶႅင်ႁႅင်း ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ – လႆႈၶီႇလေႃႉၵူၼ်းပဵၼ် ၼၼ်ႉတေႃႇထိုင်လူႉတၢႆ မိူဝ်ႈပီ 2014။

ၵေႃႉငွႆးယိုဝ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ရေႃႊၼႄႊလ် ရေႊၵႅၼ်ႊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိုဝ်ႈ – ၵျွၼ်ႊ ႁႅၼ်ႊၵလေႊ ၵျူႊၼီႊယႃႊ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၽူႈၺႃးယိုဝ်းလႄႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်ဝႃႈ ၵျွၼ်ႊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ပၢႆးၸႂ်ၼႆသေ ဢမ်ႇပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇသင်။ဢဝ်တူဝ်သူင်ႇႁူင်းယႃၸႂ် လႆႈယူႇတီႈႁူင်းယႃ 35 ပီ။ ထိုင်မႃးပီ 2016 ၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းယႃၶိုၼ်း။

တီႈဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ရေႃႊၼႄႊလ် ရေႊၵႅၼ်ႊ ၺႃးယိုဝ်းႁိမ်းၶၢင်ႈႁူင်းႁႅမ်းႁေႊလ်တၼ်ႊၼႆႉ ပိူၼ်ႈပၵ်းဝႆႉၶိူင်ႈမၢႆတွင်း မီးတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။

Ref;BBC