ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တေဢမ်ႇၶၢတ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်တိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ ၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းတေပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင် ၼင်ႇၶၼ်လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈၼႆဢမ်ႇႁိုင်ၼိုင်ႈဝူင်ႈၵူၺ်း ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈတူပ်ႉၼႅပ်ႇ။ ၼႂ်းဝဵင်းဢွၼ်ႇဝဵင်းလူင် ဢၼ်ႁၢင်ႇယၢၼ်ၵႆဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၵေႃႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးႁႃယၢပ်ႇ သိုဝ်ႉဢမ်ႇလႆႈ ။ဢိင်ၼိူဝ်ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းသုင်သေ ၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉၵေႃႈပုင်ႈသုင် မၢင်တီႈမၢင်ဝဵင်း ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ဢမ်ႇယွမ်းဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉဢွၵ်ႇၶၢႆဝႃႈၼႆ။  

“မိူဝ်ႈၼႆႉတီႈဝဵင်းႁဝ်းၼႆႉ ၼမ်ႉမၼ်းတီႈပၢမ်ႉလူင် ၼိုင်ႈလီႇတႃႇၶဝ်ၶၢႆ 9000 ပျႃး။ ၶိုၼ်ႈဝၼ်းဢိတ်းဢိတ်း လႅပ်ႈတေၶိုၼ်ႈထိုင် 10000 ပျႃးယူႇ။ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈထႅဝ်သိုဝ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ၶၢႆပၼ် ၵႃးၼိုင်ႈလမ်း  30000 ပျႃးၵူၺ်း။ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၼိုင်ႈလမ်းၶဝ်ပၼ်သႂ်ႇတႃႇ 5000 ပျႃးၵူၺ်းယဝ်ႉ။”

ၼႆႉတႄႉပဵၼ်သဵင်  ၸၢႆးမၢၼ်ႈ ၵူၼ်းႁေႃႈရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ  တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလၢတ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးတီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈၼိုင်ႈၵႃႊလၼ်ႊ ၶၢႆ 30000 ပျႃး။ ပေႃးသိုဝ်ႉပဵၼ်ပုင်းလူင်မၼ်းၸင်ႇလႆႈၶၼ်ၶႃႈၼႆႉ။ တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၶၢႆ ၼိုင်ႈလိတ်ႉ 9000 ပျႃးၸိုင် ၼိုင်ႈၵႃႊလၼ်ႊတေတူၵ်းယူႇ 36000 ပျႃး။ၵူၺ်းၵႃႈသိုဝ်ႉ 1 ၵႃႊလၼ်ႊဢမ်ႇလႆႈ၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ်ၵၼ်သိုဝ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇမီး ယွၼ်ႉဝႃႈဢမ်ႇမီးၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈတႃႇႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင် ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇသေ ၸဝ်ႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၵမ်ႈၼမ် လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇဝႆႉလႄႈ ၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉၵေႃႈပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မိူၼ်ၵၼ်။

ၸဵမ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ၼမ်ႉမီႇၼမ်ႉမၼ်း ပႃးၸဵမ်ၼမ်ႉၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၶိုၼ်ႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ႁႃယၢပ်ႇသုတ်းၼႆႉပဵၼ်ၵိူဝ် – ၼႆ ပီႈၼၢင်းၼွႆႉ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ၽၵ်းမီႇၼႆႉ 10 ၸွႆႉၼႆႉထူင် 3 မိုၼ်ႇ ။ၽၵ်းမီႇႁေႃတႄႉ ပႆႇၶိုၼ်ႈ မၼ်းၸမ်မိူင်းပၼ်ႇလူး။ ၵိူဝ်ဢမ်ႇမီး။ တီႈမီးၵေႃႈမီးယူႇ မၢင်တီႈၼႆႉဢမ်ႇဢဝ်ဢွၵ်ႇၶၢႆ။ ၼိုင်ႈထူင် 1700 – ၵမ်ႈၽွင်ႈၶၢႆ 1800။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇဢဝ်ဢွၵ်ႇၶၢႆ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈပေႃးဢဝ်မႃးၵေႃႈသဵင်ႈၸွမ်း။ ထူင်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ဢွၼ်ႇၼႃတေမီးႁေမွၵ်ႈ ႁႃႈၶၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉဝႃႈလီၶႆႈၶူဝ်ၼႃႇ။  ၵႃးၵေႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၵႃးၵူင်ႇၸူင်ႇဢၼ်လုၵ်ႉတွင်ႇၵျီးမႃး။ ၼႆႉ- တေႃႈၼင်ႇၼမ်ႉၵိၼ်ၵူၺ်းၵေႃႈၶိုၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈသိုၼ်းၼိုင်ႈပုင်း 1500 မိူဝ်းဝႃး 1800 မိူဝ်ႈၼႆႉသမ်ႉဝႃႈ 2000 ဝႃႇ။”

တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်မႃး ရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၼွင်ႉၸၢႆး ပီႈၼၢင်းၼွႆႉၵေႃႈလႆႈၵိုတ်း လိုဝ်ႈၵၢၼ်ဝႆႉ- ယွၼ်ႉဝႃႈၼမ်ႉမၼ်းၵႃႈယႂ်ႇ ႁႃယၢပ်ႇ- သမ်ႉလႆႈပၼ်ၵႃႈၵဵတ်ႉ/လၢၼ်ႇၼမ် လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇၵိုတ်းၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်။

 ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉၵမ်ႈၼမ် ၵိုတ်းလိုဝ်ႈဝႆႉ။ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၵေႃႈဢမ်ႇမီး ၵူႈဝၼ်းမိူၼ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး။ ၼႂ်းသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉၵိူဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇမႃးယဝ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တူၵ်းၸႂ်သေ ဢႅဝ်ႇႁႃဢွၵ်ႇသိုဝ်ႉဝႆႉၶူဝ်းၶွင် ၵိၼ်ယမ်ႉၼင်ႇၵႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသိုဝ်ႉဝႆႉလႆႈ။

 ၼႂ်း 2-3 ဝၼ်းၼႆႉ  ၼႂ်းၵိဝ်ႇၼႂ်းငွၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ ပႆႇဝႃႈရူတ်ႉၵႃးယႂ်ႇလႃႈ၊ တေႃႈၼင်ႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈဢမ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇမႃး – ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းသဵင် ယဝ်ႉၼႆ ပီႈၼၢင်းၼွႆႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈဝဵင်းဢၼ်ယူႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ပျီႇထွင်ႇၸူႉၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသူႈလႃႈလီႈမီးရူတ်ႉၵႃးၶဝ်ႈထႅဝ်ပႂ်ႉသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈတီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တႃႇလႆႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅဝ်တီႈပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းပႂ်ႉၸဵမ်မိူဝ်ႈတဵင်ႈၶိုၼ်းပုၼ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းပိုတ်ႇပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၵေႃႈ တေႃႇပေႃးလႆႈထႅမ်ၼမ်ႉမၼ်းၼႆႉလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းပႂ်ႉမွၵ်ႈ 4-5 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ – လႆသုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၸွမ်းၸိူင်ႉၼႆယူႇၵူႈဝၼ်း ၼႆၵူၼ်းယူႇဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ- ဝဵင်းလိူဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

တေႃႈၼင်ႇမႃးၶဝ်ႈထႅဝ်ပႂ်ႉယူႇတင်းဝၼ်းတင်းၶိုၼ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈသိုဝ်ႉဢမ်ႇလႆႈ။ ရူတ်ႉၵႃးၼိုင်ႈလမ်း ၶၢႆပၼ် 15 လီႇတႃႇၵူၺ်း – ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢင်းပွင်ႉၼင်ႇၼႆ။

ၾၢႆႇတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းထၢတ်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်လၢတ်ႈဝႃႈ – ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈတေဢမ်ႇၶၢတ်ႇ။ တေၵုမ်ႇယူႇတႃႇမွၵ်ႈ 40 ဝၼ်း။ ႁိူဝ်းၼမ်ႉမၼ်း တိုၵ်ႉတေၶဝ်ႈထႅင်ႈယူႇတႃႇ 20 လမ်း – ဝႃႈၼႆသေတႃႉ  တၢင်းလၢတ်ႈလႄႈဢၼ်ပဵၼ်ဝႆႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈႁွႆႈပိူင်လဵဝ်ၵၼ်။

ထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းၵိၼ်းၸႂ်မႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3/3/2026 သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ – တႃႇလူတ်းယွၼ်ႇၵၢၼ်ၸႂ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးဝၼ်းၵူႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၼ်းတီႈ 2-4-6-8 ၸိူဝ်းၼႆႉ ရူတ်ႉၵႃးဢၼ်မီးဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊ တူဝ်ၵူႈၼမ်းၼႃႈၵူၺ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်း။ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၵိၵ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ 1-3-5-7 တႄႇၵႂႃႇသမ်ႉ ရူတ်ႉၵႃးဢၼ်မီးဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊ တူဝ်ၵိၵ်ႈၼမ်းၼႃႈၸင်ႇၵွႆႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်း- ဝႃႈၼႆမႃးထႅင်ႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းဢမ်ႇၼၼ်လူဝ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၵႆၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၼ်မူတ်း။

ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 22/3/2026 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ထႅင်ႈၽိုၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ တႃႇလူတ်းယွၼ်ႇၵၢၼ်ၸႂ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼႆသေ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ဝၼ်းၵူႈ ဝၼ်း ၵိၵ်ႈယဝ်ႉ  ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊသုၼ်ႇတူဝ် တင်းမူတ်း ၵူႈဝၼ်းပုတ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈယူႇႁိူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် Work From Home ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၸူဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈတိုၵ်ႉႁႃယၢပ်ႇယူႇၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်လႆႈႁႂ်ႈယိူၼ်ႉဝႆႉ ယႃႇၵွႆႈဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်း- ဝႃႈၼႆပႃး။

လွင်ႈၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလူၺ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ – သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈၼမ်ႉမၼ်းၼႆႉ – တၢင်းပဵၼ်လႄႈယႃႈယႃ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈႁွႆႈၵၼ်- ဝႃႈၼႆယူႇ။

ၾၢႆႇတၢင်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇယႂ်ႇမၢၼ်ႈတႄႉတႅမ်ႈတၢင်ႇႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းၸႂ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး (ထၢတ်ႈသီႇ) 1.5 လၢၼ်ႉၵႃႊလၼ်ႊ။ ၸႂ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ၻီႊသႄႊလ် ၼိုင်ႈဝၼ်း 1.7 လၢၼ်ႈၵႃႊလၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။

တၢင်းမိူင်းတႆး ဢၼ်တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်တင်းမိူင်းထႆးတႄႉ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈဢၼ်ဢဝ်တၢင်းမိူင်းထႆးၶဝ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႆႉၵေႃႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉမႃး မိူင်းထႆးသမ်ႉဝႃႈ – ၼမ်ႉမၼ်းမိူင်းထႆး တေပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထႆးလႆႈၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵုမ်ႇၵုမ်ႇၵွၼ်ႇၼႆသေဢမ်ႇဢဝ်ဢွၵ်ႇၶၢႆပၼ်တၢင်ႇမိူင်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈၸင်ႇဝႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵိၼ်းၸႂ်။

ဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်တိုၵ်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ – ဢီႊရၼ်ႊ- ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၼႂ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်သေ သဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉ ႁေႃႊမူတ်ႊသ် ဢၼ်ႁိူဝ်းၼမ်ႉမၼ်းလိပ်း သူင်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈလတ်းၵႂႃႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈတိုၵ်ႉထုၵ်ႇၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၼမ်ႉမၼ်းဝႆႉယူႇ ယင်းပႆႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ။ ၸင်ႇဝႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼိုင်ႈပေႇပႃႇလဵၵ်ႉ(ဢၼ်မီး 42 ၵႃႊလၼ်ႊ) ၸၢင်ႈပုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 200 ၻေႃႊလႃႊ (တေမႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ ႁိမ်းၸမ် 9 သႅၼ်ပျႃး)။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးပႆႇလႅပ်ႈတေၵိုတ်းလႆႈထိုင်ၶႃႈၼႆႉၵူၺ်း။ တေၸၢင်ႈပုင်ႈၶိုၼ်ႈ သုင်လိူဝ်ၼႆႉ ထႅင်ႈယူႇ – ၵူၼ်းၵႃႉၼမ်ႉမၼ်းဢွၼ်ၵၼ်လၢမ်းၶၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။