ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိၼ်ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁႂ်ႈလႆႈသေ ၶိုင်တႃႇမီးမႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ – သၽႃးလႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယူႇၼၼ်ႉ  ၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶဵင်ႇတႃႉဢဵၼ်ႁႅင်းၵၼ်သေ တႄႇမီးပၼ်ႁႃ ၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်မႃး ။

မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၵႄႈ TNLA လႄႈ KIA ၊ TNLA လႄႈ SSPP ၊ TNLA လႄႈ MNDAA ၊ MNDAA လႄႈ SSPP ၸိူဝ်းၼႆႉ  ပၼ်ႁႃယႂ်ႇမႃး ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ထိုင်တီႈသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ် ၸူဝ်းၵၼ်ပၢႆႈယဝ်ႉပၢႆႈထႅင်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇပၼ်ႁႃ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉလႄႈသိုၵ်းၶူဝ်းၶဵဝ်ဝၢၼ်ႈႁႆးဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈႁႆးသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလႆႈယဝ်ႉသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် သိုၵ်းလွႆလႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 သေ ပိုတ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉတႄႉ – တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ယူႇဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇမႆႈမႆႈ – ၵႃႈလႆႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၶႄႇ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၵႄႈလိတ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ထိုင်တီႈလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 14/03/2026။

ပိူင်ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇပၼ်ႁႃတႄႉ တႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13/02/2026။ သိုၵ်းလွႆတဢၢင်း TNLA လိုပ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇတီႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ။

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၵေႃႈ ၶိုၼ်းတွပ်ႇတႅၼ်း – လိုပ်ႈလမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA ဢၼ်မီးတီႈသႅၼ်ဝီ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/02/2026 ၼၼ်ႉ လိုပ်ႈသိုၵ်းလွႆတီႈသႅၼ်ဝီၶိုၼ်ႈၵႃးသေ ဢဝ်ၵႂႃႇထွၵ်ႇပႅတ်ႈ တီႈၼႂ်းၵႄႈ ၼမ်ႉတူႈ – လႃႈသဵဝ်ႈ။

သမ်ႉၵႂႃႇတီႉၺွပ်းပႃးသိုၵ်းလွႆတဢၢင်း ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းယေႃသေဢမ်ႇၵႃး တတ်းပႃးသၢႆသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်တေၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈႁႃၸူးသိုၵ်းဝႃႉ UWSA။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ၶတ်းၸႂ်တတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႉၶၢႆ လွင်ႈႁႃငိုၼ်းတွင်းဢၼ်တေၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းၼႃႈလိၼ် TNLA ၵုမ်းၵမ်ထႅင်ႈ 9 မိုဝ်ႉ 10 ဝၼ်းလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈၶဝ်သွင်ၸုမ်းယႂ်ႇမႃး။

လွင်ႈၼႆႉ သိုၵ်း TNLA ၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉတွပ်ႇဝႃႈ ပေႃးလႆႈၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၶိုၼ်း ၸင်ႇတေဢုပ်ႇ ဝႃႈၼႆႁင်းၶဝ်။

သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၼႆႉ တႃႇလႆႈၵုမ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းသမ်ႉပေႃးလိုပ်ႈလမ်းသိုၵ်းၶၢင် KIA ပႅတ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2025။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ၸႂ်ၸႃႉၼိူဝ်မၼ်းမႃး။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈၽွင်းငမ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆႁင်းၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ TNLA ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၽွင်းငမ်း။

ၽွင်းငဝ်းလၢႆးမိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇၼိမ် ၽွင်းလိူၼ်လမ်ၶမ်ႈၶိုၼ်းလိုၵ်း ၽွင်းၵူၼ်းႁိမ်ၵၼ်ငုမ်းပႃမိူဝ်ႈၼမ်ႉၶုၼ်ႇ  ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းၸႅၵ်ႇတီႈၼင်ႈၵၼ်ၼႂ်းသၽႃးယူႇၼႆႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇသမ်ႉ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် တႅၵ်ႇၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ပဵၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်းသေဢမ်ႇၵႃး လႆႈဝႃႈပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေလႆႈၽွၼ်းလီၵူၺ်း။

မိူင်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၸဵမ်လႂ်မႃးလႂ်တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတႆးၶိူဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ယူႇသဝ်းမႃး။ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ႁိူၼ်းႁေႃလူင်တွၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ တဢၢင်းပလွင်ႈ၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ ၶၢင်၊ ပဢူဝ်း၊ ဢၶႃႇ၊ ဝႃႉ၊ လႃးႁူႇ၊ ၼွင် လႄႈ ထၼူႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇသဝ်းႁူမ်ႈတႂ်ႈလင်ၶႃးလဵဝ်မႃး ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။ 

ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်မႃးၽိတ်းမေႃးၵၼ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶိုင်ဢၢင်ႈသၢင်ႈ ႁိူၼ်းလင်လဵၵ်ႉ ၼႂ်းႁိူၼ်းလင်ယႂ်ႇၼႆၼႆႉတႄႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်လၢႆးၵၵ်းမိုဝ်းႁွင်ႉၶဵၼ်  ပဵၼ်လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလူင် တႃႇႁႂ်ႈႁိူၼ်းႁေႃလူင်ႁဝ်း တႅၵ်ႇယၢႆႈလူႉၵွႆလႅဝ်ၽႅဝ်ႉၵူၺ်း။

ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၸွမ်းၵၼ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးပၢႆႈပိူင်ႈၵၼ်၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆၼႆၵေႃႈ သီမၼ်းၵူၺ်းပိူင်ႈၵၼ် လွင်ႈၵိၼ်လွင်ႈယမ်ႉၼႆ သမ်ႉပေႃးဢမ်ႇယႅၵ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ၽႂ်ၶိူဝ်းလႂ်၊ သမ်ႉပေႃးၵိၼ်မိူၼ်ၵၼ်မႃး ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ပီယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁိုဝ်။

ၼႆႉသမ်ႉဢမ်ႇၶုၵ်းၶူၼ်ႉဝူၼ်ႉၶွပ်ႈထိုင် ၼႃႈတႃပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်းသေ – ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ် မႃးၶိုင်ႁႃၶႂ်ႈၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ် ႁိမ်ၵၼ်ၽွင်းငမ်း ၶိၼ်တမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်တေႃႇၵၼ်။ ဢၼ်ႁၢင်ႈႁၢႆႉလိူဝ်သုတ်းသမ်ႉ တူၺ်းပုၼ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈမူႇလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ်၊ ဢမ်ႇတူၺ်းၼႃႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တူၵ်းလွၵ်းၵၢၼ်ၸႅၵ်ႇၸၵ်းၽွင်းငမ်း Divide and Rule ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း – ၼႆ ၽႂ်တေထဵင်လႆႈ။

ၵွပ်ႈၼင်ႇၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃးယူႇႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈမိူင်းတႆးၸွမ်းၵၼ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁူႉလွၵ်းလၢႆးၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၸိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈမိူင်းသေ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၽွမ်ႉၵၼ်ၽိုတ်ႉဢွၵ်ႇ တႂ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ၸႅၵ်ႇၸၵ်းၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉ ဝႆးဝႆးယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉၸင်ႇ တေၸၢင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈလႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႊ ဢၼ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇမၼ်းလႆႈဝႆးဝႆး။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးဝႆးဝႆးယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။