Tuesday, May 21, 2024

​​ဢမ်ႇတိုၵ်း​​သိုၵ်းသေ  ဢွင်ႇ​​ပေႉၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးတိုၵ်းၶိုၵ့်တွၼ်း

Must read

သုၼ်းၸိုဝ်ႇ ​​မေႃလူင်ႉလႅၼ်ႇလိုဝ်းလင်တူဝ်ႈလူၵ်ႈ ၾၢႆႇၸိူင်းတိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႆ့ဝႃႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇ လႆႈတိုၵ်း​​သိုၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈလွင်ႈဢွင်ႇ​​ပေႉၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးတိုၵ်းၶိုၵ့်တွၼ်းသုတ်းထၢႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ဝႃႈလႃး​​ၵေႃႈ  ယၼ်တီႈပၢႆးဝူၼ့်ဢၼ်ၼႆ့​​သေလႄႈ ငဝ်းလၢႆးပၢႆးသိုၵ်းတပ်ႉတႆး ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸင်ႇဢမ်ႇမိုင့်မၢင့် ၶဝ်ႈယုင်ႈၸွမ်းၼႂ်းၵၢၼ်လုၵ့် ၽိုၼ်ႉ​​တေႃႇသူႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ့်ႁိုဝ်ၼႆ တႃႉလီလွမ်ဝူၼ့် ၼပ့်ယႃၸႂ်ၸွမ်းယူႇ။

ပဵၼ်ႁိုဝ်​​ၵေႃႈယႃႇ တႃႇဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတိုၵ်းသိုၵ်း​​သေ ဢွင်ႇ​​ပေ့ၼႆ့ ​​တေလႆႈလႅတ်းလႅင်ႈ ပၢႆးၵၢၼ်ၸိူင်းတိုၵ်း ဢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ မႁႃႇပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ပရိယေႇ လွၵ်းလိင့်​​ၵေႃႈ ​​တေလႆႈတမ်း ၽႅၼ်တႅတ်ႈ ၼႅတ်ႈတူဝ်ႈတၼ်း၊ လွင်ႈ ႁူႉႁၼ်ၸွမ်း ငဝ်းလၢႆးလႄႈ မႃႇႁႅင်း ၼႂ်းႁဝ်းၸဵမ်ပိူၼ်ႈ ​​တေလႆႈၸပ်းမႅၼ်ႈၸွမ်း ယၢမ်း၊ ထိုင်ငဝ်းလၢႆးလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းလႂ်ၼႆ့ ​​တေလႆႈႁိပ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ​​တေလႆႈႁူၼ်၊ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄ့ ​​တေလႆႈ​​မေႃၼပ့်ၸင်ႈ လၢမ်းၶိုပ်ႈလႆႈ သၢႆငၢႆမိူဝ်း ၼႃႈ ၵူႈပႃႈၾၢႆႇၸမ်ၵႆ ၼၼ့်ယဝ့်။ ၸိုင်ဢမ်ႇတူဝ်ႈတၼ်းဝႆ့ မိူၼ်ၼႆ​​သေ ​​တေမဝ်မၢင်ၸူးငၢႆးဝႃႈ ​​ပေႃးႁွမ်လႆႈႁႅင်းသိုၵ်းႁဝ်းယႂ်ႇ​​ၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈ တိုၵ်းၵွၼ်ႇယဝ့်ၼႆ တွင်း တၢႆယူႇၾၢႆႇလဵဝ်တႄ့ တူၵ်းတႂ်ႈပိူၼ်ႈၼႄ့ၼွၼ်းယဝ့်။

- Subscription -

ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၽႂ်တိုၵ်း​​ပေ့ ပွႆႇမၼ်းၵုမ်းယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆး​​ၵႄႈပၼ် ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်တူၵ်းထုၵ်ႇၸပ်းမႅၼ်ႈၸွမ်းၾိင်ႈမိူင်းၵမ်ႇၽႃႇ၊ တိုၵ်းသိုၵ်းၵၼ်ၼႆ့ ပဵၼ်တႃႇဢီး သူင်ႇထိုင်ၶိုၼ်း ပၢင် ၵုမ်ပၢႆးမိူင်းၵူၺ်း၊ ၸုမ်းသိုၵ်းဢၼ်ဢွင်ႇ​​ပေ့ပၢင်တိုၵ်းၼၼ့်​​ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မၼ်းမီး သုၼ်ႇလႆႈ တႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ။  

ၵွၼ်ႇပႆႇၶိုၼ်းပွင်သၢင်ႈလႆႈ ပိူင်ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၽၵ်းၵႃႇၼင်ႇၵၼ် လိူၵ်ႈ တင်ႈယုၵ်ႉတၢင်ႇၸွမ်း လၢႆးတၢင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလူၺ်ႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ၸႅတ်ႈ ၸၢင်ႇမႂ်ႇသႂ်ၼၼ်ႉၸိုင် ပႆႇထိုင်တီႈဝႃႈလႆႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႆ့ ယဝ့်တူဝ်ႈၵွၼ်ႇ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်မီးပိုၼ်းယူႇ ၸွမ်းၵၼ်မႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်​​သေ ​​တေဢမ်ႇၸၢင်ႈပိုၼ့်ပႅတ်ႈ​​ႁေႃႈလိုပ်ႈၵၼ်၊ လၢတ်ႈတိူၵ်ႈတိူၵ်ႈ​​ၵေႃႈ ဢၼ်​​တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ထူၺ်ႈႁၢၵ်ႈမူၺ့်ၶိူဝ်းၵၼ်ပႅတ်ႈၼႆ့ ၵႃႈ​​တေလႆႈၼပ့်ယမ်ပိူင်ပဵၼ်ၵူၼ်း​​သေ ​​ၵေႃႇသၢင်ႈၾိင်ႈ ႁူမ်ႈ သဝ်းၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ ယူႇယဝ့်။

ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၶဝ် ၶိုင်ႁိမ်ၼႃႈတီႈၼႂ်းလၢပ်ႈ​​ ၸႄႈတွၼ်ႈ​​ၸႄႈဝဵင်းဢွၼ်ႇၽႂ်မၼ်းၼႆ့ ၵုမ်ႇ​​တေႁၢၼ်ႉ ၸႂ်ၸွမ်း လွင်ႈတပ့်သိုၵ်းမဢလ ပူတ်းထွႆဢွၵ်ႇမိူဝ်းၶိုၼ်း ငဝ်ႈငႃႇတပ့်သဝ်းၶဝ် တၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ထုင့်လိၼ်ပဵင်းၼၼ့် လွၵ်ႇလွၵ်ႇလၢႆလၢႆၵူၺ်း​​ၵေႃႈ ​​တေဢမ်ႇၸပ်းလၢႆးထႅင်ႈၵွၼ်ႇ၊ တပ်ႉၶဝ် ပူတ်းထွႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇႁဝ်းႁူမ်ႈသၢင်ႈလႆႈ တပ့်​​တေတႅၼ်းၶိုၼ်း ဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႅတ်ႇ​​ၶႄပၼ်လႆႈၵူႈၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇ​​ၽႄၵၼ်။​​

သွၼ်ႇတူၺ်း တႃႇမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၵူၺ်းၵွၼ်ႇ၊ တပ့်မဢလၼႆ့ ႁူမ်ႈဝႃႈ မႃႇႁႅင်းမၼ်း ယူပ်ႈၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ထွႆလင်သုတ်ႉပၢႆႈယူႇယႂ်းယႂ်း​​ၵေႃႈ မိူၼ်ၸိူင့် တပ့်ငဝ်ႈသိုၵ်း ယပၶ တူၼ်ႈတီး၊ တပ့်ၾိုၵ်း သိုၵ်းပထူး၊ ယလၶ ၶူဝ်လမ်၊ တပ်ႉၶိူင်ႈမိၼ် ၼမ့်ၸၢင်လႄႈ လွႆမူၺ်၊ တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆ့ ၸွင်ႇၶဝ်​​တေပွႆႇပႅတ်ႈႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇ ၼၼ် ၸွင်ႇၸုမ်းလုၵ့်ၽိုၼ့် ​​တေတိုၵ်းသိမ်းလႆႈႁိုဝ်။ ထႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇတိုၵ်းသိမ်း လႆႈၼႆၸိုင် ထိုင်ယၢမ်းဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၵၼ်မႃး ၾၢႆႇႁဝ်းႁႃး ၸုမ်းၸၢဝ်းမိူင်းတႆး ​​ၸွင်ႇသမ့် တေၶတ်းၶႅင်တႃႉ တႅင်းလႆႈယူႇၼႄႇ၊ ပလွင်ႈ ဢုပ်ႇႁင်းပလွင်ႈ၊ ၵဝ်ႈၵၢင့် ဢုပ်ႇႁင်းၵဝ်ႈၵၢင့်၊ ဝႃႉ ဢုပ်ႇႁင်းဝႃႉ၊ တႆး​​ၵေႃႈ ​​တေ ဢုပ်ႇႁင်းတႆး ​​ပေႃးမိူၼ်ၼၼ်ၵူၺ်းတႄႉ တၵ်းၺႃးၽူႈၶဵၼ် သွတ်ႇ​​သေႈထႅင်ႈဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် ဝူင်ႈႁႅၵ်ႈလိူၼ်မေႊၼႆ့ မိူင်းၶႄႇ ​​တေႁွင့် ၸၵၸလႄႈ ၸုမ်းသၢမ်ပီႈၼွင်ႉ ႁူပ့်ဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ မိူၼ်ဝႃႈမႃး မိူဝ်ႈၵႆႈယဝ့် ၸၢမ်းႁႂ်ႈ TNLA ၼပ့်ၼိူဝ်ၽွၼ်းပၢင်ႈ တပ်ႉ မၼ်း ၶိူဝ်းမၼ်း ပိူင်လဵဝ်​​သေဢုပ်ႇ၊ MNDAA ​​ၵေႃႈ ပၵ်းၸႂ်​​တေႃႇတၢင်းၾၢႆႇၶႂ်ႈမၼ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈတင်ႈပဵၼ် ၼႃႈ တီႈၽွင်းငမ်းၶိုၵ့်တွၼ်းႁင်း​​ၶေႃ ၼင်ႇမူဝ်ႇၻႄႇလ်ဝႃႉၼၼ့်​​သေဢုပ်ႇ၊ AA ​​ၵေႃႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈယိူင်းဢၢၼ်းမီး ဝႃႈ ၶႂ်ႈတင်ႈမိူင်းရၵ်ႉၶိတရၶႅင်ႇၼၼ်ႉ​​သေ ဢုပ်ႇ ​​ပေႃးပဵၼ်ၼႆၸိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ သုၼ်ၵၢင် ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵူၼ်ႇပင်းၼၼ့် ၸွင်ႇမၼ်း​​တေသိုပ်ႇၶဝ်ႈၵႄႈငူပ့်ငီႉပၼ်ထႅင်ႈယူႇႁိုဝ်။

တီႈၼႆ့ ၶႂ်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ လၢႆးဝူၼ့်ပၢႆးႁၼ် ၸဝ်ႈႁၢၼ် ယွင်ႁူၺ်ႈ လႅင်း​​ၼႄၵၼ်ဝႆ့ၼၼ့်​​ဢေႃႈ၊ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ့ ဢၼ်​​တေၸၢင်ႈၸွႆႈ​​ၵႄႈလႆႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈတႄ့ တိုၵ်ႉ​​တေမီးမိူင်းၶႄႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ ႁူႉ​​တေလႆႈ ၶဝ်ႈၸူးမိူင်းၶႄႇယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ႈၽႂ်ၶဝ်ႈမၼ်းတႄႉ ​​တေဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ​​ၶေႃႈ​​တေၶဝ်ႈဢုပ်ႇၸူး မိူင်းၶႄႇၼႆ့ ​​တေလႆႈပဵၼ်ႁွႆႈလဵဝ် ၵၼ် ၵူႈၸုမ်းၸၢဝ်း။ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ့်ၽိုၼ့်ၼႆ့ တိုၼ်း​​တေလႆႈၽွမ့်သဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်၊ ပိူင်လူင်ထႅင်ႈလွင်ႈ ၼိုင်ႈတႄ့ ႁဝ်းႁႃး ​​တေလႆႈႁူမ်ႈယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ လူၺ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်းယၢင်ႇလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆ့ ဢမ်ႇ​​ၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်မိူင်း၊ လၢႆးသိုၵ်းဢၼ်လဵဝ်ၼႆ့ ဢမ်ႇၶိုၼ်း​​ၵေႃႇတင်ႈလႆႈၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၵူႈမိူင်းမိူင်း​​ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီယွမ်း ႁပ်ႉလႆႈ။ တီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၵူႈမိူင်းမိူင်း​​ၵေႃႈ ​​တေႃႈမိူၼ်ၼႆယဝ်ႉ၊ ၶဝ်ႈၽႂ်ၶဝ်ႈမၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈ။

ပၼ်ႁႃမိူင်းႁဝ်းၼႆ့ ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ​​တေႃႈၼင်ႇ ​​တေၶဝ်ႈၸူးမိူင်းၶႄႇ​​ၵေႃႈ လီလႆႈလုၵ့်တီႈ Asean တင်းလုမ်ႈ ​​တေႃႉဢဝ်သဵင်ႁူမ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇ ပၢႆး​​ၼႄပၼ်ၸင်ႇ ​​တေၸၢင်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ​​ၵေႃႈ ​​တေလႆႈၸႂ်ႉလၢႆးၼႆ့ ၶဝ်ႈၸူးၵူၺ်း ၸင်ႇ​​တေပဵၼ်ၵၢၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆ​​ဢေႃႈ။

ၸင်ႇဝႃႈ ​​ပေႃးႁုပ်ႈၶိုၼ်းၸိုင် ပၼ်ႁႃမိူင်းတႆးၼႆ့ ယႃႇၽူမ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းတႆးၸုမ်းလဵဝ်၊ ပႃႇတီႇၸုမ်းလဵဝ်၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႆး ယၢၼ်မိူင်းၸုမ်းလဵဝ် ​​တေ​​ၵႄႈလႆႈလႃႈ၊ သုတ်းတီႈ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁူမ်ႈ​​ၵႄႈပၼ်ႁႃမိူင်းတႆး ယၢင်ႇလဵဝ်ၵူၺ်း ယင်းပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၵတ်းယဵၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵွၼ်ႇ၊ မိူဝ်ႈလႂ် ၵူႈၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ့် တမ်းတႃႈ မုင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ပဵၼ်​​ၶေႃႈလဵဝ်​​သေ ပိၼ်ႇပႆႇဢိင်လင်ၽင်ၼွင်ႈၵၼ် ​​တေႃႇသူႈ​​ၵႄႈလိတ်ႈၸင်ႇ ​​တေထိုင်တႃႈယိူင်းလႆႈယဝ်ႉ​​။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

- Subscription -
- SHAN's Apps -spot_img

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း