ဢိင်ၼိူဝ် ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ( ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ) ၶၢတ်ႇၼႆသေ ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းထႆး ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်ႇ ၽႂ်ၵေႃႈၵူဝ်ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ။ ၵမ်ႈၼမ်မႆႈၸႂ်ႁႅင်းလႄႈ ၼႅတ်ႈႁိုၼ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇသိုဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းမၢင်ၸိူဝ်း ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉသေ ၶိုၼ်ႈၵႃႈၶၼ်သုင် ။ ယိင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူင်ႇၵူၼ်းယုင်ႈယၢင်ႈ။ ဢၼ်ၼႆႉ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈယင်းပႆႇၶၢတ်ႇႁၢႆၵႂႃႇတႄႉတႄႉ။ ပေႃးၶၢတ်ႇၵႂႃႇတႄႉတႄႉၸိုင် ၸၢင်ႈထူပ်းပၼ်ႁႃယႂ်ႇလူင်လိူဝ်ၼႆႉ ။ ၸင်ႇၼၼ် ပေႃးယၢပ်ႇလွင်ႈၼမ်ႉမၼ်းမႃးၼႆ ၵိုင်ႇလီႁူမ်ႈၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸင်ႇလွတ်ႈၼႆ ယူႇတီႈ ၽူႈပွင်မိူင်းမေႃၵႄႈလိတ်ႈ ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵိၼ်းယဝ်ႉ ၵိၼ်းထႅင်ႈလႄႈ တေဢွၵ်ႇသဵင်လၢတ်ႈသင် ပေႃးဢမ်ႇႁူႉ ။

တႄႇဢဝ်ဝၼ်း ဢၼ် ဢီႊရၼ်ႊ လႄႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ တင်းဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တီႈဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်သေ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး (ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ) ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ။
ဝၼ်းတီႈ 3/3/2026 ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႅတ်ႈႁိုၼ်ႇၵၼ် ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈဝႆႉၽႂ်မၼ်း ။ ပႃးၸဵမ် မိူင်းတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉ လႄႈ တႃႈၵုင်ႈ ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ တိုၵ်ႉတႄႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၶၢတ်ႇၼႆၵူၺ်း မိူင်းပေႃးသုၵ်ႉ ၊ ပေႃးၶၢတ်ႇၵႂႃႇတႄႉ ၸၢင်ႈယုင်ႈလိူဝ်ၼႆႉ။

မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ လႃးသဵဝ်ႈ ၊ မျႃႉဝတီႇ ၊ ၽႃဢၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈမၢင်ၸိူဝ်း ပေႃးလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၵႂႃႇတင်းပိုၵ်းၵေႃႈမီး။
ၸိူဝ်းဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁၢၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈၵႃႈၶိုၼ်ႈၶၼ် ။ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉတႄႉ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼိုင်ႈလိတ်ႉ 3500 ပျႃး ၊ ဝၢႆးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၶၢတ်ႇယဝ်ႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ 4000 ပျႃး ထိုင် 5500 ပျႃး ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –

ပိူၼ်ႈပိုတ်ႇပၼ်ႁၢၼ်ႉယူႇၵူၺ်း ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၶၢႆပၼ်ပဵၼ်ပုင်းပဵၼ်တဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။သႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈႁဵတ်းၼၼ်ၵူၺ်း။ သင်ပၼ်တဵမ်ထၢင်တဵမ်ထၢင် သႂ်ႇပၼ်ယူႇ။ သႅင်ႇဢွၼ်ႇၶဝ်တႄႉ ၵႃႈၶိုၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ ပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ။ ဢၼ်မႆႈၸႂ်တႄႉ တႃႇႁပ်ႉသူင်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇႁဵၼ်း။ ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းဢမ်ႇမီးယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႃးပိူၼ်ႈတေဢမ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇမႃးယဝ်ႉ တေသိုဝ်ႉတေၶၢႆၵၼ်ယၢပ်ႇႁဵတ်းၼႆၼၼ်ႉၼႃႇ

ဢိင်ၼိူဝ် မီးလွင်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ႁိမ်သိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸိူင်ႉၼႆသေ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆး ဢၼုထိၼ်ႊ ၶျၢၼ်ႊဝီႊရၵုၼ်ႊ ဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ တီႈဢေႇသုတ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈၵႃႈမၼ်း ။ တေၵုမ်းၶၼ်မၼ်းဝႆႉႁႂ်ႈလႆႈလႄႈ ယႃႇမႆႈၸႂ် ၊ ယႃႇသိုဝ်ႉၵဵပ်းဝႆႉတီႈႁိူၼ်းမၼ်းမီးၽေး ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 4/3/2026 ၼႆႉ ၸုမ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ တိုၼ်းတေႁႃလၢႆးတၢင်း ဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးၸိူဝႅးၼႆႉမႃးႁႂ်ႈလႆႈ တီႈဢေႇသုတ်း 40 % ၼႆႉ တေဢဝ်ၶဝ်ႈထႆးႁႂ်ႈလႆႈ။ ယႃႇပေၶိုၼ်ႈၵႃႈၶၼ်မၼ်းတေႃႇၵၼ် ဝႃႈၼႆ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးတႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇထူပ်းၽေးၼမ်ၼၼ်ႉ ႁႃလၢႆးတၢင်းတႃႇၵႄႈလိတ်ႈၽႂ်းၶၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ပႃးၸဵမ်မိူင်းတႆးတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပိုင်ႈၽႂ် ။ တေႃႈၼင်ႇ ၽေးဢၼ်ၵဝ်ႇယင်းပႆႇႁၢႆ မႃးႁူပ်ႉၺႃးၽေးမႂ်ႇထႅင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလွမ်ၵူဝ်ၺႃး ၽေးဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၽွင်းဢမ်ႇမီးၼမ်ႉမၼ်းရူတ်ႉၵႃးၼႆႉ ၼႆယူႇ။

PPRD (Petroleum Product Regulatory Department) (ရေနံထွက်ပစ္စည်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန) တႄႉ လၢတ်ႈ မိူဝ်ႈ 2/3/2026 ဝႃႈ – “ ၼမ်ႉမၼ်းၼႆႉ တူၺ်းငဝ်းလၢႆး တေပေႃးၸႂ်ႉၵၼ်ယူႇ။ ႁႂ်ႈမၼ်းၶၢတ်ႇတႄႉ တေဢမ်ႇမီးလႆႈ။ ဢမ်ႇလူဝ်ႇႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉ ” – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

သင်ဝႃႈ မီးၽႂ် ၶိုၼ်ႈၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းသေ ၶၢႆၸိုင် တၢင်ႇလၢတ်ႈလႆႈ တီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇ PPRD လႆႈယူႇဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်းမီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၼႆႉသေ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 7/3/2026 ၵႂႃႇၼႆႉ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၸဝ်ႈၵႃးၵူႈၵေႃႉတေလႆႈႁေႃႈရူတ်ႉၵႃးၸွမ်းၼင်ႇပိူင်တတ်းမၵ်းဝႆႉ။ သင်ပဵၼ်ဝၼ်းထီႉပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉၵိၵ်ႈ တေလႆႈၶီႇရူတ်ႉၵႃးဢၼ်တူဝ်ၼပ်ႉတီႈပၢႆႉ မီးဝႆႉ တူဝ်ၵိၵ်ႈ ၊ သင်ပဵၼ်ဝၼ်းၵူႈၵေႃႈ တေလႆႈၶီႇရူတ်ႉဢၼ်ပႃးတူဝ်ၼပ်ႉၵူႈ ။ ( ဢမ်ႇၼပ်ႉပႃး ရူတ်ႉႁူင်းယႃ ၊ ရူတ်ႉဢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈတေႃႉတၢင်ႇၵူၼ်း) ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေသိုပ်ႇပဵၼ်ႁိုဝ် ၽႂ်ပႆႇလၢမ်းလႆႈသေတႃႉ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီၾၢင်ႉၵၼ်တႄႉ မီးတင်းၼမ်။ ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းၶၢတ်ႇယဝ်ႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တေတိူဝ်းယၢပ်ႇၵိၼ်း ။ ပေႃးဝႃႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၸိုင် လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈမီးမႃးၸွမ်းလႄႈ ၸၢင်ႈထူပ်းၽေးလၢႆလွင်ႈ။

ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်း မိူဝ်ႈ ပီ 2022 ၼၼ်ႉၸိုင် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းသီရိလင်းၵႃ တူၵ်းႁႅင်း။ ထိုင် တီႈ ငိုၼ်းတေႃႊလႃႊ (ငိုၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း) မူတ်းသဵင်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တႃႇလႆႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး( ၼမ်ႉမၼ်းၻီႊသႄလ်ႊ ၊ ထၢတ်ႈသီႇ ) ၸိူဝ်းၼႆႉ 3 – 4 လိတ်ႉ ၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈပႂ်ႉၼပ်ႉၶိုၼ်းၼပ်ႉဝၼ်း။

ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇပႂ်ႉၸွမ်းရူတ်ႉၸွမ်းၵႃး ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ႁိူဝ်ႉမွႆႈ လိူဝ်ၸႂ်ႁႅင်း လူႉသၢႆၸႂ်ၸွမ်း ဢမ်ႇယွမ်း 10 ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးၶမ်းလိူင်ႇငိုၼ်းၼမ်တႄႉ ၸၢင်ႈဢဝ်ငိုၼ်းမွၼ်သေ လႆႈမႃးသေတႃႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ တူၵ်းၵိၼ်း။
ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇႁႅင်းထၢတ်ႈ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ ၸင်ႇၸႂ်ႉလၢႆး ၻီႊၵျိတ်ႊထႄလ်ႊ သႅၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ National Fuel Pass ။ ႁဵတ်း QR code ပၼ်သေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇပုတ်ႈၸႅၵ်ႇမႅင်ႇ ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး လူၺ်ႈလၢႆး (Rationing system) ။

လႆႈၶဝ်ႈၼႂ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ တၢင်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ တၢင်ႇမၢႆၾၢင် ယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈ QR code မႃး ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် ၵႂႃႇတီႈပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းသေ ၸဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်း တေ သၷႅၼ်ႊတူၺ်းဝႃႈ မီးသုၼ်ႇသႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းလၢႆၵမ်း ၊ ဝၼ်းလႂ် ဝူင်ႈလႂ် ၸင်ႇလႆႈသႂ်ႇၼႆ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ ၸႂ်ႉပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း မွၵ်ႈ 93 % ။ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်တႄႉတႄႉ။ ဝၢႆးသေ လႆႈပၼ် ဝႂ်ၶိဝ်း ၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ လွင်ႈႁိမ်ၵၼ်သႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ႈၵဝ်းၵေႃႈ ဢေႇလူင်း။ပၼ်ႁႃၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းတေႃႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး။

ဝၢႆးသေ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶိုၼ်းၼိမ်တဵင်ႈမႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ ပိူင် ဢဝ်ၶိဝ်း QR ၼႆႉသေ သိုပ်ႇပၼ်ႇၵၢၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵၢတ်ႉသ် 2023 ၼၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်လၢႆလွင်ႈ ၵွပ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇပွတ်းတၢင်းဢီႊရၢၼ်ႊ။ ဢမ်ႇလႆႈသိုဝ်ႉဢဝ်တီႈ ဢီႊရၢၼ်ႊ ၵမ်းသိုဝ်ႈသေတႃႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ တုမ်ႉယွၼ်ႉလွၵ်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉငၢႆႈ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈသမ်ႉ တူၵ်းၵိၼ်းဝႆႈယူႇလၢင်းလၢင်းယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်တူၵ်းၵိၼ်းထႅင်ႈၼမ်လိူဝ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။