ဢိင်ၼိူဝ် ပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ပွတ်းတၢင်းမိူင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႉၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ႁိုဝ် ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၵပ်ႉၵိၼ်းမႃး ။ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် ၵူႈမိူင်းမိူင်း ပႃးၸဵမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ။ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်း ပႆႇၼိမ်။

ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈတေၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁိပ်ႈသိုဝ်ႉဝႆႉၵေႃႈမီး ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်း ပိုတ်ႇၶၢႆပဵၼ်ၶၢဝ်း တတ်းမၵ်းၶၢႆပၼ်ၵေႃႉဢိတ်းဢိတ်းၵူၺ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ။

ၼင်ႇႁိုဝ် ၼမ်ႉမၼ်းပေႃးတေၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တေဢမ်ႇၶၢတ်ႇၼၼ်ႉ တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄႉ တိုၼ်းမီးဝႆႉလွၵ်းလၢႆးမၼ်းဝႆႉယူႇ ၊ ပေႃးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းတေၶၢတ်ႇၼႆ ယႃႇၽူမ်ႈတူၵ်းၸႂ် – ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ပႂ်ႉထွမ်ႇၶၢဝ်ႇဢၼ်မႅၼ်ႈဢၼ်တေႉမၼ်းၵွၼ်ႇ ၼႆ  ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းထၢတ်ႈ တႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

 ၼမ်ႉမၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်မႃးတၢင်း သိင်ႊၶႃႊပူဝ်ႊ မလေႊသျႃႊ လူၺ်ႈတေႃႉသူင်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ။ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းထႆးတႄႉ ၼႄၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇၵမ်ၵိၼ်း ၵူၼ်းလွၵ်ႇလႅၼ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ သၵႅမ်ႊမိူဝ်ႊၼႆသေ  ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁၢမ်ႈတေႃႉသူင်ႇၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၸူးမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ႁူဝ်ပီ 2025 ၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၶၢဝ်းတၢင်း ပီ ပၢႆယဝ်ႉ ။

မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းတႄႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢမ်ႇသူႈလႆႈမႆႈၸႂ် လွင်ႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ  ။ ဝၢႆးသေ ထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁၢမ်ႈတေႃႉသူင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ တႃႇလႆႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၶွင်ႈၶမ်လၢႆလွင်ႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵဵင်းတုင် ပႃးၸဵမ် ပွတ်းတၢင်း မိူင်းသၢတ်ႇ မိူင်းတူၼ် မိူင်းပဵင်း မိူင်းယွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်လတ်းမႃးတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း ။

ဢမ်ႇထိုင်တီႈဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၶၢတ်ႇၵႂႃႇတင်းပိုၵ်းသေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၶၢဝ်ႇၵမ်းၵမ်းလိုဝ်းဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းတေၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ် ႁိပ်ႈၵၼ်သိုဝ်ႉ ထိုင်တီႈၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ပုင်ႈၶိုၼ်ႈၵေႃႈမီး။ ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ မႅၼ်ႈၸႂ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလူဝ်ႇႁႃငိုၼ်းတၢင်းလတ်းၶဝ်တေႉတေႉ ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၶဝ် ယိင်ႈၶႅၼ်းလႆႈတီႈယူႇ ၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 14/07/2026 ၼၼ်ႉမႃး ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းတေၶၢတ်ႇၼႆယူႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်သေ ႁိုၼ်ႇၵၼ်သိုဝ်ႉ။ မၢင်ပၢမ်ႉၵေႃႈ ထိုင်တီႈပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈပိုတ်ႇၶၢႆ ၊ မီးယူႇၵေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီး ၼႆ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ဢၼ်ပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း လႆႈတတ်းမၵ်းသေၶၢႆပၼ်ၼႆႉ ၼႄၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ၵူဝ်ၵူၼ်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၵၼ်သိုဝ်ႉၼမ်လႄႈ တတ်းမၵ်း။ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ မၢင်ပၢမ်ႉသမ်ႉ ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈၵႃႈၶိုၼ်ႈၶၼ်မၼ်းလႄႈ တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းမိူၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၶၢတ်ႇသေ ၶၢႆၵမ်းဢိတ်းဢိတ်း  ။ လုၵ်ႉတီႈ ၼမ်ႉမၼ်းၼိုင်ႈလိတ်ႉလႂ် 5000 (ႁႃႈႁဵင်) ပျႃးပၢႆသေ ယၢမ်းလဵဝ်ပုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 9000 (ၵဝ်ႈႁဵင်) ထိုင် 10000 (ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇ) လူးၵွၼ်ၼႆ ၵူၼ်းၵႃႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ ။

တႃႇတေႃႉသူင်ႇၼမ်ႉမၼ်းထိုင်တႃႈၶီႈလဵၵ်း မီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ဝႆႉၼႆသေ ၾၢႆႇၸုမ်းၸဝ်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 15/07/2026 ၼႆႉၵႂႃႇ ႁႂ်ႈတတ်းမၵ်းသေၶၢႆ ။ ၼႂ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵႃးၼိုင်ႈလမ်းလႂ် ႁႂ်ႈၶၢႆပၼ် 500 ၿၢတ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉ ၊ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၼိုင်ႈလမ်းလႂ်တေၶၢႆပၼ် 50 ၿၢတ်ႇ လႄႈ ရူတ်ႉသမ်လေႃႉ ၼိုင်ႈလမ်းလႂ်တေၶၢႆပၼ် 100 ၿၢတ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ႁႂ်ႈပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ပိုတ်ႇၶၢႆပၼ် ၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်း ထိုင် 12 မူင်းၵၢင်ဝၼ်းၵူၺ်း ၼႆ ပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇတတ်းမၵ်းဝႆႉပႃးၼင်ႇၼႆထႅင်ႈ ။

ယွၼ်ႉတတ်းမၵ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလူဝ်ႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႆ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ ။ ၸိူဝ်းလူဝ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ႁႂ်ႈမၼ်းတဵမ်ထၢင်ၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈၵႂႃႇထႅမ်တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅဝ်သေ ပႂ်ႉသႂ်ႇထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈၼႆ -ၵူၼ်းႁေႃႈသၢမ်လေႃႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“မၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈယႃႇသိုဝ်ႉလၢႆတီႈၼႆၼႃႇ။ ပေႃးသႂ်ႇယဝ်ႉတီႈၼိုင်ႈ 50 ၿၢတ်ႇၼႆၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵႂႃႇသႂ်ႇထႅင်ႈတီႈ 50 ၿၢတ်ႇ ႁဵတ်းၼႆဢဝ်ဢေႃႈ တေႃႇမၼ်းပေႃးတဵမ်ထၢင်တႄႉ သမ်ႉလႆႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းယူႇ”

တီႈမိူင်းသၢတ်ႇ မိူင်းတူၼ် ၵေႃႈ မိူၼ်ၼၼ် ၊ ဝၢႆးသေ ႁူႉဝႃႈ တတ်းမၵ်းသေသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉသႂ်ႇပုင်းသႂ်ႇတဝ်ႈဝႆႉၵေႃႈမီး ။ ပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇထိုင်တီႈဝႃႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈသေတႃႉ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ် ပၢမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းပိုတ်ႇၶၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုဝ်ႉ ။ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူဝ်ႇဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်းတႄႉ ယၢပ်ႇၸႂ်လူင်ယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 14/07/2026 ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းတေၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ လုၵ်ႉတီႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း 35 ၿၢတ်ႇ ပၢႆပၢႆၼႆႉသေ ၶိုၼ်ႈထိုင် 40 ၿၢတ်ႇပၢႆ ( တီႊသႄလ်ႊ 45 ၿၢတ်ႇ ၊ ထၢတ်ႈသီႇ 42 ၿၢတ်ႇ ) ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ဢမ်ႇၼိမ်ၼႆႉ မီးလၢႆလွင်ႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်း ၸႂ်ႉၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ  တေႃႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ မႃးတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တေႃႇပေႃးထိုင် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇၼႆသေ ၶိုၼ်ႈၵႃႈၶိုၼ်ႈႁူဝ်မၼ်းထႅင်ႈ ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းထႆး ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉတေႃႉဢဝ်မိူင်းထႆးမႃးၶၢႆၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈ။

မိူင်းထႆးၼႆႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢႆတေႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ သမ်ႉၶၢႆတေႃႇမိူင်းလၢဝ်း ။ လၢဝ်းသမ်ႉ ၶိုၼ်းၶၢႆပၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်း ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈၶႂ်ႈလူင်းၵေႃႈ ယူႇၼႂ်းၵမ်မိုဝ်းၵူၼ်းၵႃႉၶဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးပၵ်းမီးပိူင်သင် ဢၼ်တေတူၺ်းထိုင်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းတေသိုဝ်ႉၸႂ်ႉ ၼႆ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ထႆးတႄႉဝႃႈ ဢမ်ႇၶၢႆပၼ်မၢၼ်ႈ ၊ သမ်ႉၶၢႆပၼ်လၢဝ်းယူႇ ။ ၵမ်းၼႆႉလၢဝ်းသမ်ႉ ၶၢႆပၼ်မၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၼႆ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ။ ယွၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ ၶၼ်မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီၶိုၼ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈ”

မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၵႃႉၵူၼ်းၶၢႆတႄႉ မီးယဝ်ႉမီးထႅင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈတႄႉ တုၵ်ႉယဝ်ႉတုၵ်ႉထႅင်ႈ။ ဢမ်ႇႁၼ်တၢင်းတႃႇလွတ်ႈတၢင်းတုၵ်ႉတၢင်းယၢၵ်ႈလူင်ၼႆႉ ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်း လႅၼ်လိၼ်တႆး-ယၢင်းလႅင် ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆႇၶုၼ် တီႊမေႃႊသူဝ်ႊ  ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပၢႆလိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ် လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီ ဢမ်ႇလႆႈယူႇႁိူၼ်းယေး- ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈယႃႉၵဝ်းသမ်ႉတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ် လွင်ႈၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးထႅင်ႈ ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈ လူၺ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇတၼ်းႁူႉလွင်ႈတၢင်းသင် ။ မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈလိတ်ႉလႂ် တိုၵ်ႉမီးမွၵ်ႈ 6000 ( ႁူၵ်းႁဵင်)ပျႃးသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 10000 (ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇ) ပျႃးယဝ်ႉ ။

တၢင်းမႄႈသွတ်ႇ – မႄႈသၢႆ ၼႂ်းမိူင်းထႆး (ဝဵင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း)တႄႉ – လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပၼ်တၢင်းမၼ်ႈၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈ – ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးမိူင်းထႆးၼႆႉ တိုၼ်းတေႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထႆးလႆႈၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၶၢႆပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဝႃႈၼႆသေ တင်ႈၸႂ်ၶၢႆပၼ်ရူတ်ႉၵႃးဢၼ်မီးဝႂ်ၶွၼ်ႇမိူင်းထႆး ဢွၼ်တၢင်း။