ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းပဢူဝ်းတူင်ႉၼိုင် လႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတီႈ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်း ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် လိၼ်ပဝ်ႇလိၼ်ႁၢမ်း တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းသေ မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း ပီ 2025 ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ႁိမ်းၵျွင်းၼွင်တဝ်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တၢင်းၵႂၢင်ႈ 561 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉတီႈယူႇ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 13/2/2026 ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပဢူဝ်း (PYO ) ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၼ်ႁႃ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းၵမ်းၼႃႈတီႈပဢူဝ်း သူင်ႇလိၵ်ႈလိုပ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁူဝ်ပူင်း တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းတီႈလိၼ် တင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇယိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃးႁႂ်ႈ ၵိုတ်းလွင်ႈ လိုပ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈယူႇမႅၵ်းမႅၵ်းယၢမ်းလဵဝ် – ဝႃႈၼႆ ။
ၼႂ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇယိုတ်းတီႈလိၼ် တုၵ်းယွၼ်း 3 ၶေႃႈ ။ ၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းတီႈလိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းပဢူဝ်းတဵၵ်းယိုတ်းဢဝ်ၵႂႃႇ ၊ သွင် ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈတဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ ၊ သၢမ် ႁႂ်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉဝႆးဝႆး ၼႆယဝ်ႉ ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ -“ လိၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလိၼ်ပဝ်ႇလိၼ်ႁၢမ်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ပိုင်ႈဢိင်ႇလိၼ်ၼႆႉသေ ယူႇသဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းၵိၼ်မႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် မီး 30 ပီယဝ်ႉ ပဵၼ်လိၼ် ၸဵမ်ပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်းၶႃႈပုၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ ။
တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းၵမ်းၼႃႈတီႈပဢူဝ်း သူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်တီႈ 3 ပွၵ်ႈ ။ ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ် မတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 25 ၊ ၼႂ်းလိူၼ် April ဝၼ်းတီႈ 10 လႄႈ ဝၼ်းတီႈ 26 ပီ2025 ၼႆယဝ်ႉ ။ လွၵ်ႈငိုတ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 27 /2/ 2026 ၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိုတ်းသုတ်း၊ သင်ဢမ်ႇၶၢႆႉဢွၵ်ႇပၼ် တေၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်ႇယႃႉ ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းသူင်ႇလိၵ်ႈၸူး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ၶွင်ႈယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပိုင်ႈဢိင်သင် ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈႁဝ်းၶႃႈ ထုၵ်ႇလွၵ်ႇငိုတ်ႈလၢႆးတၢင်းၵူႈမဵဝ်း ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁတ်းလၢတ်ႈႁတ်းၸႃႇၼမ် ၊ တလဵဝ်ၼႆႉၵူၼ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်ပၼ်လွင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇပႂ်ႉတူၺ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢမ်ႇႁတ်းယူႇတီႈႁိူၼ်း”- ဝႃႈၼႆ ။
တီႈလိၼ် 625 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ထုၵ်ႇယိုဝ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈလိၼ် ဢၼ်(နည်းပညာတပ်) ႁူဝ်ပူင်း ပႅတ်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၼ် 625 ဢေႊၶိူဝ်ႊ လင်ႁိူၼ်း မီး 200 ပၢႆ ၵူၼ်းမီး 400 ပၢႆ ပဵၼ်လိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉမေႃႇႁူၼ်း (နမ့်ဗော်ဟွန်း) ၊ ၽြႃးၽိူၵ်ႇ(ဘုရားဖြူ) ၊မဵဝ်ႉဢူး (မြို့ဉီး) ၊ ၵလႃးၵုင်း (ကုလားကုန်း) ၊ၼွင်ၶူင်း( နောင်ခုံး) ၊ ပႃပိၼ်း(ပါပင်း) ၊ ၵုင်းသလွႆး (ကုန်းသလွိုး) ၊ ၼွင်ယႃႈသႆး (နောင်ယာသုဲ) ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ ။
မိူဝ်ႈပီ 1992 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ႁူဝ်ပူင်း-လွႆလႅမ် ႁိမ်း 20,000 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉထိုင်မႃး ပီ 2015 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ် တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNO) သေ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈၼႆသေတႃႉ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNO) ဢမ်ႇၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸႂ်ႉၼၢႆးၼႃႈ တတ်းလွၵ်း ၶၢႆပၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ