ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းဝႆႉ ႁိမ်းၵျွင်းၼွင်တဝ်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ထုၵ်ႇလုမ်းၽွင်းငမ်းပဢူဝ်း ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ႁႂ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇလႄႈ လိၼ်ႁႆႈသူၼ် ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 5 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႃႈတီႈပဢူဝ်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃးထႅင်ႈဝႃႈ – ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၶူၵ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၾၢႆႇၸၢၼ်းလႄႈ တေႃႇၼႃႈ ၵျွင်းၼွင်တဝ်း ဢၼ်ပႃးၼႂ်းၼႃႈတီႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇ၊ ဝၼ်းတီႈ 27 /2/ 2026 ၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိုတ်းသုတ်း၊ သင်ဢမ်ႇၶၢႆႉဢွၵ်ႇပၼ် တေၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်ႇယႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၸၢႆးပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“လိၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမႃးၼႆႉ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1992  ။ ၵမ်းၼႆႉ ဝႃႈပဵၼ်လိၼ်ပဝ်ႇ လိၼ်ႁၢမ်းၼႆႉသေ တဵၵ်းလိုပ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၊ ဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မႃးယူႇၼႆ ၸႂ်ႉၶၢႆႉဢွၵ်ႇလိူၼ်ၼႆႉ သဵင်ႈႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၊ ပေႃးဢမ်ႇၶၢႆႉၼႆႉတေဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႃႉၼႆ”- ဝႃႈၼႆ ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႃႈတီႈပဢူဝ်း တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတီႈ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်း ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် လိၼ်ပဝ်ႇလိၼ်ႁၢမ်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း ပီ 2025 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၼႆသေ တဵၵ်းဢၢၼ်းသိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ် တၢင်းၵႂၢင်ႈ 561 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ။

တႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းလႆႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းပဢူဝ်း ၸတ်းၵၢၼ်ဝႆႉပၼ်ဢွင်ႈတီႈမႂ်ႇယူႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇမၵ်းမၼ်ႈၵႃႈၶၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈသိုဝ်ႉဢဝ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု30 လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၶဝ်ဝႃႈပေႃးဢမ်ႇၶၢႆႉဢွၵ်ႇ တေဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းမႃးယႃႉၼႆလႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈၵူဝ်လႄႈၶၢႆႉပၢႆႈယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ ၊ တလဵဝ်ၼႆႉ ႁိူၼ်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းလိၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ်တေယႃႉမူတ်းသေ ၊ တေလႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈဢၼ်ၶဝ်တမ်းပၼ်ၼၼ်ႉၼႆဢေႃႈ ၊ လႆႈယိၼ်း တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်း ၵွင်ႇၵၢင် 40 သႅၼ်ၼႆ ၊ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆတီႈလိၼ်လႄႈ PNO ႁူမ်ႈၵၼ် လွၵ်ႈငိုတ်ႈလိုပ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ႁဵတ်းၵိၼ်ၵူၺ်းဢေႃႈ ”-ဝႃႈၼႆ ။

ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လုမ်းၽွင်းငမ်းပဢူဝ်း တဵၵ်းႁႂ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယူႇသဝ်းမႃး ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီပၢႆယဝ်ႉ၊ ယၢမ်းလဵဝ် တေလႆႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး တေၶိုၼ်းလႆႈသိုဝ်ႉတီႈလိၼ်ယူႇသဝ်းထႅင်ႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းဝႆႉၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈ လၢတ်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ ဝၼ်းတီႈ 26/04/2025 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႄးဝႃႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးယူႇၼႂ်းတီႈလိၼ်တပ်ႉ 560 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၼႆသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်တွင်းတႃႇလင်ႁိူၼ်း 200 ပၢႆ ၶၢႆႉတီႈယူႇယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ။ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ဢၼ်တဵၵ်းသင်ၸႂ်ႉၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ – ဝႃႈၼႆ ။

မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊဝၼ်းတီႈ 21 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈၸုမ်းပျီႇၸူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ႁွင်ႉပလိၵ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးလိုပ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇ(ညောင်ပင်) လင်ႁိူၼ်း 100 ပၢႆ ဢၼ်မီးၾၢႆႇၸၢၼ်း ဝၢၼ်ႈၼွင်တွင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း တေလႆႈဢွၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 29 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊ ၼိဝ်ႊရီႊ ၼႆယဝ်ႉ ။ 

မိူဝ်ႈပီ 1992 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ႁူဝ်ပူင်း-လွႆလႅမ် ႁိမ်း 20,000 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉထိုင်မႃး ပီ 2015 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ်  တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNO) သေ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈၼႆသေတႃႉ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNO) ဢမ်ႇၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸႂ်ႉၼၢႆးၼႃႈ တတ်းလွၵ်း ၶၢႆပၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။