ဝၼ်းတီႈ 22/1/2026 ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၾၢႆႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇလွင်ႈ တူင်ႉၼိုင်ၶူင်းၵၢၼ်တတ်းမွၵ်ႇၵဵင်းလၢဝ်သေၶဝ်ႈတီႉၺွပ်း ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းလၢဝ်ဢိၵ်ႇလုမ်းလၢင်း 6 ၵေႃႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်မီးသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်သေ ဝၼ်းတီႈ 22/1/2026 ၼႆႉလႆႈၶဝ်ႈတီႉၺွပ်း ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းလၢဝ် လႄႈမူႇၸုမ်း တင်းမူတ်း 6 ၵေႃႉ။ ၾၢႆႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၸႄႈတွၼ်ႈသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈမီးသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်ဢၼ် ၸုမ်းၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းလၢဝ် ႁပ်ႉၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈမႃး သုပ်း(တႅၼ်း)ဝတ်းဝႂ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇ 9 ၵေႃႉ- လႄႈၸင်ႇလႆႈ တီႉၺွပ်းဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ 9 ၵေႃႉမႃးသုပ်းဢဝ်ဝတ်းဝႂ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းမီးဝတ်းဝႂ်မိူင်း ၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊလႄႈ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ထႆးရတ်ႉ- ၶၢဝ်ႇသူတ်ႇဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆဢၼ်ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၶႄႇ 9 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ်ၶႄႇမိူင်းလူင်ဢၼ်ပၢႆႈတၢင်းၽိတ်းတီႈ မိူင်းၶႄႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးပၢႆႈတၢင်းၽိတ်း ဢၼ်လုမ်ႈၾႃႉဢဝ်လိူင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေပၢႆႈယူႇမိူင်းထႆး။ သမ်ႉၶဝ်ႈႁႃၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသေ သုပ်းဝတ်းဝႂ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၢင်ႇယွၼ်းဝႂ်ထိၼ်ႇတီႈယူႇဝႆႉ- ၼႆ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈတွၼ်ႈလၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ။
ၶႄႇ 9 ၵေႃႉဢၼ်မႃးယဵတ်ႈမွၼ်ၶဝ်ႈႁႃၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တီႈလုမ်းၽွင်းငမ်းသေ သုပ်း(တႅၼ်း)ဢဝ်ဝတ်းဝႂ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႆႉၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃးဝႂ် သိပ်းပီ ၊ ဝႂ်မီးထိၼ်ႇတီႈယူႇ(တၢင်ႇၻၢဝ်ႉထႃဝွၼ်း)ၵူၺ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပၼ်ငိုၼ်းသေ ႁဵတ်းပႃးမၢႆၾၢင်ထႆး(ဝတ်းထႆး) လိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင်လူးၵွၼ်ႇ လႄႈ လွင်ႈၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ မိူင်းၸိုင်ႈထႆး – ၼႆ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ လၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉ လႅပ်ႈဢမ်ႇၵႃး 9 ၵေႃႉၼႆႉၵူၺ်း လႅပ်ႈတေမီးဢမ်ႇယွမ်း 100 ၵေႃႉ။ တေသိုပ်ႇၸွပ်ႇထၢမ်ၵူတ်ႇထတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ-ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုလ်းလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ်တႄႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉမႃးယွၼ်း ၶဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်းဝႆႉတီႈၼိုင်ႈသေ သမ်ႉၵႂႃႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ။
ၽိူဝ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်းတီႈဢၼ်လူင်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇႁၼ်ၵူၼ်း။ ၸင်ႇဝႃႈလုၵ်ႈတီႉၶူင်းၵၢၼ် တတ်းမွၵ်ႇ (လၢင်ႉလွင်ႈမိုတ်ႉမူဝ်း) ဝဵင်းႁႅင်သေ ၸင်ႇလၢမ်းလူင်းမႃးၽဵဝ်ႈလၢင်ႉတီႈၵဵင်းလၢဝ် သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်သလၢႆမွၵ်ႇၵဵင်းလၢဝ် – မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
မူႇပိူင်ပေႃႇလသီႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ၽွင်းပီ 2007- 2008 ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ႁဵတ်းပၼ်ဝတ်းဝႂ် (ၵူၼ်းတူၵ်းလူၼ်ႇ) ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမႃးတႄႉတႄႉသေ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်မႃး သေပွၵ်ႈသေၵမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝတ်းဝႂ်ဝႃႈ – ဝတ်းဝႂ်တႃႇၵူၼ်းဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢွၼ် ၵၼ်ႁွင်ႉငၢႆႈငၢႆႈဝႃႈ ဝႂ်သိပ်းပီ ။
ထိုင်မႃးပီ 2023 လုမ်းသၽႃးမိူင်းထႆးၶိုၼ်းဢုပ်ႇၵုမ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယိပ်းဝႂ်ပိုၼ်ႉတီႈသုင် ၊ ဝႂ်သိပ်းပီ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းတၢင်ႇယိုၼ်ႈယွၼ်းတွၼ်ႈတႃႇတေမီးထိၼ်ႇတီႈယူႇ(သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း) ။
သမ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းထႆး ဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆမိူင်းၽဵဝ်ႈလၢင်ႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶႄႇ ႁွတ်ႈမိူင်းလႂ်ၵေႃႈ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈႁႃႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်မိူင်းၼၼ်ႉ။ တီႈမိူင်းထႆးၵေႃႈ ၸၢဝ်းၶႄႇၸိူဝ်းဢမ်ႇမီး ဝတ်းဝႂ်သိပ်းပီ(မႃးၸဵမ်လႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ)ၵေႃႈ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၶဝ်ႈႁႃၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပၼ်ငိုၼ်းၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်သုင် သိုဝ်ႉဢဝ်ဝတ်းဝႂ်သိပ်းပီ/ပိုၼ်ႉတီႈသုင် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၶိုၼ်းယိုၼ်ႈယွၼ်း တႃႇမီးထိၼ်ႇတီႈယူႇ(ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း) ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢၼုထိၼ်း ၶျၢၼ်ႊဝီႊရၵုၼ်ႊ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈတူတ်ႇသွပ်ႇထတ်းထွင်လွင်ႈသိုဝ်ႉဝတ်းဝႂ်ၵၼ် တီႈၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင်ၽွင်းႁၢင်ပီ 2025 ။ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈၶူင်းၵၢၼ်ဝႃႈ – တတ်းမွၵ်ႇဝဵင်းႁႅင် – ၼႆသေ တီႉၺွပ်းၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း(ဢမ်းၽိူဝ်း) ဝဵင်းႁႅင်လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼႂ်းလုမ်း ဢိၵ်ႇၼၢႆးၼႃႈ (ၽူႈယူႇၵႄႈႁဵတ်းၵိၼ်) တင်းမူတ်း 14 ၵေႃႉသေ ဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃး။
ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၸုမ်းတတ်းမွၵ်ႇဝဵင်းႁႅင်ၼၼ်ႉ မႃးၵူတ်ႇထတ်းတီႈလုမ်းဢမ်းၽိူဝ်းၵဵင်းလၢဝ်သေ တီႉၺွပ်းဢဝ် ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း(ဢမ်းၽိူဝ်း) ၵဵင်းလၢဝ် – ဢိၵ်ႇၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ 6 ၵေႃႉ ၵႂႃႇပႃးၸွမ်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ