“သိုၵ်းတဢၢင်း လူင်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇလူင်ႈၼႃႈ တႃႇပီ 2026 တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼၵ်းၸႂ်”

တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢၼ်သိုၵ်းတဢၢင်း ယိုတ်းဢဝ်တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ TNLA ၵဵပ်းၶွၼ်ႇဝႆႉလူင်ႈၼႃႈတီႈၵူၼ်းၸိူဝ်းပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း တႃႇပီ 2026 ။ ဢိင်ၼိူဝ်ႁၢၼ်ႉသႅၼ်းလဵၵ်ႉသႅၼ်းယႂ်ႇသေ ၵဵပ်း 5 သႅၼ်ထိုင် 50 သႅၼ်ပျႃး။ တေလႆႈၵႂႃႇၸၢႆႇပၼ် တီႈလုမ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆတီႈလိၼ် (မြေစာရင်းရုံး) ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွၼ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်း တမ်းၵႃႈၶၼ်မၼ်းသေၵဵပ်း။ ၼိုင်ႈလမ်း လႆႈပၼ် 2 သႅၼ်ထိုင် 5 သႅၼ်ပျႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈ ပၼ်လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။

“ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈတႃႇသၢင်ႈတိုၵ်းမႂ်ႇ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉ 500 ပၢႆ မႆႈၸႂ်တႃႇၵၢၼ်ငၢၼ်း”

ၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းပွၵ်ႉ တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ( ႁိမ်းႁေႃသဝ်ယၢမ်းမူင်း ) တင်းၼႃႈ City Square Shopping Centre တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ၶၢႆပၼ်တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ တႃႇသၢင်ႈ ႁိူၼ်းတိုၵ်းၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် မွၵ်ႈ 500 ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇမီးတီႈၶၢႆ လႄႈဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ။

ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းၵႃႉၵုၼ်ႇလိပ်း ၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် သေ ပေႃးၵၢင်ၶမ်ႈသမ်ႉမီးၵူၼ်းမႃးၶၢႆ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်သုၵ်း။

ပဵၼ်ၵၢတ်ႇ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီးၵႂႃႇလႄႇႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ်ၽွင်းယၢမ်း ႁူဝ်ၶမ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ ။
တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈဝႆႉ 3 တီႈ ။ ပဵၼ်တီႈၵၢတ်ႇမဵဝ်ႉမ( ႁိမ်းႁေႃသဝ်ယၢမ်းမူင်း ) ၊ ၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈ တၢင်းၼႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်မၢႆ 3 လႄႈ ၵၢတ်ႇမႂ်ႇဢၼ်တိုၵ်ႉပိုတ်ႇဝႆႉ တင်းၼႃႈ ယေးငိုၼ်းၵမ်ႇပေႃးၸ ။

“ထၵ်းသိၼ် သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇၸိုင်ႈထႆး ၺႃးတူတ်ႈၶွၵ်ႈ 1 ပီ”

ဝၼ်းတီႈ 09/09/2025 လုမ်းတြႃးၸိုင်ႈမိူင်းတတ်းသိၼ်တြႃး ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ထၵ်းသိၼ် သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ ဢႃယု 79 ပီ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆးၵေႃႉၵဝ်ႇ တူတ်ႈၶွၵ်ႈ 1 ပီ။

မၼ်းၸၢႆးၼႆႉၸဵမ်မိူဝ်ႈထုၵ်ႇယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသေလႆႈပၢႆႈလႆႈၼီပၼ်ႇၵမ်ႇၽႃႇမႃးလႆႈၶၢဝ်းတၢင်း 10 ပီပၢႆ။ တပ်ႉသိုၵ်းထႆး ဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇမၼ်းၸၢႆး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇၽိတ်းတီႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ လုမ်းတြႃးတႅပ်းတတ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 8 ပီ ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး ယွၼ်ႇယွမ်းပၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 1 ပီ ။

“ၵူၼ်းမိူင်းၼီႇပေႃး ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လူၺ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်း သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း”

ဝၼ်းတီႈ 08/09/2025 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼီႇပေႃး ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်တေႃႇ လွင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်း ပႅတ်ႈသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (Social Media)၊ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈလႄႈ လွင်ႈပိုၼ်ၽႄႈ မူႇဝႃႇတၾၢႆႇလဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The Guardian ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ – ၸုမ်းပလိၵ်ႈၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ်သေ ႁႄႉႁၢမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလူႉတၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 19 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇ ၸဵပ်း 200 ပၢႆ – ဝႃႈၼႆ။

“မိူင်းၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ ပိုတ်ႇဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်မီးသဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ 3 သဵၼ်ႈ”

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 9 / 9/ 2025 မိူင်းၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ (ၵမ်ႊပူႊၶျႃႊ) ပိုတ်ႇဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်လႅၼ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၊ သၢင်ႈဝႆႉ ၵိုင်ႇငိုၼ်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ 2000 လၢၼ်ႉ တေႃႇလႃႇ ဝႃႈၼႆ။ဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်မႂ်ႇၼႆႉ မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Techo မီးဝႆႉၾၢႆႇၼွၵ်ႈ ဝဵင်းလူင် ၾၼွမ်ႊပိၼ်ႊ (Phnom Penh) ယၢၼ်ၵႆဝဵင်း မွၵ်ႈ 12 လၵ်း။တၢင်းၵႂၢင်ႈဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်မႂ်ႇၼႆႉ မီး 6400 ဢေႊၶိူဝ်ႊ၊ မီးသဵၼ်ႈတၢင်းလႅၼ်ႈ ႁိူဝ်းမိၼ် 3 သဵၼ်ႈ။ ယႂ်ႇလိူဝ်သေ ဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးသဵၼ်ႈတၢင်းလႅၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ် သဵၼ်ႈလဵဝ် ဢၼ်မီးဢႃယုႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး ႁိမ်းၸမ်ၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

“ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုတ်းလႆႈၶိုၼ်းတီႈဢၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵုမ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း”

ဝၼ်းတီႈ 15/09/2025 ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO/PNA တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ – ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ၼႃႈတီႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၵုမ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈ ၵေႃမႆႉသၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၼဵင်ႈ၊ လူင်ပႅၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ၼႆႉ သိုၵ်းယၢင်းလႅင် KNDF လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၽွင်း လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2023 ၼၼ်ႉသေ သိုၵ်းယၢင်းလႅင်ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈဝႆႉ။ ၵွၼ်ႇထိုင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025 ၼႆႉတေဢၢၼ်းဢဝ်ၶိုၼ်းႁႂ်ႈလႆႈတင်းမူတ်း PNO ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး တႃႇ 17 ၸႄႈဝဵင်း”

ဝၼ်းတီႈ 14/09/2025 ၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ (UEC) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တႃႇ 121 ၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ။ တေပဵၼ်တႃႇၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ လုမ်းၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 56 ၸႄႈဝဵင်း၊ လုမ်းၽူႈတႅၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 9 ၸႄႈဝဵင်းလႄႈ လုမ်းၽူႈတႅၼ်း ၸႄႈမိူင်း (ႁိုဝ်) လုမ်းၽူႈတႅၼ်းၸႄႈတိူင်း တႃႇ 56 ၸႄႈဝဵင်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မီးယူႇ 17 ၸႄႈဝဵင်း။ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းပၢင်သၢင်း၊ ၼႃးၽၢၼ်း၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ မိူင်းမႂ်ႇ၊ ပၢင်ဝၢႆ၊ ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ မၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ ၵုင်းၸၢင်ႉ (ကုန်းကြမ်း)၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ မၢၼ်ႈပဵင်း၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မိူင်းလႃး၊ ၵုၼ်လူင်၊ သႅၼ်ဝီ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 330 တီႈၼင်ႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉပိူင်လၢႆး ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေလိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇ၊ တွၼ်ႈတႃႇ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (သၽႃးၼိူဝ်) 110 တီႈၼင်ႈသမ်ႉ ၸႂ်ႉလၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်းဝၢၵ်ႈ တူဝ်တႅၼ်း MMP သေလိူၵ်ႈတင်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၸႂ်ႉ လၢႆးၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP သေလိူၵ်ႈဢဝ် 84 တီႈၼင်ႈ (84 ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ/ မဲဆန္ဒနယ်) ၊ ၸႂ်ႉလၢႆးပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ PR သေ လိူၵ်ႈ 26 တီႈၼင်ႈ (26 ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ/ မဲဆန္ဒနယ်)။ ၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA/ESS) ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ။

“ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ပဵတ်း ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇလူႉတၢႆ ၽွင်းပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်း”

ဝၼ်းတီႈ 18/9/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဵတ်း 25 လင်ၶႃးႁိူၼ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၽႂ်မၼ်း ။ ၽွင်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ပီႈၵျေႃႇတဵင်း ဢႃယု 30 ပၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ပဵတ်း ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ တၢင်းၼႃႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉသေ ၶႃပုတ်းၵႂႃႇ ၾၢႆႇတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးႁွင်ႉၵႂႃႇတီႈ ဝၢၼ်ႈၶၢႆးလူင် လိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်လူၼ်ႉသေ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 4 မူင်း ဝႃႈၼႆ ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵိုတ်းၶမ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵုင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 17 /9/2025 ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်းသိုပ်ႇပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈတၢင်းဝၢၼ်ႈၶၢႆးလူင် ။ ၽွင်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆးလူင် ၺႃးယိုဝ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ။ၵေႃႉထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ လုင်းထုၼ်းၸိင်ႇ ဢႃႇယု 50 ပၢႆ ။ ၺႃးယိုဝ်းတီႈတွင်ႉ လူႉတၢႆၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃႇဝဵင်းတီႈပၢင်ဢူႈ ( ပြင်ဉီးလွင်) ၽွင်းယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ ။

“TNLA တီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၺွပ်းပႃးၼၢင်းယိင်း ”

တႄႇဝၼ်းတီႈ 15/09/2025 မႃး သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိူဝ်းၵိုတ်းယူႇပႂ်ႉႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တီႉပႃးၵူၼ်းဢႃယုယႂ်ႇ ၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းတဢၢင်း လွၵ်ႇငိုတ်ႈတဵၵ်းႁွင်ႉတီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ပဵင်းၼိမ်၊ တိုဝ်ႉလႅင် ဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄး လႄႈ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈၼႆ။

“ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၵ်းမၼ်ႈမိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ မီး 20 ပၢႆ ပႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ ”

ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေႃႊၼႄႊထရမ်ႉ လႆႈတၢင်ႇ ယိုၼ်ႈတၢင်ႇလိၵ်ႈတီႈ United States Congress ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15 /09/2025 သေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ မၵ်းမၼ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း 23 မိူင်းၼႂ်းလုမ်ႉၾႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်း ဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼမ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယိူဝ်းလႄႈ မိူင်းပႃႊၵိတ်ႊသတၼ်ႊ ပဵၼ်မိူင်းႁဵတ်းဢမ်ႇၼၼ် တေႃႉသူင်ႇၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်း 23 ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵြႃး ဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ (India)၊ ပႃႊၵိတ်ႉသထၢၼ်ႊ (Pakistan)၊ ဢႃႊၾၵၼ်ႊၼိတ်ႉသထၼ်ႊ (Afghanistan)၊ ပႃႊႁႃးမႃးသ် (Bahamas)၊ ပီႊလိတ်ႉ (Belize)၊ ပူဝ်ႊလီးပီးယိူဝ်း (Bolivia)၊ ၵူဝ်ႊလမ်ႊပီႊယႃႊ (Colombia)၊ ၵူတ်ႊသတႃႊရီႊၵႃႊ (Costa Rica)၊ တူဝ်ႊမီႊၼီႊၵၼ်ႊ (Dominican Republic)၊ ဢီႊၵူၺ်ႊတေႃႊ (Ecuador)၊ ဢႅဝ်ႊသႃႊဝေႊတေႃႊ (El Salvador)၊ ၵႂႃႊတီႊမႃႊလႃႊ (Guatemala)၊ ႁေႊတီႊ(Haiti)၊ ႁွၼ်ႊတူႊရတ်ႉ (Honduras) ၵျမေႊၵႃႊ(Jamaica)၊ မႅၵ်ႊသီႊၵူဝ်ႊ(Mexico)၊ ၼီႊၵႃႊလႃႊၵႂႃႊ (Nicaragua)၊ ပၼႃႊမႃႊ (Panama)၊ ပီႊရူႊ (Peru) လႄႈ မိူင်းဝႅၼ်ႊၼီႊသွႆႊလႃႊ ( Venezuela) ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။

“ၽႂ်ၸုမ်းလႂ်သူၼ်ၸႂ်ပႂ်ႉတူၺ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈတၢင်ႇၾွမ်ႊ ယိုၼ်ႈယွၼ်းဢၼုၺၢတ်ႈ”

ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁွင်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၵေႃႉလႂ် ၸုမ်းလႂ် သူၼ်ၸႂ်ပႂ်ႉတူၺ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၶဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈတၢင်ႇၾွမ်ႊ ယိုၼ်ႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉဢၼုၺၢတ်ႈ လႆႈ တႄႇဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 5 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ သပ်းၸႅင်ႈပိူင်းၼႄပႃးဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်တေၵႂႃႇလူင်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်း ၶၵ်ႉၵၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ တေလႆႈၸွမ်း ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ် ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်/ၽိုၼ်ၶေႃႈပူင် မၢႆလိၵ်ႈ (68/2025) မီးဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢမ်ႇ ၵႃး တေလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူင်/ၽိုၼ်ၶေႃႈပူင် မၢႆလိၵ်ႈ (69/2025) ၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
သင်ပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းမႅၼ်ႈ ပၵ်းပိူင်/ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ် ၼင်ႇၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် တေထုၵ်ႇၺႃး ထွၼ်ဢွၵ်ႇ ယႃႉပႅတ်ႈသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႂ်ႉၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇတီႈဝဵင်းလွႆၶေႃ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းလူၺ်ႈလၢႆး PSMS”

ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး- လွႆၶေႃ လႅၼ်လိၼ်တႆး- ယၢင်းလႅင် ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ တင်းမူတ်းမီးမွၵ်ႈ 20 တီႈ။ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈTablet ထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးလူၺ်ႈလၢႆး PSMS ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိူဝ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး ၵူဝ်ႁႄ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

ပၢင်တိုၵ်း ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1111 သိုၵ်းယၢင်းလႅင် KNDF- PDF ပိုတ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈ ဝဵင်းလွႆ ၶေႃ ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2024 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်း ပႃးၸဵမ်တၢင်းဝၢၼ်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵႂႃႇယူႇသဝ်းဝႆႉ ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းလွႆၶေႃ လႄႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ပၢင်လွင်း ၊ သီႇသႅင်ႇ ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆလၢႆဝဵင်း ။

“ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ 100 ၵေႃႉပၢႆ ႁွတ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ”

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/09/2025 ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉၼမ်ႉ၊ တပ်ႉလူမ်း (တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်)၊ တပ်ႉပႆလိၼ်တႃႇ 120 ၵေႃႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈဝဵင်း လူင် ၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း။

ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ငဝ်ႈၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸွမ်သိုၵ်း ၼေႇဢွင်ႇၸူဝ်း ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈ ။

COL SHRIKANT JETHI ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် သျရီႊၶၢၼ်ႉ ၵျေႊတီႊ ဢွၼ်ၼမ်းဢဝ် ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း ၽူႈမီး ၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ မႃးႁွတ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ထုင်ႉပဵင်းသေ တေယူႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 19/09/2025 ၼႆယဝ်ႉ။

“MNDAA ပူတ်းပႅတ်ႈတုင်း(ၸွမ်ပိဝ်) ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈၶူဝ်ၼမ်ႉတူႈ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ”

ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၶၢဝ်ႇႁူင်လိုဝ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸိူဝ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တေလႆႈထွႆဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃးပၼ်ႇ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ။

ဝၼ်းတီႈ 22/09/2025 ၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပူတ်းယႃႉထွၼ် ၸွမ်ပိဝ် (တုင်း) မိၵ်ႈမၢႆ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶွင် ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈၶူဝ်လူင်ၼမ်ႉတူႈ ဢၼ်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ႁၢႆႊဝေႊ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ-ၵူတ်ႉၶၢႆ-မူႇၸေႊ၊ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ-လၢဝ်ႇၵၢႆး-ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႊႁေႃႊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။

“သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ယ တႃႇႁဵတ်းဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းလႄႈမၢႆၾၢင်ပၼ်

တႄႇႁၢင်လိူၼ် သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉမႃးသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်း 16 ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇႁူဝ်ယ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁဵတ်းဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း လႄႈ ဝႂ်မၢႆၾၢင်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းတေၼပ်ႉသွၼ်ပဵၼ်ၶႅၵ်ႇ ဝႃႈၼႆ ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ18/9/2025 ၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉႁွင်ႉဢဝ်ၵၢင်ႉၵႄႇၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ယသေ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈတေႁဵတ်းဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းလႄႈ မၢႆၾၢင်ၼႆသေ လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ တႃႇဝႂ် မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 20/9/2025 ။ ပေႃးလႆႈ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းယဝ်ႉ လႆႈပၼ် ငိုၼ်း ၼိုင်ႈႁိူၼ်း 6000 ပျႃး ၊ ႁဵတ်းမၢႆၾၢင်သမ်ႉ လႆႈပၼ် 18000 ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ ။

ဝၢၼ်ႈဢၼ်သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပၼ် မၢႆၾၢင် 16 ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတူၵ်း ၊ ၵွင်းမွင် ၊ ပၢင်ၼႃးႁူၵ်း ၊ လၵ်းၸၢင်ႉ ၊ ဝၢၼ်ႈလူင် ၊ ဝၢၼ်ႈဢွႆႇ ၊ ပၢင်ၺွင်ႇ ၊ ပၢင်ၵူဝ်း ၊ ၼွင်မူဝ် ၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ ၊ ႁူဝ်လွင်း ၊ ၵွင်းၼႃးမူၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

“သိုၵ်းဝႃႉ လႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်း ၶူဝ်ၼမ်ႉတိုၵ်း ဢၼ်လူႉၵွႆၵႂႃႇ”

တႃႇမူၼ်ႉမႄး ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်း ၶူဝ်လူင်ဢၼ်ၵၢႆႇဝႆႉၼိူဝ်ၵႄးၼမ်ႉတိင် ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းၼမ်ႉတိုၵ်း လႄႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၽႃႈ (ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႊႁေႃႊ) ဢွင်ႈတီႈလႅၼ်ၶႅၼ်ႈ ၼႃႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈ သိုၵ်းဝႃႉ ၵုမ်းၵမ် ၼၼ်ႉ ႁၢၵ်းတူၵ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/08/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မွၵ်ႈ 4 မူင်း။ ပဵၼ်ၶူဝ်ဢၼ်ရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇတၢင်ႇၶူဝ်းလတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇမႃး။

“သိုၵ်း TNLA တဵၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း ႁဵတ်းဝႂ် (License) ရူတ်ႉၵႃး”

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ႁဵတ်းလိၵ်ႈဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပူၵ်းပၢႆႉၸွမ်းၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၵႂႃႇႁဵတ်းမၢႆၾၢင် ရူတ်ႉၵႃး ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵဵပ်းပႃးၶွၼ်ႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တီႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလိူဝ်သေၵူၼ်းၶီႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၶၢႆၽၵ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ပႂ်ႉၵဵပ်းၶွၼ်ႇပႃးလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၶၢင်း ပွင်ႉဝႃႈၵိၼ်းၸႂ်။ ဝၼ်းတီႈ 22 /09/2025 သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းဢမ်ႇပႆႇႁဵတ်းဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊ ထႅင်ႈ။

“သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်း တေႃႇၼႃႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ”

ၵူၼ်းဢၼ်သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉဝႃႈမီးတၢင်းၽိတ်းၼႆသေ ဢဝ်လႄႇလဵပ်ႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼႄၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ တတ်းသိၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ။

ဝၼ်းတီႈ 26/09/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်တီႉၺွပ်း ထတ်းထွင် ဝႆႉဝႃႈ မီးတၢင်း ၽိတ်းယႂ်ႇ 7 ၵေႃႉ ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ႇလဵပ်ႈၼေၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီယဝ်ႉ ပၼ်တူတ်ႈ တၢမ်ႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ တေႃႇၼႃႈၵူၼ်းမိူင်း။

ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၼၢင်းယိင်း လႄႈ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ တင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းပိူၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄပိုၼ်းတူဝ် ႁူဝ်ယွႆႈ တင်းသဵင်ႈ သေ တႅပ်းတတ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ 2 ၵေႃႉ တူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 5 ၵေႃႉ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ 3 ၵေႃႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ 1 ၵေႃႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းသႅၼ်ဝီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵႂႃႇမိူင်း ရတ်ႉသျႃႊထႅင်ႈ တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၾူဝ်ႊရမ်ႊ လွင်ႈၶိူင်ႈၼိဝ်ႊၶလီႊယႃႊ”

ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လႅၼ်ႇၵႂႃႇမိူင်းရတ်ႉသျႃႊထႅင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 24/09/2025 ၊ တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၾူဝ်ႊရမ်ႊ World Atomic Week 2025 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင် မေႃႊသၵူဝ်ႊ ။ တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 25 ထိုင် 28 /09/2025 ၊ တေမီးၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယႂ်ႇလၢႆလၢႆမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ တီႈပၢင်ၼၼ်ႉ တေပၢႆးၼႄပႃး ၵၢၼ်ငၢၼ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်း ၼိဝ်းၶလီႊယႃႊ – ဝႃႈၼႆ။

ၵွၼ်ႇၼႃႈပူၼ်ႉမႃး မွၵ်ႈ 3 ပီၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယွမ်းႁူပ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽွင်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇရတ်ႉသျႃႊ။ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉၵူၺ်း ၸွမ်းၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵမ်းၵမ်းလႅၼ်ႈၵႂႃႇ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ပႃးၵမ်းၼႆႉပဵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီၼႆႉ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ၊ ၶႄႇ၊ မိူင်းပႄႊလႃႊရုတ်ႉသ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ၊ လွၵ်းလၢႆးပၢႆးမေႃလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႄႈ လွင်ႈၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတႄႉတႄႉၼႆ Justice For Myanmar (JFM) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“သဵၼ်ႈတၢင်းလူမ်ႇၵၢင်ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ မိူင်းထႆး ရူတ်ႉၵႃး ၸူမ် 2 လမ်း”

သဵၼ်ႈတၢင်းလူမ်ႇၵၢင်ဝဵင်းၵုင်းထဵပ်ႈ တီႈၶဵတ်ႇၼႃႈလိၼ်ၻူႊသိတ်ႇ ႁိမ်းႁူင်းယႃ ဝၶျီႊရႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 24/09/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 7 မူင်း 40 မိၼိတ်ႉ လိၼ်လူမ်ႇတီႈၶဵတ်ႇ ၻူႊသိတ်ႊ ၵၢင်ဝဵင်းၵုင်းထဵပ်ႈ ႁိမ်းႁူင်းယႃလူင် ဝၶျီရႃႊ လႄႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈ သၢမ်သဵၼ် လူမ်ႇလူင်းလိုၵ်ႉမွၵ်ႈ 50 မီႊတႃႊ သေ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၼႆႉ သိုပ်ႇလူမ်ႇလႆယူပ်ႈလူင်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း ထိုင်တီႈလႆႈၶၢႆႉၵူၼ်းပဵၼ် 3500 ပၢႆလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ။
လိၼ်လူမ်ႇလူင်းၼၼ်ႉၵႂၢင်ႈ 30 မီႊတႃႊပၼ်ႇမူၼ်း ( 30 ဝႃးဝၢႆႈပၼ်ႇမူၼ်း) ။ သုမ်ႉသွင်းတီႈဝႆႉရူတ်ႉၵႃး၊ သဝ်လၵ်းၾႆး၊ မေႃႈၾႆးထရၼ်ႊသ်ၾေႃႊမႃႊ လႄႈ ရူတ်ႉၵႃး 2 လမ်း လူမ်ႇလူင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်း လိၼ်။ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆတႄႉဢမ်ႇမီး။

“ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႁႅင်း မိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊသ် ၵူၼ်းတၢႆဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵေႃႉ”

ဝၼ်းတီႈ 30/09/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း မွၵ်ႈ 9 မူင်း ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆတီႈမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊသ် ႁႅင်းသၼ်ႇ 6.9 ရိတ်ႉတိူဝ်ႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆ ၵူၼ်းတၢႆယဝ်ႉဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵေႃႉ။

ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼႆႉဝႆတီႈ ဝဵင်း ပူဝ်ႊၵူဝ်ႊ ဢၼ်မီႊၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈ သီႊပူႊ (ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 90000 ၵေႃႉ)မွၵ်ႈ 17 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတႃႊ။ ပဵၼ်ၵၢင်မိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊသ်ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပႂ်ႉတူၺ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းတၢႆယဝ်ႉ 26 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 147 ၵေႃႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆ 22 လင်။
သုၼ်ၽႅၼ်လိၼ်ဝႆၼႆႉ လိုၵ်ႉလူင်းတႂ်ႈလိၼ်မွၵ်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတႃႊၵူၺ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းသၼ်ႇတူဝ်ႈတၢင်းၸႄႈတွၼ်ႈ။

“ၾႆးမႆႈလုမ်း လၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး”

ဝၼ်းတီႈ 30/09/2025 တႄႇယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်းပၢႆ ၾႆးမႆႈႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်းပလိၵ်ႈ၊ လုမ်းၾၢႆပႃႇမႆႉ လႄႈ လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃး ၸိူဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း သၢင်ႈဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉသေ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း လႄႈ တရူၼ်ႊ ပၼ်ႇလဵပ်ႈထိုင်ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၵွႆးဢမ်ႇၵႃး သဵင်ၵွင်ႈလူင် လႄႈ သဵင်မၢၵ်ႇၵေႃႈ ႁွၼ်ႈပၼ်းလင်ၸွတ်ႇတူဝ်ႈဝဵင်းဝႆႉ ။

“Elon Musk ပဵၼ်ၽူႈမၢၵ်ႈမီးငိုၼ်းသုတ်းၼႂ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ”

ဢီႊလွၼ်ႊမၢၵ်ႉသ် ၽူႈမၢၵ်ႈမီးလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၽူႈမၢၵ်ႈမီးၼမ်လိူဝ် 500 ပီႊလီႊယၼ်ႊတေႃႇလႃႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၵေႃႉၵမ်းႁႅၵ်ႈၼႂ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆ – Forbes မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တေႃႇထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025 ၼႆႉ လွင်ႈမၢၵ်ႈမီးမၼ်းၸၢႆး တၢင်းသဵင်ႈ မီးထိုင် 500.1 ပီႊလီႊယၼ်ႊ တေႃႊလႃႊ (5 သႅၼ်လၢၼ်ႉၻေႃႊလႃႊ = တူၵ်းမႅၼ်ႈ ငိုၼ်းမၢၼ်ႈမၢၵ်ႈ 1049 လၢၼ်ႉလၢၼ်ႉပျႃး)။

လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းၸၢႆးတိူဝ်းမၢၵ်ႈမီးမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉႁုၼ်ႈ(shares) ၶွမ်ႊပၼီႊ Tesla ၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈသုင်မႃး၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵႃႈၶၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းလွၵ်းလၢႆးပၢႆးၸၢၵ်ႈ SpaceX လႄႈ AI ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃး ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇလင် ဢီႊလွၼ်ႊမၢၵ်ႉသ် ၵေႃႉဢၼ်မၢၵ်ႈမီးလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ထီႉသွင်သမ်ႉပဵၼ် လႃႊရီႊ ဢႄႊလ်လီႊသိၼ်ႊ (Larry Ellison) ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ Software company – Oracle ၊ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ဢွၵ်းထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ လွင်ႈမၢၵ်ႈမီးမၼ်းၸၢႆး မီးဝႆႉ 350.7 ပီႊလီႊယၼ်ႊ တေႃႇလႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

“Aung La Nsang ထုပ်ႉပေႉၸၢဝ်းသုၺ်ႊၻိၼ်ႊတီႈမိူင်းထႆးယဝ်ႉသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်တွႆႇမူၺ်း”

ပၢင်ၶႅင်ႇတွႆႇမူၺ်း ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် One Championship ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 4/10/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် တီႈဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ မိူင်းထႆး၊ ၽူႈတွႆႇမူၺ်း ၸၢဝ်းၶၢင် ဢွင်ႇလႃႉ ဢႅၼ်ႊသင်ႊ Aung La Nsang လႄႈ Zebaztian Kadestam ၵူၼ်းမိူင်း သုၺ်ႊတိၼ်ႊ လႆႈၶႅင်ႇတွႆႇမူၺ်းၵၼ်။ ၽွင်းပၢင်ၶႅင်ႇတွႆႇမူၺ်းႁွပ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ဢွင်ႇလႃႉဢႅၼ်ႊသင်ႊ ထုပ်ႉပေႉ ၶႃႊၻႅတ်ႊသတႅမ်ႊ ဝႃႈၼႆ။ ဢွင်ႇလႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ ဝၢႆးလင်ပၢင်တွႆႇမူၺ်းၵမ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းၸၢႆးတေၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်တွႆႇမူၺ်းတႄႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ယူႇတီႈ One Championship ၵေႃႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈတွၼ်ႈသူးပၼ် ဢွင်ႇလႃႉ ဢႅၼ်ႊသင်ႊ – ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ 5 မိုၼ်ႇ။ ဢွင်ႇလႃႉ ဢႅၼ်ႊသင်ႊ ၼႆႉ မီးဢႃယု 40 ပီ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶၢင်၊ ယူႇတီႈၼႂ်းၸုမ်း MMA သေ မၼ်းၸၢႆးလႆႈၶႅင်ႇတွႆႇမူၺ်း 45 ပၢင်၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပေႉ 31 ပၢင်လႄႈ သုမ်း 14 ပၢင် ။

“ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 4 ၵေႃႉ”

ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ ဝၼ်းတီႈ 6 /10/2025 တႄႇမွၵ်ႈ 7 မူင်းၶိုင်ႈ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း (Jet Fighter)ၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ။ ယၢၼ်ၵၼ်မွၵ်ႈ 3 မိၼိတ်ႉၵွႆး ႁိူဝ်းမိၼ်သိုပ်ႇၵႂႃႇပွႆႇ မၢၵ်ႇသႂ်ႇထႅင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ တိူဝ်ႉၺႃးႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆၵႂႃႇတင်း ၼမ်။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းလူင် မၢတ်ႇၸဵပ်း 4 ၵေႃႉ ။
မၢၵ်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇတူၵ်းသႂ်ႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉ 2 ပၢင်ႁႆး ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း လူႉၵွႆႇၵႂႃႇ ၸမ် 20 လုၵ်ႈ၊ ရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းၵိုတ်းယူႇၸွမ်းႁိမ်းဝၢင်းလုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵေႃႈ လူႉၵွႆၵႂႃႇ။ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း ၸွမ်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉတူႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။

“ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈသတႃႊလိင်ႉသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း”

Photo AFP-ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တီႈသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ မျႃႉဝတီႇ
ႁူင်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ဢၼ်ၶႄႇမႃးတင်ႈဝဵင်းဝႆႉတီႈ ဝဵင်းမျႃႉဝတီႇၼၼ်ႉ ဝၢႆးလင်ၵိုတ်းၵႂႃႇၽွင်းလိူၼ်ထူၼ်ႈ 2 ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ ယွၼ်ႉထႆးတတ်းၾႆးၾႃႉလႄႈၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၶိုၼ်းၸႂ်ႉၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ သၻႃႊလိင်ႉသေ တႄႇပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉၼႆ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ AFP ၸႂ်ႉၶိူင်ႈလၢဝ်ထဵမ်းသွင်ႇထၢႆႇတူၺ်းသေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇၼင်ႇၼႆ။

ၸူဝ်ႈၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၽႄႈ ဢိၼ်ႊတႃႊၼႅတ်ႊ (Starlink) ၶွင် ဢီႊလွၼ်ႊမၢၵ်ႉသ် သေပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းၼႆႉ ၼႃႈၵၢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ယႂ်ႇလူင်လိူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိူဝ်းၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆ AFP ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 6 ၸုမ်း တိုၵ်းသူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ယႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ NCA တဵမ် 10 ပီ”

ဝၼ်းတီႈ 13/10/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း KNU ၊ CNF ၊ ABSDF ၊ PNLO၊ NMSP (AD) လႄႈ LDU ၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၽွင်းတၢင်မိူင်းၼွၵ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းဢႃႊသီႊယႅၼ်ႊ၊ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN ၶဝ် ယႃႇႁႂ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ NCA 10 ပီတဵမ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈတရူၼ်ႊၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပႃးႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်း ပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။ ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ဝႃႈၼႆ။

”NDAA မိူင်းလႃး မွပ်ႈၸုမ်ႈၶူးပၼ် ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ယွင်ႈၵုင်ႇပဵၼ် သူမ်ႊၻဵတ်ႊပႃႇ”

ဝၼ်းတီႈ 8 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ် October ပီ 2025 ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး NDAA ပၢင်ယွင်ႈၵုင်ႇ မွပ်ႈဢၢပ်ႈၸုမ်ႈၶူး လူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “သူမ်ႊတဵတ်ႊပႃႇ” (ပွင်ႇဝႃႈ-ၸဝ်ႈၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်သုတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်မုၼ်ဝႆႉ) ။ ပၢင်ၼႆႉၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်း တီႈဝဵင်းမိူင်းလႃး မီးၵူၼ်းမႃးဝႆႈသႃ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ ။

ပီဢၼ်ယဝ်ႉမႃးၼႆႉ ၼႂ်းဝႃႇသႃ ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ၶဝ်ႈထမ်ႈတိုဝ်းၵမ်သိၼ်ထမ်း တီႈမိူင်းလႃး။

“သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ႁႃသိုဝ်ႉလွၵ်းလိၼ် တီႈၵူၼ်းမိူင်း သႅၼ်ဝီ”

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႇလမ်းႁႃ သိုဝ်ႉလွၵ်းလိၼ် တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢင်ၽၢတ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းလီ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇဝႃႈၼႆ ။

ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉၵူၺ်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တဵၵ်းသိုဝ်ႉတီႈလိၼ် ဢၼ်မီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း လူင် တၢင်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈပၢင်ၽၢတ်ႇ တႃႇ16 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၊ ၼိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉယွၼ်းသိုဝ်ႉ 60 သႅၼ်ပျႃး ၊ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈသူၼ်ဢမ်ႇၶၢႆပၼ်လႄႈ လွၵ်ႈငိုတ်ႈပႃးၸဝ်ႈသူၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ် မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉလၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၽၢတ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸႅတ်ႈထွင်ႁႄႈ (သတ္တုသန့်စင်စက်ရုံ ) ၼႆသေလႄႇလမ်းႁႃ သိုဝ်ႉလွၵ်းလိၼ် တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢင်ၽၢတ်ႇ ၼိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉယွၼ်းသိုဝ်ႉ 150 သႅၼ်ပျႃး ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ (TNLA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIA) ႁူမ်ႈၵၼ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉသေတႃႉ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းတႄႉ လႆႈဢဝ်ပိူင် ၸုမ်းသိုၵ်း ၵဝ်ႈၵၢင်ႉသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉယူႇ ။

“ၼၢင်းယိင်းၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႊသီႊ မိူင်း Venezuela လႆႈသူးငမ်းယဵၼ်ၼူဝ်ႊပႄႇလ် (Nobel Peace Prize)”

ပၢင်ယုၵ်ႉယွင်ႈ ပၼ် သူးငမ်းယဵၼ်ၼူဝ်ႊပႄႊလ် (Nobel Peace Prize) ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10/10/2025 တီႈမိူင်းၼေႃႊဝေႊ။

တႃႇပီ 2025 ၼႆႉ မရီႊယႃႊ ၶေႃႊရီႊၼႃႊ မႃႊၶျႃႊတူဝ်ႊ (Maria Corina Machado) ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ မိူင်းဝႅၼ်ႊၼီႊသွႆႊလႃး လႆႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။

မၼ်းၼၢင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပႃႇတီႇ ဝႅၼ်ႊတီႊ ဝႅၼ်ႊၼီႊသွႆႊလႃး (Vente Venezuela)။ ၼႂ်းပီ 2017 ၼႆႉ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ Soy Venezuela သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တႃႇၸုမ်း တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်။
ယွၼ်ႉမၼ်းၼၢင်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ တႃႇၵူၼ်းမိူင်း ဝႅၼ်ႊၼီႊသွႆႊလႃး၊ လုၵ်ႉတီႈပိူင် ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသေ တႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႈပိူင်ငမ်းယဵၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းတူင်ႉၼိုင်ၶတ်းၸႂ်မႃးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈယုၵ်ႉယွင်ႈတွၼ်ႈပၼ်သူးၼႆႉၼႆ ၸုမ်းၾၢႆႇလိူၵ်ႈပၼ်သူးၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၶူဝ်ၼမ်ႉမင်း ႁၵ်းၵွႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး”

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 8/10/2025 ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမင်း ၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တင်း ဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉၶူဝ်ၼမ်ႉမင်း လူႉၵွႆ ဝႃႈၼႆ။

ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမင်းၼႆႉ မီးၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မွၵ်ႈ 12 လၵ်း မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ ၼႃႈတီႈသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA တူင်ႉၼိုင်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမင်း ဢၼ်ပၢႆႈၽေးမႃးယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ 11လၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်း ၸႂ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်၊ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၽုၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႆႇတၼ်းလႆႈဢဝ် – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၶူဝ်ၼမ်ႉမင်း ဢၼ်ၺႃးမၢၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလူႉၵွႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1915 မီးဢႃယု 100 ပီပၢႆယဝ်ႉသေ ပဵၼ်ၶူဝ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တင်း ဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ။

”သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းဝႃႉ ဢုပ်ႇၵၼ်တႃႇမၵ်းမၼ်ႈ ၸႄႈမိူင်းဝႃႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်”

တူဝ်တႅၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸွမ်သိုၵ်း ယႃႇပျေႉ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/10/2025 ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း မိူဝ်းၼႃႈ မၢႆတွင်း NCA တဵမ် 10 ပီ တီႈဝဵင်းလူင်ၼႄႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ဝႃႈ သင်ၶႂ်ႈလႆႈ ၸႄႈမိူင်းဝႃႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၸိုင် ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 မီးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈယွၼ်းဢဝ်ၼႂ်းလုမ်းသၽႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်သိုၵ်းယႃႇပျေႉၼႆႉ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမတီႊဢုပ်ႇ ဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NSPNC) ဝႆႉ ။

UWSA ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA သေတႃႉ မိူဝ်ႈပီ 2021 ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႇႁွင်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတႃႇ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆသေ တင်းသွင်ၾၢႆႇ သူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်မႃး လၢႆလၢႆပွၵ်ႈ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 15 ဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ NCA 10 ပီတဵမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶွင် ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ဢူးၺီႇရၼ်း လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉလၢႆလၢႆၵေႃႉ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းယူႇ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ဝဵင်းသီႇပေႃႉ – လႆႈၶိုၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းတီႈသၢမ်”

တႄႇႁူဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႊပိူဝ်ႊမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ၵုမ်းလႆႈ ၶိုၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16/10/2025 ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 5 မူင်း ။

ၵွၼ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၶဝ်ႈထိုင်လႆႈၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉၼႆႉ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း (လုမ်းၵဝ်ႇ) ၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈ လႄႈ ႁူင်းႁႅမ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉၵေႃႈ ၾႆးမႆႈၵႂႃႇတင်းၼမ်။

ဢၼ်ၺႃးၾႆးမႆႈၼၼ်ႉပဵၼ်ႁူင်းပလိၵ်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်းၽွင်းငမ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ(ထွေအုပ်ရုံး)၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ထွင်ႇလူင် လႄႈ ႁူင်းႁႅမ်းသီႇပေႃႉ တင်း ႁူင်းႁႅမ်း Red Dragon ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

“ပၢင် NCA 10 ပီတဵမ် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇဝႃႈ ၽႂ်ႁဵတ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတူၵ်းၵိၼ်း တေၸတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ”

ၾၢင်ႁၢင်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လႄႈ တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ NCA 10 ပီတဵမ် တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၶိုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 15-10-2025

ဝၼ်းတီႈ 15/10/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၶိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 10 ပီတဵမ် NCA တီႈႁူင်းႁေႃ MICC-1 ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ တၢမ်တူဝ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်သေ မီးပႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႄႈ ၽွင်းတၢင်မိူင်းၼွၵ်ႈ လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။

ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ၸေႃးမူႇတူးသေးၽူဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းယၢင်း (KNU) ၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း မၢႆ (1) ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS)၊ ၸွမ်သိုၵ်း ၸေႃးသူၺ်ႇဝ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း DKBA ၊ ၼေႃႇၵပေႃႇထူး ၵႅမ်ႁူဝ် ပဝ်ႈ KNU/KNLA – PC ၊ တေႃႇၸေႃးမျႃႉရႃႇၸႃႇလိၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ ALP ၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၶုၼ်ႇဢူၵ်ႉၵႃႇ ၼႃႇယၵ PNLO ၊ ၼၢႆႇဢွင်ႇ မိၼ်း ၸုမ်း NMSP-AD လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းထႅင်ႈလၢႆလၢႆၵေႃႉ တၢင်ႇမူႇၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး။

ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇပၢင် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 10 ပီတဵမ် NCA ၼႆႉမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တူၵ်ႇတၵ်ႉတိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈထိုင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁႂ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 14/10/2025 ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 5 မူင်းတႄႉ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းၶွင် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ႁပ်ႉထွမ်ႇၶေႃႈၸီႉသင်ႇၶွင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉမိူဝ်းပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၸွမ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ၾၢႆၶုၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းယူႇ ။

“ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇမိူင်းထႆး (ၵေႃႉၵဝ်ႇ) ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊသျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇၽိူဝ်ႉထႆး”

ဝၼ်းတီႈ 29/8/2025 ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းထႆး ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊသျိၼ်ႊၼဝပ်ႊ ထုၵ်ႇပူတ်းတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၽွင်းလူင် ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉလိူၼ်ပၢႆ မၼ်းၼၢင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇၽိူဝ်ႉထႆးပႃး။

ၸွမ်ၽွင်းလူင်(ၵေႃႉၵဝ်ႇ) မိူင်းထႆး ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊသျိၼ်ႊၼဝပ်ႊ ဢႃယု 39 ပီၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇမိူင်းထႆး (ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ) ထၵ်ႊသိၼ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်း။

ဝၢႆးမၼ်းၼၢင်းၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈထႆးၵေႃႉထူၼ်ႈ 31 ႁိုင်ၼၢၼ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီ ၶလိပ်ႉသဵင်ဢုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸွမ်းၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ မိူင်းၵမ်ႊပေႃႊတီႊယႃႊ ၽႄႈဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၼႆသေ လုမ်းတြႃးၸိုင်ႈမိူင်းၵူတ်ႇထတ်း မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၾိင်ႈတိုဝ်းၵမ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၼႆယဝ်ႉ ပူတ်းမၼ်းၼၢင်းဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း ။

“SHRF ၸီႉၸမ်ႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶုတ်းႁႄႈလိၼ်၊ ၶုတ်းၶမ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ”

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/10/2025 ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်းၶုတ်း ႁႄႈလိၼ် လႄႈ ၶမ်း ၸွမ်းၵႄးၼမ်ႉၵူၵ်း ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းယွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယူႇၾၢႆႇလင်သေၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်းၶုတ်းၶမ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ China Investment Mining Company ၼႆသေ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈလိၼ်ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸွမ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉယူႇ -ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

“ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၵႅမ်ႊမရုၼ်ႊ ဢႃယု 92 ပီ ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈထႅင်ႈ ပဵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈ 8”

ပေႃႊလ်ပၢႆႊယႃႊ (Paul Biya) ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵႅမ်ႊမရုၼ်ႊ (Cameroon) ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်ႈထူၼ်ႈ 8 သေ တေသိုပ်ႇႁဵတ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇထႅင်ႈၼႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 27/10/2025 ၼင်ႇၼႆ။

မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ မီးဢႃယု 92 ပီ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းဝႃႈ ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢႃယုယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ မိူင်းၵႅမ်ႊမရုၼ်ႊၼႆႉ သၢၵ်ႈတၢမ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼိုင်ႈၵမ်းလႂ် မီးဢႃယု 7 ပီ၊ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ မၼ်းၸၢႆးဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈထႅင်ႈလႄႈ တေႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်ၸိုင်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ တေႃႇပေႃးထိုင် ဢႃယုၸမ် 100 ပီ ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းၵႅမ်ႊမရုၼ်ႊၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 12/10/2025။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝဵင်း ၸိူဝ်းတေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸုပ်ႈသွင်”

ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 3 တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ တေၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ တေၸတ်းႁဵတ်းတႃႇ 102 ဝဵင်း၊ တွၼ်ႈသွင် တေၸတ်းႁဵတ်းတႃႇ 100 ဝဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၵိုတ်းယူႇၼၼ်ႉ တေၸတ်း ႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈသၢမ်ၼႆ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ NCA ၶွပ်ႈတဵမ် 10 ပီ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ တေၸတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28/12/2025 တွၼ်ႈ 2 ၸတ်းၼႂ်း 11/01/2026 သေ တွၼ်ႈ 3 တႄႉ ဝႃႈတေၸတ်းၼႂ်းႁၢင်လိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 2026 ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ပႃႇတီႇၸိူဝ်းတေၶဝ်ႈၸွမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈသဵၼ်ႈမီးယူႇ 57 ပႃႇတီႇ။ တႃႇ 6 ပႃႇတီႇၼႆႉ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈလႆႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉသေ တႃႇ 51 ပႃႇတီႇတႄႉ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈလႆႈ ၼႂ်းၸႄႈတိူင်း လႄႈ ၸႄႈမိူင်းၵူၺ်း။

”TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်”

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27-28/12/2025 ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းၶုၼ်ႊမိင်ႊ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ပဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 9 သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် (လူၺ်ႈဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်) ၼႆယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ “ တင်းသွင်ၾၢႆႇတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်း တေထွႆဢွၵ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ မိူင်းမိတ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်၊ ႁႅၼ်းသိုၵ်းၶိုၼ်ႈတိုၵ်းတေႃႇ သိုၵ်းတဢၢင်းၶိုၼ်းလႃးလႃး တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းတီႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ 29/10/2025 ၶၢဝ်းယၢမ်း (00:00) သေ သၢႆသိုၵ်း လႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႉတီႈလႂ်ၵေႃႈ တေလႆႈၵိုတ်းဝႆႉတီႈၼၼ်ႉ” ။

ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႆႉၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၸွမ်သိုၵ်း ၵူဝ်ႇၵူဝ်ႇဢူး လႄႈ ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း NSPNC ၼမ်းၼႃႈ၊ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ၸွမ်သိုၵ်း တႃႉၵျူၵ်ႉၵျႃး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇ။ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇတႄႉ တူဝ်တႅၼ်းပဵၼ် တဵင်ႉသျီႊၸျုၼ်ႊ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၵူၼ်းယူႇၵၢင် လႄႈ သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

“သိုၵ်းတဢၢင်းတဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းမၢႆၾၢင် တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း”

ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ် ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၸႂ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၼမ်ႉၶမ်းၵႂႃႇႁဵတ်းမၢတ်ႈပုင်ႇတိၼ်ႇ (မၢႆၾၢင်) ။ ပေႃးဢမ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်း ၽႂ်ဢမ်ႇမီးဝႆႉ မၢႆၾၢင်ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းပၼ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇပၼ်လတ်းၵႂႃႇမႃး ၵႄႈၵၢင်သဵၼ်ႈတၢင်း မူႇၸေႊ- ၼမ်ႉၶမ်း ဝႃႈၼႆ။ ပေႃးပဵၼ်မၢႆၾၢင်ၼႆႉ လႆႈပၼ် 10000 ပျႃး၊ ပေႃးပဵၼ်ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၵေႃႈ 10000 ပျႃး – ဝႃႈၼႆ။

ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်းၵုမ်းၵမ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉသေ ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း သိုၵ်းတဢၢင်းၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႆႈထွႆဢွၵ်ႇပၼ်ၶိုၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ သိုပ်ႇၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် လႄႈ ၶိူင်ႈတရူၼ်ႊၶိုၵ်ႉတွၼ်း ယိုဝ်းသႂ်ႇ ၸွမ်းၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းတဢၢင်းၵုမ်းၵမ်ဢမ်ႇထၢတ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းလႆႈႁႅၼ်းၶူဝ်းလဵင်း သွင်ႉပၢႆႈၵႂႃႇသေႃႉယူႇတၢင်ႇဝဵင်းဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

“ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်တိုၵ်းသူၼ်း “ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇတႃႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇတေဢမ်ႇသိုပ်ႇမီးထႅင်ႈ”

ပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 37 ပီတဵမ် ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26 /10/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးၼုတ်း(ၸၢႆးၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ။

ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႃႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ တင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း၊ ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၼိူဝ်ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD)။

မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸွမ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ၼႂ်းသုၼ်ႇတူဝ်လႄႈႁူမ်ႈၵၼ်ၶဝ်ႈပဵၼ်ၸုမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီး 400 ၵေႃႉပၢႆ ။

ၸၢႆးၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ “ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 37 ပီၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇငဝ်းလၢႆးၵၢၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႄႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇမႃး လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လႄႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်မိူင်းယူႇတင်းၼမ်လၢႆ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ငဝ်းလၢႆးပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉတူၵ်းယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၾူၼ်လူမ်းလႅင်ႉလူင်ယူႇ” ဝႃႈၼႆ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေႃႇဢႃယု ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉထႅင်ႈ တီႈ 63 ဝဵင်းဢၼ်ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ”

63 ဝဵင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ (အရေးပေါ်အခြေအနေ) ၼၼ်ႉတဵမ် 90 ဝၼ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 31/10/2025 ၼႆႉ ယဝ်ႉလႄႈ သိုပ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေႃႇဢႃယုငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉထႅင်ႈ 90 ဝၼ်း တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 1/11/2025 ၼႆႉၵႂႃႇ – ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်တႅင်ႇတင်ႈလႄႈၶိုၼ်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉႁင်းၵူၺ်းမၼ်းပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ထႅင်ႈဝႃႈ – 63 ဝဵင်း ဢၼ်မီးၼႂ်း 6 ၸႄႈမိူင်းလႄႈ 3 တိူင်း ၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉထႅင်ႈ 90 ဝၼ်း ၊ တူဝ်မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈ တေသိုပ်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ။

ၶွင်ႇသီႇၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈလွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈမၼ်းၸၢႆးၵူၺ်း တေသိုပ်ႇဢွၼ်ၼမ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ ၊ တေသိုပ်ႇၸႂ်ႉပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၼႂ်းၶေႃႈပူင် ပိူင်သိုၵ်းၽွင်းငမ်း မၢႆ 1 လႄႈ မၢႆ 2 ၼၼ်ႉၵႂႃႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

”သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉထၢၼ်ႇႁိၼ်သီႇၵိပ်ႇ”

ဝၼ်းတီႈ 27 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တေတႄႇပၼ်ႇၸၢၵ်ႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈဝၢၼ်ႈသီႇၵိပ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင် ပီ 2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇမူၼ်ႉမႄး ႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈဝၢၼ်ႈသီႇၵိပ်ႇ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇထႅင်ႈၼႆသေ ယၢမ်းလဵဝ် မူၼ်ႉမႄးယုၵ်ႉမုၼ်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းတင်းသဵင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉထၢၼ်ႇႁိၼ် ပဵၼ်ၸၼ်ႉ (2) ၼႂ်းဝၼ်းပိုတ်ႇၼၼ်ႉၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီပၢႆ ႁိူၼ်းယေး ၺႃးၽဝ်လူႉၵွႆ သႅၼ်ပၢႆ”

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး 4 ပီပၢႆၼႆႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၺႃးၸုတ်ႇၽဝ်လူႉၵွႆ မီး 1 သႅၼ်ပၢႆယဝ်ႉၼႆ ၸုမ်း Data for Myanmar ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 23/11/2025 ၸုမ်း Data for Myanmar ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ – တႄႇဢဝ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1/5/2021 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 31/5/2025 (ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီပၢႆ)ၼႆႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၺႃး ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုတ်ႇၽဝ်လူႉၵွႆၵႂႃႇၼႆႉ မီး 116,897 လင်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

“ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇ လႆလူင်းထုင်ႉပူင်း”

ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူင်းမိုဝ်း ႁဵတ်းၶိုၼ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇၶိုၼ်းၼႆႉ ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ လႆလူင်း ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ 9 ဢိူင်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ။

တႄႇၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼႆႉမႃး ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈ ပၢင်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉ လႆလူင်း ၼႂ်း ဢိူင်ႇ 9 ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉပူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉမဵၼ်ဢၢႆၶႅဝ်းလဵၵ်း – ဝူၺ်ႇႁင်ႈလႄႈ ပႃ တၢႆပဵၼ်ၵေႃႇ ပဵၼ်ၵွင် ဝႃႈၼႆ ။

“ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵျဵဝ်းၽိဝ်ႇ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းထၼူႉ DPLA”

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ8/11/2025 ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵျဵဝ်းၽိဝ်ႇ (JPRF ) ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ( ယႂႃႇငၢၼ်ႇ) ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းထၼူႉ DPLA ၼႆ ၸုမ်း JPRF ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇတပ်ႉသိုၵ်း ၵျဵဝ်းၽိဝ်ႇ ( JPRF) တေၸုၵ်းမၼ်းလႆႈ သေ ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီတႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၸင်ႇလႆႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်းၸုမ်းသိုၵ်းထၼူႉ DPLA ဝႃႈၼႆ ။

“လုမ်းတြႃးမိူင်းၶႄႇ တႅပ်းတတ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ ပၢႆသဝ်ၶျိူင် ႁူဝ်ပဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်း”

ဝၼ်းတီႈ 4/11/2025 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းၶႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လုမ်းတြႃးဝဵင်း သျႅၼ်ႊၵျႅၼ်ႊ ၸႄႈမိူင်းၵႂၼ်ႊတူင်ႊ မိူင်းၶႄႇ တႅပ်းတတ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆလႄႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၸုမ်း ပၢႆသဝ်ၶျိူင် ႁူဝ်ပဝ်ႇၵဝ်ႇ ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်း ဝႃႈၼႆ။

ပၢႆသဝ်ၶျိူင် Bai Suo cheng၊ ပၢႆယိင်သၢင်ႊ Bai Yingcang၊ ယၢင်လီႇၶျၢင်ႊ Yang Liqiang၊ ႁူ သႅဝ်ၵျႅင်ႊ Hu Xiaojiang လႄႈ ၶျိူၼ် ၵႂၢင်ႊယိ Chen Guangyi ၶဝ် 5 ၵေႃႉတႄႉ ၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆၵမ်းလဵဝ်။

“မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း”

ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ပႆႇလူတ်းယွမ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ပီမႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းယႃႈၽိၼ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းယူႇၼႆ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဢၼ်ၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် (UNODC) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ UNODC ႁဵတ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈႁၢႆးငၢၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ – ၵၢၼ်ႁဵတ်းယႃႈၽိၼ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပီၼႆႉ မီးယူႇ 1010 တၼ်ႊ၊ ပိုၼ်ႉတီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၼမ်တိူဝ်းမႃးလိူဝ်မိူဝ်ႈပီၵၢႆထႅင်ႈ တႃႇ 17% ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

“ၸွမ်ၸိုင်ႈရတ်ႉသျႃႊပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇတိုၵ်းမိူင်းယူႊရူပ်ႊယဝ်ႉ”

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 2 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဝလႃႊၻိမီႊရ် ပူႊတိၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တူဝ်ႈတၼ်း တႃႇတိုၵ်းၵၼ် တင်း မိူင်းယူႊရူပ်ႊယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇမိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်သေတႃႉ သင်မိူင်းယူႊရူပ်ႇ ၶဝ်တႄႇပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းမႃးဢွၼ်တၢင်းၸိုင် ရတ်ႉသျႃႊ ၽွမ်ႉတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈတၢင်တူဝ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေႃႊၼႄႊလ်ထရမ်ႉ ၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈဝဵင်းမေႃႊသၵူဝ်ႊ၊ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ၸူဝ်ႈမူင်းသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈသင်၊ တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ပၢင်တိုၵ်း မိူင်းယူႊၶရဵၼ်ႊၵေႃႈ ပႆႇလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းသင် ၼႆယဝ်ႉ။

“မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီၼႃႈ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ”

ႁူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ – ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ပီၼႃႈၼႆႉ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတိူင်းယၢၼ်ႇၵုင်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ (မိူဝ်ႈဝႃး)ၼႆႉ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈ တေပဵၼ် ဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈသွင် တေပဵၼ် ဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပီ 2026 လႄႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈသၢမ်သမ်ႉ တေပဵၼ် ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉသွင်ဝူင်ႈ (တေမႅၼ်ႈဝၼ်းတီႈ 25 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ) လိူၼ်ၼႃႈ။

“ၸုမ်းသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 19 ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ SRA”

ၸုမ်းသိုၵ်း 19 ၸုမ်း ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းယူႇၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ တပ်ႉႁူမ်ႈဢူၺ်းလီၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶၢဝ်းႁွင် Spring Revolution Alliance – SRA ဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်း SRA လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉသေ တေသိုပ်ႇၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇၼႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 15/12/2025 ၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3ၸုမ်းလႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်း ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NUG တႄႉ ဢမ်ႇပႃးသေၸုမ်း။

“ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ တီႈမူႇၸေႊ ယွၼ်ႉၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈ”

ဝၼ်းတီႈ 28/12/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇ ၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ၵႂႃႇပၼ် သဵင် တီႈႁူင်းပၼ်သဵင် မီးမွၵ်ႈ 1 ပုၼ်ႈ ၵူၺ်းသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၸႂ်ႉ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈ – ဢဝ်ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢွင်ႇပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇၵႂႃႇ ။

ၽွၼ်းပၢင်ႈၶေႃႈတွပ်ႇ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢၼ်လႆႈမႃးၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႇ လႆႈၶႅပ်းသဵင်ၵၢင်ၸႂ်တႃႇသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 12950 ၶႅပ်း၊ သၽႃး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႆႈ 13646 ၶႅပ်း၊ သၽႃးၸႄႈမိူင်း 12523 ၶႅပ်း ။ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) လႆႈၶႅပ်းသဵင်ၵၢင်ၸႂ်တႃႇသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 11631 ၶႅပ်း၊ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 9003 ၶႅပ်း လႄႈ သၽႃးၸႄႈမိူင်း လႆႈ 12027 ၶႅပ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၸတ်းႁဵတ်းပီ 2025-2026 ၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ MEVM သေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၼ်သဵင် တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇ။

“ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵႂႃႇပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ် “လွင်ႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆတႄႉပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈ”

ၼႂ်ၼႆႉ 28/12/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵႂႃႇပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်း ၸေႇယႃႇသီႇရိ ၼေႇပျီႇတေႃႇ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈ BBC တွင်ႈထၢမ်လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်မၼ်းၸၢႆး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉသေ မၼ်းၸၢႆးတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း(ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်) လႄႈ ၶႆႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢိူဝ်ႈ- ၼႆတႄႉဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈမၼ်းၸၢႆးဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈသင်။ ပေႃးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈႁေ မီးသၽႃးမႃးၸင်ႇ သၽႃးတေလိူၵ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵူၺ်း။ တလဵဝ်တႄႉ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈသင်။ ပေႃးသၽႃးလိူၵ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမႃး ၸင်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈ” – ဝႃႈၼႆ။

“သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယိုၼ်ယၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵူႈဝၢၼ်ႈ၊ ၵူႈဢိူင်ႇ”

ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႂ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/12/2025 ၼၼ်ႉဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ ဢၼ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၸတ်းလႃးလႃး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီး 64 ၸႄႈဝဵင်း ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး တေပႃး 4 ၸႄႈဝဵင်း ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင်၊ ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။

ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင်ၼႆႉ ပႃး 17 ဢိူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ပႃး 10 ဢိူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ပႃး 76 ဢိူင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ပႃး 50 ဢိူင်ႇ ႁူမ်ႈသဵၼ်ႈ ပဵၼ် 153 ဢိူင်ႇ။ တင်းမူတ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် 1064 ဝၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းထိ ၼိုင်ႈ တင်း ၵမ်းထိ သွင်ၼႆႉ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် 2931 ဢိူင်ႇၼႆ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ယွၼ်ႉၼၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼမ်းၸတ်းၼႆႉ ဢွင်ႈတီႈဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတင်းမူတ်းမီး 64 ၸႄႈဝဵင်း၊ ဢိူင်ႇၸိူဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးၸွတ်ႇၸေးၵူႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးမွၵ်ႈ 4000 ဢိူင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

“ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၺႃးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈငွႆးယိုဝ်းလၢႆတီႈလၢႆဝဵင်း”

ဝၼ်းတီႈ 28/12/2025 ဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇတီႈ ဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ဢႇ ႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆၽွင်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇလၢႆလၢႆတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၊ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ မိူင်းမွၼ်း လႄႈ ဝဵင်းတႃႈဝၢႆ တိူင်းတၼၢဝ်းသီ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

မၢၵ်ႇၼႆႉပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၽႂ်ႁဵတ်းပွႆႇမႃးတႄႉဢမ်ႇမီးၽႂ်ယိုၼ်ယၼ်လႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၸွမ်း။