ႁၢင်လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဝၼ်းလဵဝ် သၢမ်ပွၵ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းမီးယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ တႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 11 မူင်း ထိုင် တၢမ်းၶမ်ႈ 6 မူင်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ငိၼ်းသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇလင် 3 ပွၵ်ႈ။ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းသၢၼ်ၶတ်း ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ်ၾၢင်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တေၼမ်းၸတ်း ဝႃႈၼႆ ။

မၢၵ်ႇၼႆႉတႅၵ်ႇၵႂႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 11 ထိုင် 12 မူင်း သဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇလင်ဢွၵ်ႇမႃးတၢင်း ဝၢၼ်ႈသူႈၼၼ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ၊ တၢမ်းၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 5 မူင်းမၢၵ်ႇႁဵတ်းဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း တူၵ်းတႅၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၶဵတ်ႇ(4) ပွၵ်ႉ 5 ႁိမ်းၸမ်ၵျွင်းၶႄႇ (တရုတ်ဘုံကျောင်း) လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 507 ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ ၊ ထိုင်တၢမ်းၶမ်ႈ 6 မူင်း မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇထႅင်ႈ တၢင်းပွၵ်ႉ 2 ႁိမ်းလုမ်းၽွင်းငမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ (ရက်ကွက်ရုံး) ၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးလိင်ႇ ဢႃႇယု 45 ပီ ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၵႂႃႇ 3 တီႈ။ လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၼႆႉ ၸမ်ထိုင်ဝၼ်းတေလိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉၼႆ ၶဝ်လွၵ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၶဝ် ၶႂ်ႈႁဵတ်း လွင်ႈၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၵတ်ႉၵႃႈဢမ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းသေၵေႃႉၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၽႂ်တႄႉတႄႉၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇပႆႇယိုၼ်ယၼ်လႆႈ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၢၼ်းၶိုင်ပွင် ၸတ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃးလႆႈ၊ ႁႂ်ႈပေႃးဢွင်ႇပေႉယူႇယဝ်ႉလႄႈ ၵၢၼ်တီႈၾၢႆႇၸုမ်းၶတ်းၶၢၼ်ႉ ပွႆႇမၢၵ်ႇယႃႉၸိူင်ႉၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ သၢင်ႈၶိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း။ သင်တေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵႂႃႇၶိူဝ်းယႂ်းၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸၢင်ႈႁူပ်ႉၽေးၶဵၼ်ၸွမ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းယိင်းဢႃႇယု 30 ပၢႆ ၵေႃႉယူႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇပၼ်သဵင်ႁိုဝ် ဢမ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇၸုမ်းၶတ်းၶၢၼ်ႉၶဝ်မႃးယႃႉႁိုဝ် ဢမ်ႇယႃႉၵေႃႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်တိုၼ်းတေပေႉၵူၺ်း။ လွင်ႈဝႃႈတွတ်ႈမႄးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁဵတ်းဢဝ်ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းၵူၺ်း။ ၶဝ်ဢဝ် ၶိူင်ႈမၼ်းၸေးၵူၺ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ၼၼ်ႉသေ ၾၢႆႇၼိုင်ႈႁမ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈယႃႉဢိူဝ်ႈ။ ၶႂ်ႈၵဝ်းဢိူဝ်ႈၼႆမႃး။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးၶႂ်ႈယႃႉၵေႃႈ ယႃႉႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈလႆႈ။ ပေႃးဢမ်ႇဢၢပ်ႈလႆႈၵေႃႈ ဢမ်ႇတေႃႈလူဝ်ႇယႃႉ။ မၼ်းတေမႃး တိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်းၵူၺ်း။ ပၢႆသလိူဝ်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တူၵ်းၸႂ်၊ ၽၢၼ်ႈၸႂ် တမ်ႉပႆႇႁၢႆမူတ်း ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉပေႃးမႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈတူၵ်းၸႂ်ၵၼ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

တႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈၸုပ်ႈၼိုင်ႈ။ ပႃႇတီႇၸိူဝ်းတေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပိူင်လူင်ပဵၼ် ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ (USDP)၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP)၊ ပႃႇတီႇ (PPP) ၊ ပႃႇတီႇ PP ၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်၊ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈတူင်ႉတိုၼ်ႇသင်ၸွမ်း လွင်ႈပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼမ်းၸတ်း ၼႆႉသေဢိတ်းၼႆ – ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ႁူင်းပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ် ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တႃႇၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2025 ၼႆႉ တင်းသဵင်ႈမီးယူႇမွၵ်ႈ 50 တီႈ။ ၵူၼ်း ၸိူဝ်းတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇၵႂႃႇပႂ်ႉႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် (ႁူင်းပၼ်သဵင်/မဲရုံ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶၢၼ်းဢဝ်မေႃသွၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းယဝ်ႉလီငၢမ်း ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 လင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမႃးၼႆႉ ၽူႈလၵ်ႉ ၵူၼ်းၸူၼ်ၵေႃႈ လိူင်ႇၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးႁႅင်း။ ၾၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ဢမ်ႇၵူတ်ႇထတ်း တီႉၺွပ်းဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၵၼ်တေႉတေႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။