ဝၼ်းတီႈ 17/11/2025 ၼႆႉ လုမ်းတြႃး (အထူးရာဇဝတ်တရားရုံး) ဝဵင်းၻႃႊၵႃႊ၊ မိူင်းပင်ႊၵလႃႊတဵတ်ႉၶျ် တႅပ်းတတ်းပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ သျိတ်ႉႁႃႊၸီႊၼႃႊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇ မိူင်းပင်ႊၵလႃႊတဵတ်ႉၶျ် လူၺ်ႈလိူင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ်ၶိူဝ်းၵူၼ်း (Crimes Against Humanity) ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီ 2024 ၽွင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇ သျိတ်ႉႁႃႊၸီႊၼႃႊ ပၼ်ၶေႃႈပူင်ႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ လႄႈ ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းတၢႆ၊ လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸွႆႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈပၼ်သင် ဝႃႈၼႆ။
လိူင်ႈၼႆႉ လႆႈဢိင်ၼိူဝ်သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁၼ်ၸွမ်းပိူင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉ သိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃသေ တႅပ်းတတ်းဝႆႉ။ ၼႂ်းလိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊ ထိုင် လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2024 ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 1400 ၵေႃႉ – ဢိင်ဢၢင်ႈၶေႃႈမုလ်း တီႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ လုမ်းတြႃး လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
သျိတ်ႉႁႃႊၸီႊၼႃႊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇ မိူင်းပင်းၵလႃးတႅတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ဢႃယုမီး 78 ပီ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းၵြႃး ဢိၼ်းတီးယိူဝ်း။ လုမ်းတြႃး မိူင်းပင်းၵလႃးတႅတ်ႉၶျ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈႁွင်ႉ ႁႂ်ႈမႃးၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးသေတႃႉ သျိတ်ႉႁႃႊၸီႊၼႃႊ ဢမ်ႇယွမ်းပွၵ်ႈမႃးလႄႈ လႆႈတႅပ်းတတ်း ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵႂႃႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈတူဝ် (ၵေႃႉႁဵတ်းၽိတ်း) ၼႆယဝ်ႉ။
သျိတ်ႉႁႃႊၸီႊၼႃႊ တႄႉ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ – ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း လုမ်းတြႃးၼႆႉ ၸပ်းၽၢၵ်ႇသေ ပဵၼ်ႁႅင်းဢီးၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်း၊ လုမ်းတြႃးၵေႃႈ ထုၵ်ႇၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လိူင်ႈမၼ်းၼၢင်းၼႆႉ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈသူင်ႇမွပ်ႇပၼ်တီႈ လုမ်းတြႃးၵူႈမိူင်းမိူင်း တီႊႁဵၵ်ႉ ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ