ၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ဢၼ်ပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉတၢင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ တေႃႇထိုင်ၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၵေႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ် တိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇမွၵ်ႈ 500 ၵေႃႉ လူဝ်ႇတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်း ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ ။

တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 7/11/2025 ၼႆႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးပၢင်တိုၵ်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပႆႇၼိမ်သဝ်း၊ ပႆႇတႅတ်ႈတေႃးၼႆလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉပိူၼ်ႈပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉ။ ပေႃးလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈႁူင်း ယႃၵေႃႈ ႁွင်ႉၵႂႃႇႁႄ ပေႃးမီး ႁွင်ႈယႃ (ဆေးခန်း) ၸမ်ၵေႃႈ ႁွင်ႉၵႂႃႇယႃတီႈႁွင်ႈယႃ ၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႆႉ ၵိုတ်းၵူၼ်းၼမ်ႉတူႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇႁတ်းမိူဝ်းလၢႆလၢႆ။ တင်းမူတ်းၼႆႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 5 ပၢၵ်ႇၼႆႉၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမိူဝ်းၶိုၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸုၼ်ႉႁႄမိူဝ်းႁင်းၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ တဵမ်ထူၼ်ႈႁိုင်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉၼႃႇ။ ၶဝ်ၵေႃႈ မွင်းလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝွင်းဝႅင်းဝႃႈ မိူဝ်းလႆႈယဝ်ႉၼႆၵူၺ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁင်း ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉၼႃႇ။”

ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ မွၵ်ႈ 3000 ၵေႃႉ ပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းၵႂႃႇယူႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢေႃႊၵတ်ႉသ် လိူၼ်ထူၼ်ႈ 8 ပူၼ်ႉမႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ႁိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း မွၵ်ႈ 4 လိူၼ်ယဝ်ႉ။

ၸၢႆးဢွၼ်ႇ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၽွင်းပီႈၼွင်ႉဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၶဝ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမႃးတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ မႃးႁိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၽွင်းပီႈၼွင်ႉ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄးၶဝ် ပၢႆႈၶဝ်ႈမႃးတီႈလႃႈသဵဝ်ႈလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ် တၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၶဝ်လႆႈလီလီ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမိူၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတဝႆႉၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်တၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼႆႉ ယိၼ်းၶေႃးၶူမ်တေႉတေႉ။ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ် တီႈၵႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်မႃးယူႇသေတႃႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၸိူဝ်းလႆႈပၢႆႈမႃးၼႆႉ မၼ်းၼမ်လူၼ်ႉလိူဝ် တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းတေ တူၺ်းထိုင်ၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။

တႄႇႁူဝ်ပီ 2025 မႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ ထိုင်မႃးလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်း၊ ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဢမ်ႇငၢႆႈလူမ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မီးၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်ယူႇၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်းလႄႈ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈ ဢွၵ်ႇဝဵင်းၵႂႃႇယူႇသဝ်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၸွမ်းဝဵင်းဢွင်ႈတီႈတေလွတ်ႈ ၽေးၶဵၼ်မၢၵ်ႇလူင်ၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၸွမ်းႁိူၼ်းယေး၊ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ဢွင်ႈတီႈမီးၵူၼ်း မိူင်းယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း ၵုမ်းၵမ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃးၼၼ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ သင်ၶ ပႃးၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵေႃႉ။

ဢိင်ၼိူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယူႇၵၢင်ႁဵတ်းၶဵဝ် ၶပ်းၶိုင်ပၼ်သေ သိုၵ်းတဢၢင်း တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 9 တီႈဝဵင်းၶုၼ်ႊမိင်ႊ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇသေ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇ တေၵိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းၵၼ် လူၺ်ႈဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၶၢဝ်းႁိုင်။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ယိုဝ်းသႂ်ႇထႅင်ႈလႃးလႃး။ ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်းၵေႃႈ တေလႆႈထွႆသၢႆသိုၵ်း ဢွၵ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈသေ သၢႆသိုၵ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇႁွတ်ႈထိုင်လႂ်ၵေႃႈ တေလႆႈၵိုတ်းဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ၼႆယူႇ။