မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22/10/2025 လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ SpaceX တတ်းပႅတ်ႈၼႅင်ႈသိုဝ်ႇသၢၼ် သတႃးလိင်ႉ (Starlink) ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်းၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ (ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ) ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ တႃႇ 2500 လုၵ်ႈပၢႆ ။
ဝၢႆးလင်ၶၢဝ်ႇၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶႄႇ တၢင်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ- မိူင်းထႆး ၸႂ်ႉ ၶိူင်ႈသတႃးလိင်ႉ SpaceX ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးႁႅင်း ၼႆၼၼ်ႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင် ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (BGF/KNA) ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ တီႉၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီ DKBA ၵုမ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႉၺွပ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းဝၢင်း KK Park၊ Dongmei Park၊ Huanya Park၊ Poly Park လႄႈ Shunda Park ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
တႄႇမိူဝ်ႈဝႃး 22/10/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ၸုမ်းၶႄႇၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတီႈ သူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ KK Park ဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းၶူဝ်းလဵင်း ဢွၵ်ႇပၢႆႈၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ၵေႃႉ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းယူႇၼႂ်းဢိၼ်ႇၵျိၼ်းမျႅင်ႇ ဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶမ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 21/10/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇထိုင် ၼႂ်းဝၢင်းၼၼ်ႉ။ ဢၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်တင်းၸုမ်း BGF ၶဝ်ႁႄၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၽိူဝ်ႇၵၢင်ၼႂ်မႃး (ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၸေႃးတိၼ်ႇဝိၼ်း) ၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းၸုမ်း BGF/KNA ၸင်ႇ ပွႆႇၶႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢွၵ်ႇ။ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇလႂ်ၵေႃႈၵႂႃႇလႃႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတေမီးမွၵ်ႈ 2000 ၵေႃႉ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းၾင်ႇမိူင်း မၢၼ်ႈ ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇယူႇတၢင်းၾင်ႇမိူင်းထႆး။ မၢင်တီႈၵေႃႈ ၾၢႆႇထႆးၶဝ် ပၼ်ၶၢမ်ႈၵႂႃႇ၊ မၢင်တီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢမ်ႈၵႂႃႇလႄႈ မၢင်ၸိူဝ်း ၺႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆးၶဝ် တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်ထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸိုဝ်ႈလင်မိူင်းၼွၵ်ႈ AFP ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ တႄႇႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉမႃး ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ- မိူင်းထႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ႁိူင်းမႃးၶိုၼ်းတေႉတေႉသေ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈသတႃးလိင်ႉ (Starlink) ၶွင် ၽူႈမၢၵ်ႈမီး လူင် လုမ်ႈၾႃႉဢီႊလွၼ်ႊမၢၵ်ႇသ် Elon Musk သိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ် လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း တင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသတႃးလိင်ႉ Starlink ၶွမ်ႊပၼီႊ SpaceX လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပိုၼ်ႉတီႈတင်ႈဝႆႉၶိူင်ႈသတႃးလိင်ႉ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢၼ်မီးလွင်ႈငမ်းငဝ်းဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ တႃႇ 2500 ပၢႆၼႆႉ ဢိုတ်းပႅတ်ႈၼႅင်ႈသၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝူင်ႈတီႈသၢမ်လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် BGF မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶဝ်ႈယိုတ်း ၽဵဝ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသေ ၵုမ်းၵမ်လႆႈဝႆႉ ၶိူင်ႈသတႃးလိင်ႉ (Starlink) 30 လုၵ်ႈၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉထႅင်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇၼႆႉ မီးယူႇ 40 မိူင်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပီ 2025 ၼႆႉ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမႃး မီးၵႂႃႇ 9551 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ်သဵၼ်ႈမၢႆလိုၼ်းသုတ်း တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်း ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းဢွၼ်ႊ လၢႆႊၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ယိုၼ်ယၼ် ရပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေတႃႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်ႈၼမ် တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇပိုၼ်ၽႄႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႉၺွပ်းပွမ်ပွမ်ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ လႅၼ်လိၼ် မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ- မိူင်းထႆးၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ မီးၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇႁူဝ်သႅၼ်ၵေႃႉမၼ်းလႄႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ လႆႈသိမ်းၶူဝ်းလဵင်း ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးတေႉၼႆသေတႃႉတိုၵ်ႉပဵၼ်ၵမ်ႉဢေႇၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၵျႃးၽျႅၼ်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉမိူၼ်ၵဝ်ႇ တီႈဝဵင်းမႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢင်းသူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇၼၼ်ႉ တင်းၼမ် – လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ