ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မိူင်းထႆး ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ လႄႈတင်း ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊသမ်ႉ တိူဝ်းသိုဝ်ႉၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆ ဢိင် ဢၢင်ႈၶေႃႈမုၼ်းတီႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ႁိူၼ်းယေး မိူင်းထႆးသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The Nation ႁၢႆး ငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလၢႆပီ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ လႄႈတင်း ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် တၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၢၼ်သိုဝ်ႉ ႁိူၼ်းယေး၊ ႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ သေယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝဵင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ (ဝဵင်းလူင် ထီႉသွင် မိူင်းထႆး)။

ၵူၺ်းၵႃႈ တႄႇဢဝ်ပီ 2018 မႃး ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ တၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈဢႅဝ်ႇလႄႇ တွင်ႈ တဵဝ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်သိုဝ်ႉ ႁိူၼ်းယေး၊ ႁွင်ႈသဝ်း /ႁွင်ႈ ၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ တႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်ၺႃးတပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ် February ပီ 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်း ၵပ်ႉၵိၼ်းမႃးလၢႆလွင်ႈလႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၵၢၼ်ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇၼႆသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၼ် ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇသဝ်း တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ မၢင်ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉႁိူၼ်းယေးသေယူႇသဝ်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ သိုဝ်ႉႁွင်ႈသဝ်း /ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ။ 

ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် သိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ႁိူၼ်းယေး ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် မီးဢွင်ႈတီႈၶႅမ်ႉ တႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ တႃႇမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းယူႇသဝ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သေ လႆႈငိုၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း (မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ႁိူဝ်း) ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်သိုဝ်ႉႁိူၼ်း သိုဝ်ႉဝၢင်းဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁိူၼ်းယေး (အိမ်ရာပရောဂျက်) မၢင်ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈပႃး Elite Visa တႃႇ 1 ပီ လႄႈ ၼႂ်းလၢႆပီမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈသိုဝ်ႉႁိူၼ်းယေး၊ ႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊ တူဝ်ႊ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼမ်မႃး တႄႉတႄႉ – ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်သိုဝ်ႉႁိူၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – သင်တေဢဝ် ၵႃႈ ၶၼ်ငိုၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈသေ မႃးတႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တူၺ်း တၢင်းမိူင်းထႆးၼႆၸိုင် တေလႆႈဝႃႈ တၢင်းၼႆႉ ယင်း သၢင်ႇထုၵ်ႇလိူဝ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးမႃးသိုဝ်ႉဝႆႉ တၢင်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတူၵ်းၵႂႃႇ လႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႃးသိုဝ်ႉဝႆႉတၢင်းၼႆႉ – ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉ ႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ယူႇၾၢႆႇယွမ်းလူင်း ၵႂႃႇဝႆႉၼႆႉ – သုၼ်ၶေႃႈမုလ်း သိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ႁိူၼ်းယေးမိူင်းထႆး (REIC) လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းၶိုင်ႈပီ 2025 ၼႆႉ တီႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉႁွင်ႈသဝ်း/ ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼမ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ တိုၵ်ႉဢွၼ်ႁူဝ် ပဵၼ်ထီႉၼိုင်ႈဝႆႉယူႇသေတႃႉ သင်တႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တၢင်း မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2024 ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ 33.5% ၼႆယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၶဝ်ႈသိုဝ်ႉႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႊၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼႂ်း မိူင်းထႆး ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ  ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၶဝ် ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇထိုင် 53.8%။ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉယၢမ်ႈၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႇယူႇၾၢႆႇ ယွမ်း လူင်းၵႂႃႇ ဝႆႉယူႇၼႆ – ၽူႈၸိူဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွၵ်းၵၢတ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ႁိူၼ်းယေး မိူင်းထႆးၶဝ် ထတ်းသၢ င်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈသမ်ႉ သင်တႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တၢင်း မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၸိုင် ၼမ် ၶိုၼ်မႃးထိုင် 42.9%၊ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅင်ႇၵၼ်ဝႆႉတၢင်း ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ။ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈသိုဝ်ႉ ႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၵေႃႈ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး 23.8% ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈသိုဝ်ႉ ႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢီႊတႃႊလီႊ ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 200% ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း တႅတ်ႉသ်(Dutch)ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသုင်ထိုင် 50% သေ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းသိုဝ်ႉ ႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ 10 မိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ယၢမ်ႈၼမ်သေ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃး မိူင်းၶႄႇၵူၺ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဢေႃႊသတေႊလီႊယိူဝ်ႊၵေႃႈ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ 68.8%၊ ႁႅင်းႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢိတ်ႉသရေး ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ 60%၊ ၵူၼ်းမိူင်းၶူဝ်းရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆ သိုဝ်ႉႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊၼႂ်းမိူင်းထႆးၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ 7 မိူင်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ 10 မိူင်းၸိူဝ်းသိုဝ်ႉၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။