သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢိင်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ၵၢၼ်တီႉၺွပ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးမၢႆၾၢင်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉသေ သင်ႇဢိုတ်းလၢၼ်ႇ တီႈၶူဝ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ – မိူင်းထႆး တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇလႄႈ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၽၵ်းတူၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶႄႇ – မိူင်းတႆး တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ပႆႇပိုတ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်းတေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တၢင်းၾင်ႇမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းၶႄႇ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း မိူၼ်ဢွၼ်တၢင်းသေ ယၢမ်းလဵဝ် ရူတ်ႉၵႃး တေႃႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇတၢင်းမိူင်းထႆးမႃးၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်ႉၶင်ႉၶမ်ဝႆႉ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈသွင်လိူၼ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ တေႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇတၢင်းမိူင်းထႆး သူင်ႇၶဝ်ႈၸူး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တၢင်းထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – ၸွမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းၼႃႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼိူဝ်ရူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မီးမိၵ်ႈမၢႆ ဢမ်ႇၼၼ် တူဝ်လိၵ်ႈထႆးၼႆ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇပၼ်လတ်းၶၢမ်ႈလႃးလႃး ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တႃႇ 35 သႅၼ်းသေ ႁႄႉႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင်ဝႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်တေႃႉၶၢမ်ႈ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ။ တင်ႈတႄႇ ၼၼ်ႉမႃး ရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇ လႅၼ်ႈၼိူဝ်သၢႆသဵၼ်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းမီးၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ လူတ်းယွမ်းလူင်းၵႂႃႇႁႅင်းတႄႉတႄႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းထိုင်တီႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸဝ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢဝ်ၵုၼ်ႇသႅၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇမႃးၶၢႆသေ တီႈႁၢၼ်ႉမီးၵုၼ်ႇသင်ၵေႃႈ သိုပ်ႇၶၢႆၵႂႃႇဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်းလႄႈ ပေႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၸိုင် လီမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ၶၼ်ၵုၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပုင်ႈၶိုၼ်ႈၼမ်လိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵေႃႉတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ပေႃးသိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆႁိုင်လိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၸဝ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ်ၵူၺ်း ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေၵိၼ်းၸွမ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ မၢၵ်ႇတႃႇယႃႇၵႃးလႄႈ ယႃႈယႃမၢင်သႅၼ်း ပေႃးႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇၼႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶၼ်ယႃႈယႃ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵေႃႈ ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉ”။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လူတ်းယွၼ်ႇပၼ်ၵၢၼ် ၵူတ်ႇထတ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸွမ်းၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇသေ ပိုတ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၵႃႉၶၢႆလႆႈငၢႆႈလူမ်မႃးၶိုၼ်းယူႇၼႆ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၵေႃႉတေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇ လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်း မၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း ၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
“မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းမွင်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ပိုတ်ႇ။ ပေႃးၼၼ်ၸင်ႇ ႁဝ်းၵေႃႈ တေပဵၼ်ၵၢၼ်မႃးၶိုၼ်း။ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ တေငၢႆႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ပႃးလိၵ်ႈၶႄႇ – လိၵ်ႈထႆးၼၼ်ႉ တေႃႉၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ ၺႃးထတ်း၊ ၺႃးဢိုတ်းဝႆႉ သမ်ႉပေႃးမီးၵႂႃႇၼပ်ႉႁူဝ်လိူၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးႁဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇ ၵႂႃႇၵေႃႈ ၵူဝ်ၺႃးၺွပ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပႂ်ႉႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၶဝ် လူတ်းလူင်းၵႂႃႇႁႄ သဵၼ်ႈတၢင်းပိုတ်ႇယဝ်ႉ ၸွင်ႇၵွႆႈလႅၼ်ႈၵႃးၶိုၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ”။

မိူဝ်ႈၵၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 13 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ၸိူဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းတေႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉၼႆလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပႂ်ႉၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်၊ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ပႂ်ႉတီႉၺွပ်းဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တီႈၸဝ်ႈရူတ်ႉၸဝ်ႈၵႃးၶဝ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ