တႃႇမူၼ်ႉမႄး ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်း ၶူဝ်လူင်ဢၼ်ၵၢႆႇဝႆႉၼိူဝ်ၵႄးၼမ်ႉတိင် ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းၼမ်ႉတိုၵ်း လႄႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၽႃႈ (ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႊႁေႃႊ) ဢွင်ႈတီႈလႅၼ်ၶႅၼ်ႈ ၼႃႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈ သိုၵ်းဝႃႉ ၵုမ်းၵမ် ႁၢၵ်းတူၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ တင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၶဝ် ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶူဝ်လူင်ဢၼ်ႁၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉတေမူၼ်ႉမႄးၵုမ်းၶိုၼ်းႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် တေၵေႃႇသၢင်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်းၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ် သိုၵ်းဝႃႉ တီႈဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းဝႃႉ ၼင်ႇၼႆ။
“ၶူဝ်ၼႆႉတေၵႂႃႇသၢင်ႈဢွင်ႈတီႈမႂ်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တေမႄးၶိုၼ်းဢၼ်ၵဝ်ႇၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်။ ပေႃးလႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်းယဝ်ႉတႄႉ တေလႆႈႁူႉ ဝၼ်း လိူၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်တေတႄႇမၼ်းယူႇ။”
ၶူဝ်လူင် တီႈဝဵင်းၼမ်ႉတိုၵ်းၼႆႉႁၢၵ်းတူၵ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/08/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မွၵ်ႈ 4 မူင်း။ ယွၼ်ႉသင်တႄႉတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉသေတႃႉၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ဢႃယု ၶူဝ်မၼ်းႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပဵၼ်ရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇတၢင်ႇၶူဝ်းလတ်းၼမ်ႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ယူႇယူႇၶူဝ်ႁၢၵ်းတူၵ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ႁင်းမၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶူဝ်ႁၢၵ်းၼႆႉသေ လွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆတႄႉဢမ်ႇမီး။
ယွၼ်ႉၶူဝ်လူင်ႁၢၵ်းတူၵ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈလတ်း ၽၢၼ်ႇၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃးၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ႇၵႂႃႇၶၢမ်ႈၶူဝ် တႃႈၽွင်ႇ (ဖောင်ဆိပ်တံတား) ၶိုၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၶၢင်ႉႁိုင် လိူဝ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“မိူဝ်ႈၶူဝ်ပႆႇၵွႆၼႆႉ ႁဝ်းၵႂႃႇတေႃႉၵုၼ်ႇၼႆႉငၢႆႈၼႃႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်ပေႃးႁဝ်းတေၵႂႃႇတေႃႉၶူဝ်းႁဝ်းၼႆ လႆႈၵႂႃႇၶၢမ်ႈၶူဝ်တီႈ ၽွင်ႊသဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်း။ ၵႃးၵိုတ်းၶမ်ၵၼ်ၵေႃႈ ၼမ်ႁႅင်းၼႃႇ။ တႃႇၶၢမ်ႈၶူဝ်ၼၼ်ႉလႆႈ ႁဝ်းလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း ပဵၼ်ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း ။ တီႈၶူဝ်ၼၼ်ႉ မီးသိုၵ်းဝႃႉတင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉဢေႃႈ။”
ဝၢႆးလင် ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃး ၶူဝ်လူင် ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းၼမ်ႉတိုၵ်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇမႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်း ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်သိုၵ်းဝႃႉ ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ပၢင်ႇလူင်၊ ၼမ်ႉတိုၵ်း၊ ၼႃးဝီး လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၵုမ်းၵမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းၵုၼ်လူင်၊ ၼမ်ႉႁူး၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၽႃႈ (ၶျိင်ႊသူၺ်ႊႁေႃႊ)၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်တေလုၵ်ႉတၢင်း ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ ၵႂႃႇတၢင်းဝဵင်းၼမ်ႉတိုၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် မူၼ်ႉမႄးသဵၼ်ႈတၢင်းဝႆႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၶဝ် ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းဝႆႉတႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
“တၢင်းသဵၼ်ႈၼႆႉ ၵွႆႁႅင်းၼႃႇ။ ၶဝ်မႄးၵေႃႈဢမ်ႇတွၼ်ႉယဝ်ႉသေပွၵ်ႈ။ ပေႃးၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇၼႆ သွင်ႉႁႅင်းထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း ယိုင်ႈၶႅၼ်းၵႂႃႇယၢပ်ႇထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶူဝ်ၼမ်ႉတိုၵ်းၼၼ်ႉပႆႇႁၵ်းတႄႉ တႃႇဝႄႈသဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉ ႁဝ်းပၼ်ႇၵႂႃႇတၢင်းပုၼ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းမၼ်းၶႅမ်ႉႁႄ ၵႂႃႇငၢႆႈ။”
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽွင်းၶူဝ်လူင် ဝဵင်းၼမ်ႉတိုၵ်းပႆႇႁၢၵ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇၶဝ် လတ်းၽၢၼ်ႇသဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ-ၽူၺ်းၼုမ်ႇ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ