ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇၼိမ်လႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇမိူင်းထႆးပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ။ မၢင်ၸိူဝ်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇမီးလႄႈ ၵႃႈလႆႈသွင်ႉပၢႆႈမိူင်းထႆးၶိုၼ်းၵေႃႈမီး ။ တႃႇယူႇလွတ်ႈလႆႈၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈသႂ်ႇၸႂ်ပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈဝတ်းဝႂ်ယူႇသေႇသေႇ ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးၽႂ်ဢမ်ႇတေႃႇဝတ်းဝႂ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တေၺႃးတၢမ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး တေသူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်းဝႃႈၼႆဝႆႉ ။ သင်ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၸိုင် လိူဝ်သေၺႃးတၢမ်ႇယဝ်ႉ ၸၢင်ႈၺႃးၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းထႅင်ႈလၢႆလွင်ႈလႄႈ ၵိုင်ႇလီသႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉၼၵ်းတေႉတေႉ ။

ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ် ဝႂ်ၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈဝီႊသႃႊ မူတ်းဢႃယုၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 13/2/2025 ၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႇတေႃႇပၼ်လၢႆၵမ်းယဝ်ႉသေတႃႉ ၾၢႆႇတင်းမိူင်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇတူၵ်းလူင်းသင်ပၼ်လႄႈ ဢဝ်ႁိုင်ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ။

ၾၢႆႇမိူင်းထႆး ပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်သိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 14/8/2025 ထိုင် 12/2/2026 ။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉၵေႃႈ ၵၢၼ်တေႃႇဢႃယုဝတ်းဝႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈတေႃႇဝတ်းဝႂ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီႁိုင်သေတႃႉ ယွၼ်ႉၾၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းဝႆႉလႄႈ ဝတ်းဝႂ်ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်း ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၾၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႇယၢၼ်းပၼ်ၽွင်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇမိူင်းထႆး ၸင်ႇ ပၼ်ၶႂၢင်ႉတေႃႇဝတ်းဝႂ်ၶိုၼ်း ။

မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃးတႄႉ ၾၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ယွၼ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇတႃႇတေႃႇဝတ်းဝႂ်လၢႆၶၵ်ႉတွၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈလုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈၵေႃႈ ယွၼ်းၵဵပ်းငိုၼ်း ၊ ၶွၼ်ႇဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆသေ ဢၼ်ၵဵပ်းၵေႃႈ မီးထႅင်ႈၶေႃၶေႃ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶဝ်ဢမ်ႇၵဵပ်းယဝ်ႉ ၼႆ ၽူႈႁပ်ႉၸွႆႈတေႃႇဝတ်းဝႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပေႃးႁႅင်းၵၢၼ်တေႃႇဢႃယုဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆ ၵႃႈတေလႆႈၵႂႃႇတီႈလုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈ ။ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉသမ်ႉ လုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈ မီးသွင်တီႈၵူၺ်း ။ မီးတီႈၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈၵုင်းထဵပ်ႈ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ် သမ်ႉၼမ်လႄႈ ဢမ်ႇမေႃယဝ်ႉမေႃတူဝ်ႈသေပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းထႆးဢုပ်ႇၵၼ်သေ လူတ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈပၼ်ဝႆႉၽွင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း MOU သေမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉလႆႈပႂ်ႉ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႄႈ လႆႈပႂ်ႉႁိုင် ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ တေယူႇၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးသေ တႅပ်းတတ်း ၵူၺ်းယဝ်ႉလႄႈ တႃႇတေႃႇဢႃယု MOU ၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈမိူင်းဢွၵ်ႇမိူင်း သေ တေႃႇလႆႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ယိုၼ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ တႃႇတေႃႇဢႃယုဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉသေ တိုၵ်ႉလႆႈယိပ်းဝႆႉ ဝႂ်ၼဵမ်းလိတ်ႉ Name List ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်ထူၼ်ႈ 12 ပၢႆပီ 2025 ၼႆႉ တေလႆႈဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ဝႂ်တေႉမၼ်း ။

တႃႇတွၵ်ႇၸုမ်ႈ ဝီႊသႃႊၼႂ်းပပ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်းတႄႉ တေယဝ်ႉၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈ 2 ပီ 2026 ၼႆႉ ၊ ၶၢဝ်းပႆႇလႆႈ ဝႂ်တဵမ်ထူၼ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉယူႇၾၢင်ႉၵိၼ်ၵၼ် ၼႆ  ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇဝတ်းဝႂ်ၵေႃၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

”ႁႂ်ႈၾၢင်ႉယူႇၾၢင်ႉၵိၼ် ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ  ယေးငိုၼ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ မီးပၼ်ႁႃၼမ်ၼႃႇ ။ ဝတ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ယႃႇပၼ်မၼ်းတူၵ်းလူၼ်ႇ ။ ယႃႇပၼ်မၼ်းၶၢတ်ႇ ။ ပေႃးပိူၼ်ႈယွၼ်း ဝႂ်ယိုၼ်ယၼ်ယေးငိုၼ်းႁဝ်းမႃးၼႆ ၵူဝ်မၼ်းယၢပ်ႇ ၊ တႃႇတေၵႄႈၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵူဝ်မၼ်းယၢပ်ႇ”

လိူဝ်ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၼႂ်းယေးငိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၵူၼ်းဢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊၽိတ်းပၵ်းပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈလႆႈသုၵ်ႉၸႂ်ၸွမ်း ၸၢင်ႈလႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ။

 တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃယေးငိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ သင်ဝတ်းဝႂ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼႆ ဢမ်ႇငၢႆႈ ။ ၸၢင်ႈသုမ်းငိုၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းယေးငိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇၼႆ ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ႈ လူလွမ် ႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။

တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆးမႂ်ႇမႂ်ႇတႄႉ ပႆႇႁၼ်ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် ပိုတ်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ဝတ်းဝႂ်သင် ။ တေႃႈၼင်ႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉပႂ်ႉၶိဝ်း တေႃႇပပ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်းသီၶဵဝ်( ပပ်ႉ CI ) ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းပႆႇၸေးၵေႃႉမၼ်းလႆႈ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇတေႃႇပပ်ႉ CI ၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ် (06/08/2025 – 06/11/2025) ၼႆသေတႃႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢမ်ႇလႅပ်ႈၵုမ်ႇ ၊ ၶိဝ်းမၼ်းၵေႃႈ တဵမ်ယူႇၵူႈဝၼ်း ၼႆ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

တႃႇတေႃႇပပ်ႉ CI ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ဢၼ်တမ်းဝႆႉတႄႉ ႁႂ်ႈဢဝ်ဝႂ်ၶိဝ်းတီႈႁၢၼ်ႉ သေႊဝဵၼ်ႉ ( 7-11) လႆႈၸၢႆႇငိုၼ်း 2660 ဝၢတ်ႇလႄႈ ၵႃႈမၵ်းမၼ်ႈသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ(ၵႃႈထမ်ႊၼဵမ်ႊ) 10 ဝၢတ်ႇ ႁူမ်ႈ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း 2670 ဝၢတ်ႇ ။

ဝႃႈၼၼ်ဝႆႉသေတႃႉ ႁႅင်းၵၢၼ်တိုၵ်ႉလႆႈၵႂႃႇသဵင်ႈငိုၼ်း တီႈၼႃႈလုမ်း CI ၼၼ်ႉထႅင်ႈ 1250 ဝၢတ်ႇ ၊  ႁႅင်းၵၢၼ်ထၢမ်ဝႃႈၵႃႈသင်ၼႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ ၊ ဝႂ်တိုတ်းမၼ်းၵေႃႈ  ဢမ်ႇလႆႈၼႆ ၽူႈမီးတူဝ်ထူပ်း ဢၼ်ၵႂႃႇယိုၼ်ႈဝႂ်မႃးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼႆႉ လိူဝ်သေလႆႈႁိူဝ်ႉၸွမ်းၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ သမ်ႉလႆႈမႃးတုၵ်ႉၸွမ်းလွင်ႈဝတ်းလွင်ႈဝႂ်ထႅင်ႈ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီ 2025မႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းပႂ်ႉတေႃႇဝတ်းဝႂ်ၵူၺ်း လႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းတေၶၢႆႉၵၢၼ်ၵဝ်ႇႁႃၵၢၼ်မႂ်ႇၵေႃႈပဵၼ်ယၢပ်ႇ ၊  တေၶႂ်ႈလႅၵ်ႈၸိုဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈ ၼႂ်းဝတ်းဝႂ်ၵေႃႈယၢပ်ႇ ။

 ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ႁၢႆးငၢႆးဝႆႉ 20/08/2025 ၼၼ်ႉဝႃႈ သင်ႁႅင်းၵၢၼ်တေၶႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မႂ်ႇ ဢမ်ႇလူဝ်ႇဢဝ်ဝႂ်ၸႅင်ႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်တီႈၼၢႆးၸၢင်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈလႆႈ။ မိူဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မႂ်ႇလႄႈ လႆႈၼၢႆးၸၢင်ႈမႂ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၸႅင်ႈပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ ၼႆ – ထွင်းၶမ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း MAP Foundation လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၸိူဝ်းဢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢွၵ်ႇၵၢၼ်ယၢပ်ႇၼႃႇ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝႂ်ၸႅင်ႈဢွၵ်ႇ ၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၸိူင်ႉ ၼၼ်ၸိူင်ႉၼိၼ် ၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်မၼ်းၵေႃႈ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းယဝ်ႉ။ဢမ်ႇလူဝ်ႇဝႂ်ၸႅင်ႈဢွၵ်ႇ။ ပေႃးမီး ၼၢႆးၸၢင်ႈမႂ်ႇ ၼႆၵေႃႈ ႁိပ်ႈၵၼ်ၸႅင်ႈၶဝ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးထုၵ်ႇတွင်ႉ”

သင်ဝႃႈ လၢႆႈၵၢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉၸိုင် ႁႂ်ႈၸႅင်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉဝႆးဝႆးၸင်ႇတေလွတ်ႈတၢင်းၽိတ်း သင်ဝႃႈ ၺႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမႃးၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်မႅၼ်ႈၸိုင် ၸၢင်ႈလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းသဵင်ႈတွင်းၵွပ်ႈမၼ်းထႅင်ႈ။

သင်ဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႉလႂ် ထုၵ်ႇမၢပ်ႇမႂ်ၵိၼ်ငိုၼ်း ၊ သင်ငမ်းငဝ်းဝႃႈ ၺႃးၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ၽွင်းႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇၸႅင်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ တီႈ မၢႆၾူၼ်းၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ 1506 ။ 

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၾၢႆႇၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းႁႅင်းၼႂ်းၸိုင်ထႆး လၢတ်ႈဝႆႉတႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ပၢႆႈထိုင်မိူင်းထႆး မီး 1 လၢၼ်ႉပၢႆ 8 သႅၼ်ၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈမီးသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈတႃႇတေႃႇဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်။

 လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ႁွတ်ႈဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး လူၺ်ႈပႆႇထုၵ်ႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတင်းတင်းလၢႆၼႆယဝ်ႉ။