ပူၼ်ႉမႃးလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ပီၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႇတိူဝ်းၵဵပ်း ၶွၼ်ႇၼိူဝ်လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈတူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇမူတ်း။ ၽွင်းၶၢဝ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉတူၵ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ် ဢမေႊရိၵၼ်ႊသမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်တိုၵ်ႉႁုၼ်ႈမုၼ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ်သုၵ်ႉၸႂ်။ ၶၼ်ၶွၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉသုင် ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၽႂ်တေပဵၼ်ၵေႃႉလႆႈ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ။ ၽႂ်တေပဵၼ်ၵူၼ်းၵိၼ်းၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼိူဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူင်းၵျပၼ်ႊ 25% ၼႆႉသေ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းၵျပၼ်ႊ သျီႊၵႄႊရူႊ ဢီႊသျီႊပႃႊ (Shigeru Ishiba) လၢတ်ႈဝႃႈ “ပဵၼ်လွင်ႈၸႂ် ဢမ်ႇလီတႄႉတႄႉ” ဝႃႈၼႆ။

မိူင်းၵျပၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၺႃး ငဝ်းလၢႆးမိူၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၵ်ႉသႃလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် ၵၼ်မႃးတႃႇသေႇ။

မိူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းၵျပၼ်ႊ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ၶိုၼ်းမႄးယုၵ်ႉမုၼ်း လွၵ်းၵၢတ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆရူတ်ႉၵႃးၼႂ်းမိူင်းၵျပၼ်ႊ ဢၼ်မီးၵူႈၶဵင်ႇလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သမ်ႉမီးပၼ်ႁႃလွင်ႈလွၵ်းၵၢတ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ၸွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊဝႆႉ။

ဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်း ၵျပၼ်ႊ မီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ယူႇ လၢႆလၢႆၵမ်း။ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ – ပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ်ႁိုဝ် ဢူၺ်းလီ ၵေႃႈယဝ်ႉ တေတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵႂႃႇ မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉမႃး ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉၶၢႆ မိူင်းၵျပၼ်ႊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းလူင်ဝေႃႊသျိၼ်ႊတၼ်ႊတီႊသီႊ ဢမ်ႇယွမ်း 7 ပွၵ်ႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် လႅပ်ႈတေဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် ၵႃႈႁိုဝ်။

တႃႇတေတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆသေ ၼႂ်းဝူင်ႈတီႈၼိုင်ႈ လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ လႆႈသူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ယိုၼ်ႈထိုင်တီႈၸိုင်ႈမိူင်း 23 မိူင်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃး မိူင်းၵျပၼ်ႊ။ ၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ် ဢေးသျႃးၵေႃႈ ပႃး 14 ၸိုင်ႈ မိူင်း (မိူင်းၸိူဝ်းသူင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶၢႆဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း)။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း၊ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ် ၺႃးဢမေႊရိၵၼ်ႊတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ။  

မိူၼ်ၼႆ မိူင်းၶၼေႊၻႃႊၵေႃႈ ၺႃးထရမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇထိုင် 35% ။ ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေတိူဝ်း ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵႂႃႇ 10 – 20 % ဝႃႈၼႆ။

ထရမ်ႉလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ NBC ဝႃႈ – ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၵိုတ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈသႂ်ႇၶွၼ်ႇၵႂႃႇ။ တေပဵၼ်မွၵ်ႈ 20% ၊ 15% ၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တိုၵ်ႉတႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇတေလႆႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မီး ၶၢဝ်းယၢမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၸွမ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေႃႇထိုင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2025 သဵင်ႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၵျပၼ်ႊ ဢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇလွတ်ႈတီႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊတိူဝ်ႊၵဵပ်း ၶွၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ လၢႆၸိုင်ႈမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တႃႇတေလႆႈၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းၸွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇငၢႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တိူဝ်ႊၵဵပ်းၶွၼ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉသေ ၽႂ်တေပဵၼ်ၾၢႆႇပေႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၽႂ်တေပဵၼ်ၾၢႆႇသုမ်း?

ၾၢႆႇပေႉ : ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလိူဝ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ

ၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၺႃးထရမ်ႉ မၢႆဝႆႉတႃႇတေတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼၼ်ႉ ထရမ်ႉၶိုၼ်း တိူဝ်း ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇတေဢုပ်ႇၵုမ်ဢူပ်ႉငီႉၵၼ်လႄႈ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈလီယူႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် ဢမ်ႇပေႃးၵိုတ်းႁိုင်ယဝ်ႉ၊ လႆႈၶၢဝ်းယၢမ်း တေႃႇထိုင် လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊသဵင်ႈၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းထႆးတင်း မိူင်းမလေးသျႃး (မိူင်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတိုၵ်ႉတႄႇႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ) ၵေႃႈ ဝၢႆးလင်လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈ တီႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၶိုၼ်း။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ယိူင်းၸူးၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းလတ်းၶၢမ်ႈမိူင်းထီႉသၢမ်သေ သူင်ႇၵႂႃႇၸူးမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊယူႇၼၼ်ႉ မိူင်းထႆးတင်း မိူင်းမလေးသျႃးၵေႃႈ လႆႈၺႃးၸၢၵ်ႇၸွမ်းသေ ပဵၼ်ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ပၢင်တိုၵ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူင်းၶႄႇတင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ။

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ်တႄႉလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ – သင်တူၺ်းၸွမ်း ၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၼႂ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉၸိုင် မီးဝႆႉၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈဢၼ်သုၵ်ႉသၢၵ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈၼမ်လႄႈ ၵေႃႈလႅပ်ႈတေလႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်။

ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၺႃးၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ သူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ထရမ်ႉၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေလႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ထရမ်ႉသူင်ႇပၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉၶေႃႈဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းတင်းၼမ်။

တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈၽွင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်း မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း တူၵ်းလူင်းတႃႇတေၵႃႉၶၢႆ တေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈမီးမႃးလွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼိူဝ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်သိုပ်ႇတေႃႇ (တဆင့်ခံပို့ကုန်) သေ ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶၢႆၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ပဵၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်သိုဝ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်း။

ၾၢႆႇသုမ်း : ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃး

ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ လွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆႉတႄႉ တိုၼ်းတေသိုပ်ႇမီးၵႂႃႇယူႇလႄႈ ဢၼ်တေလႆႈႁူပ်ႉလွင်ႈလူႉသုမ်းတႄႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉၶၢႆၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ(ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး) ၵူၺ်း။

ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်တႄႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႆႉတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇၶွမ်ႊပၼီႊ မိူင်းၶႄႇ၊ ယူႊရူပ်ႊလႄႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွင်ႈၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၾၢႆႇၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶၢႆၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸိူဝ်းသိုပ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆသိုဝ်ႉၵိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵၢမ်ႇႁၢႆႉလူင် တႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃး လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်း မီးဝႆႉယိူင်းမၢႆယႂ်ႇလူင် တေဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တႄႇဢဝ်လွင်ႈႁဵတ်း ဢွၵ်ႇၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉလႄႈ သိူဝ်ႈၽႃႈၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ တိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉသေ တႃႇတေၸၢင်ႈထတ်းသၢင်လႆႈပိူင်တၢႆဝႃႈ မိူင်းလႂ်ပေႉ၊ မိူင်းလႂ်သုမ်းၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉၶၢႆၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈတင်း ၶႄႇ မီးလွင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်လိုၵ်ႉလမ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ တေတိူဝ်းမီးလွင်ႈလူႉသုမ်း ၼမ်လိူဝ်သေ မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆႉသေ တီႈၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃးၼႆႉ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ ၸွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၾၢႆႇဢၼ်ပေႉပုၼ်ႈဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၺႃး ဢမေႊရိၵၼ်ႊ တိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵႂႃႇထိုင် 40%။

မိူၼ်ၼႆ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃးၵေႃႈ ၺႃးဢမေႊရိၵၼ်ႊ တိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇဝႆႉ မိူၼ်ၵၼ်။ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းၵွတ်းၽၢၼ်လႄႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇပိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းသူင်ႇ ၶၢႆဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၵမ်ႈၼမ်။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ၺႃးထရမ်ႉ တိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇဝႆႉတႃႇ 35% လႄႈ ယူႇတီႈမိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၸွမ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိ ၵၼ်ႊဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၵူဝ်ႊရီးယိူဝ်ႊၸၢၼ်းလႄႈ မိူင်းၵျပၼ်ႊတႄႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ် မၢၵ်ႇမီး၊ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇပၢႆးမိူင်း ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ(ပထဝီနိုင်ငံရေး) ဝႃႈ ၵေႃႈ မီးလွၵ်းၶႅင်ဝႆႉလႄႈ လႅပ်ႈတေၸင်ႈၶၢမ်ႇ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵႂႃႇလႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။

မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ဢၼ်မီးလွၵ်းၶႅင်ဝႆႉယူႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်းလၢႆလၢႆဢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႃးမႃး တီႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်တႄႉ လႅပ်ႈတေမီးယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇသုမ်း : လွင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈ ၵျပၼ်ႊ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်

သင်ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႃႈၸိုင် မိူင်းၵျပၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊတႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၺႃးဢမေႊရိၵၼ်ႊ တိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၵျပၼ်ႊၵေႃႈ လႆႈၺႃးမိူၼ်ၼင်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းတၢင်ႇမိူင်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းၵုၼ်ၶဵဝ်ဢေးသျႃးၵူၺ်းၼႆ – ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵွပ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇ ၵႄႈၵၢင်ဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်း ၵျပၼ်ႊ ၸၢင်ႈတေမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊတိုၼ်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉဝႃႈ သင်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉၶၢႆမႃးၸိုင် မိူင်းၵျပၼ်ႊ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၸွမ်းယၢပ်ႇ ၼႆယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈထရမ်ႉသဵင်ႈၸႂ်ၵႂႃႇၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်ၶၢတ်ႇ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ၵႃႈၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် တီႈၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ မိူင်းၵျပၼ်ႊပုင်ႈ ၶိုၼ်ႈသုင်ဝႆႉယူႇသေတႃႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းမိူင်းၼႆသေ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျပၼ်ႊ တွပ်ႇထဵင်ၶိုၼ်း လွင်ႈတေသိုဝ်ႉဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ် တီႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပၼ်ႁႅင်းဢီး ႁႂ်ႈၵျပၼ်ႊတိူဝ်းၽိူမ်ႉထႅမ် ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၾၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵျပၼ်ႊ ယင်းတိုၵ်ႉတွပ်ႇထဵင်ဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိတ်ႉသတိူဝ်ႊၵေႃႊလ် လၢတ်ႈဝႃႈ – မိူင်းၵျပၼ်ႊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လီငၢမ်းယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းထရမ်ႉတႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈတိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇယဝ်ႉသေ တႄႇဢဝ်ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊမႃးၼႆႉ ၵျပၼ်ႊလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းၶဝ် ယူႇဝႆႉၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ။ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉပၼ် ဢွင်ႈတီႈၵိူဝ်းၵုမ်ပၼ်တၢင်းႁၼ် ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇတီႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႂႃႇပဵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉယွင်ၸွႆႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇတေလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်တမ်းၸႂ်လႆႈၼၼ်ႉ မိူင်းၵျပၼ်ႊ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ တေဢမ်ႇမီးဝၼ်းပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈ။

ဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်း ၶႄႇ ၽႂ်ပေႉ

ၵုၼ်ဢေးသျႃးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းၶႄႇတင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸၢမ်းႁႅင်းၵၼ်။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇသေ တႃႇမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေပေႉ ၼၼ်ႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းဢေႇဝႆႉ – ဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ထတ်းသၢင်ထႅင်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇသၽႃႇဝၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵၼ်ၼႆႉ တိုၼ်းမီးလွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈ ထရမ်ႉၼႆႉ ၽိူမ်ႉၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇငူပ်ႉငီႉၵၼ်သေ တေဢၢၼ်းလဵၼ်ႈႁႂ်ႈပေႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢၼ်တေဢွၵ်ႇမႃးၼႆႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ် ဢၼ်သၢင်ႈမႃး ႁူဝ်သိပ်းပီၼၼ်ႉယူႇ။

ၽွင်းၼင်ႇၼႆ ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇသမ်ႉ ၵႂႃႇၸွမ်းပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈလႄႈ တေတိူဝ်းလႆႈၽွၼ်းပၢင်ႈ ၼမ်လိူဝ် ၸွမ်ၸိုင်ႈ ထရမ်ႉၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေလႆႈၶိုၼ်း လွၵ်းၵၢတ်ႇဢမေႊရိ ၵၼ်ႊတႄႉ တေဢမ်ႇငၢႆႈ။ တီႈဝဵင်းလူင်ပေႊၵျိၼ်ႊ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်တင်း တႄႇဢဝ်မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း တေႃႇပေႃးထိုင် မိူင်းၵျပၼ်ႊ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈမိူင်းၼိူဝ်လုမ်ႈၾႃႉ လၢႆလၢႆမိူင်းဝႆႉ။

ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸိုင် တၢင်တူဝ်မိူင်းၶႄႇၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈၵွင်ႉတင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ။ တႃႇတေလႆႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် ၼႃႈပႆႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ်ၼႃႈၼႆႉတႄႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇငၢႆႈၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶဝ် ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။