သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢမ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇၵွင်ႈလူင် ၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ် ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 24/05/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ လၢမ်းလိမ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် ၸွမ်းႁူၺ်ႈၸွမ်းလွႆ၊ ဢဝ်ၶိူင်ႈတရူၼ်ႊ ပၼ်ႇလဵပ်ႈၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ် ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းယိင်း ဢႃယု 40 ပီ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“မိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းၼႆႉ ငိၼ်းသဵင်မၢၵ်ႇ သမ်ႉပေႃးဢူၼ်ပၼ်းၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ ႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပၼ်ႇလဵပ်ႈတႅမ်ႇတႅမ်ႇဢွၼ်ႇၵူၺ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်၊ ထၢင်ႇဝႃႈ တေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ဢမ်ႇၼၼ် တေပွႆႇမၢၵ်ႇႁႃႉၼႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ သူၼ်ႁႆႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၸမ် 50 ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼပၢၼ်းၵျီး၊ တၽၢၼ်းပိၼ်ႇ၊ ပႄႇၵိၼ်း၊ တပိၼ်ပျေူႇ၊ ငူၺ်ႇတွင်ႇသေ ဢဝ်ရူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇ ဝႃႈ ၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်ပၼ်ႇလဵပ်ႈ တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇၵုမ်းလႆၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃယု 20 ပၢႆ ယူႇဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၶဝ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႈပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇၶဝ်တေလႆႈၵုမ်းၵမ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇဢေႃႈ။ ၶဝ်ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင် ၶဝ်ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး၊ ၶဝ်တေႁဵတ်းၵူႈမဵဝ်း တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉထွမ်ႇၶၢဝ်ႇထွမ်ႇငၢဝ်း ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈထႅင်ႈ တၢင်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 22/12/2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇသေ ၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ တီႈဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းမီး 200 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽဝ်လႄႈ မႆႈၵွႆၵႂႃႇ 170 ပၢႆ။ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈ ၽဝ်ထႅင်ႈလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ 800 ပၢႆ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉထႅင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆးထႅမ် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆၼၢင်းယိင်း၊ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ ယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းလူင် တီႈပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ယႃႈယႃ။ တႃႇၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵူၼ်းမၢၼ်း ၵူၼ်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉတင်းၼမ်၊ ၾၢႆႇတၢင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမေႃယူတ်းယႃ ပၼ်လီလီလႄႈ ပိူင်လူင် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 22-23/12/2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းထၼူႉ (DSNDA) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈဝၢၼ်ႈယၼႄး (ရနဲ) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုတ်ႇဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ (မင်းပလောင်) လူႉၵွႆ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇၸွမ်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ