ၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈ ၼမ်ႉလွႆ ၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသိမ်ႇ (သိမ်ကုန်း) ၊ ၵုင်းသွင်း (ကုန်းစောင်း) ၊ ဢူင်ႇဢႅတ်ႇ (အုံအက်) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 8 ၵေႃႉ ၊  ၶူဝ်လႄႈသူၼ်ႁႆႈႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆ   ။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 27/7/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉလွႆ  ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသွင်း  ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ ႁၼ်တူဝ်တၢႆ 8 ၵေႃႉ ဢၼ်ပႆႇႁၼ်တူဝ်တၢႆ သေ ႁၢႆဝႆႉ မီးတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။  

ၼၢင်းယိင်းဢႃယု 30 ပီလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၼမ်ႉႁူၺ်ႈ ၼမ်ႉလွႆ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆလူင်းမႃး ။  ယွၼ်ႉၼၼ် ၼမ်ႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၼွင်းထူမ်ႈဝႆး ၊ တီႈဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသွင်း မီးၵူၼ်းလွင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼမ်ႉ ထိုင်တလဵဝ် ပႆႇႁၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ မီး ၊  တၢႆ 8 ၵေႃႉ ၊ ႁၢႆဝႆႉ 2ၵေႃႉ ၊ လီၵူဝ်ႇၼႃႇ ဢမ်ႇယၢမ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆသေပွၵ်ႈ ၊ သူၼ်ႁႆႈလွၵ်းၼႃးၵေႃႈ လူႉၵွႆမူတ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ ။

ၼွင်ၼမ်ႉဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသွင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်ႁႅင်ႈ ပေႃးၾူၼ်မႃးၸင်ႇမီးၼမ်ႉ ၊ လွင်ႈၼမ်ႉလွႆၼမ်ႉႁူၺ်ႈ ၼွင်းထူမ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းသွင်းၼႆႉ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉတူဝ် – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။

တီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းသွင်းၼႆႉ မီးလင်ႁိူၼ်း 80 ပၢႆ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်း 50 ပၢႆ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈၽေးၼမ်ႉ ယူႇဝႆႉ တီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသိမ်ႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသွင်း လူဝ်တင်းၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတင်းၵိၼ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ ။

ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသိမ်ႇ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈ ၽေးၼမ်ႉမႃးတီႈ ဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသိမ်ႇၼႆႉ မီး ႁူဝ်ၵူၼ်း ၸမ် 600 ၊ လူဝ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတင်းၵိၼ်ဝႆႉ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၶၢႆႉ ပၢႆႈၽေးၼမ်ႉ တီႈတၢင်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသွင်းၵေႃႈ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တင်းၼမ် ၊ တၢင်းဝၢၼ်ႈဢူင်ႇဢႅတ်ႇ ၼႆႉမီးၵူၼ်း လူႉတၢႆ ႁၢႆဝႆႉတင်းၼမ် ၊ ၵပ်းသိုပ်ႇၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ ”- ဝႃႈၼႆ ။

ယွၼ်ႉလိၼ်ၵူၼ်ႇ ၼမ်ႉၼွင်းလႄႈ  တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆလႄႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း တၢင်း ၶိုၼ်ႈလူင်း ၊ ႁိမ်းႁွမ်း ထမ်ႈၵူင်ႇၵၢဝ် ၽြႃးသူၺ်ႇဢူႉမိၼ်ႇ (ရွှေဥမင်) တီႈဝဵင်းပၢင်လႃႈ လူႉၵွႆ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶူဝ်ဢၼ်ၵၢႆႇဝႆႉ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢင်လႃႈ – လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၵေႃႈလူႉၵွႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈ လတ်းၶၢမ်ႈ ၵႂႃႇမႃး ဝႃႈၼႆ ။

ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းပၢင်လႃႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၼွင်ၼမ်ႉ ၸေႃႇၵျီႇ (ဇော်ဂျီ) လူၼ်ႉၾၢင်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်ၵွႆ  ၊ တလဵဝ် ပေႃးတေၵႂႃႇတင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ လႆႈၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသိမ်ႇဢဝ် ၊ သူၼ်ႁႆႈလွၵ်းၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ  ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ၼႃႇ ”- ဝႃႈၼႆ ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်းၸိတ်ႉ(ပန်းစစ်) ၵေႃႈယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လိၼ်ၵူၼ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူႉၵွႆ ရူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈလတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး ဝႃႈၼႆ ။

မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ တီႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵူၼ်ႇပင်း လူႉၵွႆ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း  ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ။

ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈပီၵၢႆၵေႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈၵူၺ်း ဢမ်ႇထိုင်ၵႃႈၼႆႉ ၊ ပီၼႆႉ တၢင်းၵေႃႈ လူႉၵွႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃး ၊ တၢင်းဝၢၼ်ႈၵုင်းၵျီးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်ႉၶိုၼ်ႈႁႅင်းၼႃႇ ၊ ၼႃးဢၼ်ၽုၵ်ႇဝႆႉၵေႃႈ လူႉၵွႆ ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵိၼ်သင်ယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ ။

ယမ်းလဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းယွင်ႇႁူၺ်ႈ ၊ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၊ တူၼ်ႈတီး ၊ ဢွင်ႇပၢၼ်း ၊ထုင်ႉပူင်း ၊ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၶဝ်ႈထူမ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ငိူင်ႉပၢႆႈတီႈလွတ်ႈၽေးဝႆႉ ဝႃႈၼႆ ။

ၾၢႆႇပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈၾူၼ်လူမ်းမိူင်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 29/07/2025 တေႃႇထိုင် 11/08/2025 ၼႆႉ ၾူၼ်လူမ်းတေလူတ်းယွမ်းလူင်း။ၾူၼ်ဢၼ်တူၵ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်တႄႉမၼ်းပဵၼ် ၾူၼ်ဢၼ်မႃးၸွမ်းလူမ်းမုၼ်ႊသုၼ်ႊ လုၵ်ႉၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းမႃး ၸွမ်းၼင်ႇသၽႃႇဝ ၶၢဝ်းၾူၼ်ၵူႈပီၵူၺ်း။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပႆႇႁၼ်လုၵ်ႈလူမ်းလႅင်ႉဢၼ်မႂ်ႇတေၶဝ်ႈမႃးထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ပႂ်ႉတူၺ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းယူႇၵူႈယၢမ်းသေၵမ်းဝႃႈၼႆ။