ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၵူတ်ႇထတ်းဝတ်းဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊရူတ်ႉၵႃး ရူတ်ႉၶိူင်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူတ်ႇထတ်းလၢႆႊသိၼ်ႊရူတ်ႉၵႃးၵၢင်ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးမႃးတင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ် ၵျုၼ်ႊ တေႃႇထိုင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁိုင်မႃးလိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ ပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ။ ဝၼ်းတီႈ 13/7/2025 ဝၼ်းတိတ်ႉ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃး တီႈၸဵင်ႇတၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (အထက) မၢႆ 1 တီႉၺွပ်း ရူတ်ႉၶိူင်ႈဢမ်ႇမီးဝႂ် 50 လမ်း ဝႃႈၼႆ ။
ၵွၼ်ႇၼႃႈၼႆႉပေႃးတီႉလႆႈ ရူတ်ႉၶိူင်ႈဢမ်ႇမီးဝႂ်ၼႆ ၵူၼ်းၶပ်းရူတ်ႉဢမ်ႇတိုဝ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်းတူတ်ႈတၢမ်ႇ 3 မိုၼ်ႇပျႃးတေႃႇထိုင် 1 သႅၼ်ပျႃး။ ၵမ်ႈၼမ်ႉပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတေပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၼႂ်းဝၼ်းသဝ်ဝၼ်းတိတ်ႉလႄႈ ဝၼ်းလိူၼ်လပ်းလိူၼ်မူၼ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူႈဝၼ်း။ ၵူတ်ႇထတ်းတင်းဝႂ်ရူတ်ႉလႄႈ လွင်ႈတိုဝ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်လွတ်ႈၽေး – ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းယိင်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ ပေႃးပဵၼ်ဝၼ်းသဝ် ဝၼ်းတိတ်ႉ ပလိၵ်ႈၵႆႉၵူတ်ႇထတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၊ ၾူၼ်မႃးၵေႃႈဢမ်ႇလိုဝ်ႈ ။ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၽႃႈယၢင်ႁႄႉၾူၼ်သေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း။ ပၢႆႈၵေႃႈၶဝ်လမ်းၸွမ်း။ ပေႃးၶဝ်လမ်းၶိုတ်းၼႆႉ ယိင်ႈပၢႆႈၵႆယိင်ႈယွၼ်းငိုၼ်းၼမ်။ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈပၼ်ပဵၼ်သႅၼ်ၵေႃႈမီးဢေႃႈ။ ဝၼ်းလိူၼ်မူၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇၼၼ်ႉ တႆးၵေႃႉၶႃႈၺႃးတီႉ။ ၺႃးယွၼ်းငိုၼ်းပဵၼ်3 သႅၼ်ပျႃး။ ၶဝ်လမ်းတီႉၸိူင်ႉၼႆႁိုင်ၵေႃႈႁိုင်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈသေပွၵ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၼႆႉပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၵႂႃႇမႃးၼမ် မိူၼ်ႇၼင်ႇ တၢင်းလဵပ်ႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၊ ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၽြႃးၽိူၵ်ႇ ၊ ပွၵ်ႉပၢၼ်းလၢႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ ။
ရူတ်ႉၵႃး ရူတ်ႉၶိူင်ႈဢၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းလႆႈၼၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉတီႈၼႂ်းႁူင်းပလိၵ်ႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၸိင်ႇပၢၼ်း ( စိန်ပန်း) လႄႈ ၼႂ်းတပ်ႉတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ယပၶ( ရပခ) သေ ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇပၼ် ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈၵၢင်ႉၵႄႇပွၵ်ႉယွမ်ႇ ဢၼ်ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုၼ်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် ပလိၵ်ႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ တီႈတူၼ်ႈတီး ၵမ်ႈၼမ် 70 % ၼႆႉ ပဵၼ်ရူတ်ႉၵႃး ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊလၢႆလၢႆ ၊ ပေႃးၵူၼ်းပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ တလဵဝ် သိုဝ်ႉၶီႇရူတ်ႉ ဢၼ်မီးလၢႆႊသိၼ်ႊ ၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈတႄႉ ယၢပ်ႇၸႂ် ၊ တေၵႂႃႇလႂ် မႃးလႂ်ၵေႃႈ လႆႈထွမ်ႇၶၢဝ်ႇ ထွမ်ႇငၢဝ်းသေၸင်ႇၵႂႃႇ မၢင်ပွၵ်ႈမီးတၢင်းလူဝ်ႇလမ်ႇလွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၸၢင်ႈမႃး ၵိၼ်းၸႂ်ၼႃႇ ”- ဝႃႈၼႆ ။
လိူၼ်မေႊ ဝၼ်းတီႈ 2 ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸီႉသင် ႁႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးမၢႆၾၢင် (လၢႆႊသိၼ်ႊ) ၼႆလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ လိုပ်ႈလၢမ်းတီႉၺွပ်းရူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈတီႈၵူႈဝဵင်း၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း ၊ တူၼ်ႈတီး ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ ၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၊ သီႇသႅင်ႇ ၊ ပၢင်လွင်း ၊ ပၢင်လူင် ၊ ၼမ်ႉၸၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၵူတ်ႇထတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ – ပေႃးဢမ်ႇပႃးလၢႆႊသိၼ်ႊ ရူတ်ႉၶိူင်ႈတေလႆႈပၼ်ငိုၼ်း 3 မိုၼ်ပျႃး ၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးလၢႆႊသိၼ်ႊတေမႂ် 1 သႅၼ်ပျႃး လႄႈတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 1 လိူၼ် ၊ ပေႃးဢမ်ႇမီး မၢႆရူတ်ႉ တေဢဝ်လိူင်ႈတင်းမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 84(ၵ) ၊ 94 ၊ တူတ်ႈတၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ 3 လိူၼ် လႄႈ ငိုၼ်း 3 သႅၼ်ပျႃး ဝႃႈၼႆ ။
ၾၢႆႇတင်းပလိၵ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူတ်ႇထတ်းဝတ်းဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1/6/2025 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ5/6/2025 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း ၊ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းတီႉၺွပ်း လႆႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ရူတ်ႉၵႃး 400 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ