မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 11/07/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 3 မူင်းပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။

မၢၵ်ႇလူင်ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသႂ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းပလိၵ်ႈသွင်တီႈလႄႈ ႁူင်းႁႅမ်းၵေႃးလီႇ ဢၼ်မီးၾၢႆႇၼွၵ်ႈဝဵင်းယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်း ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မွၵ်ႈ 2 လၵ်း ၼၼ်ႉ တီႈၼိုင်ႈသေ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း ပႃးၸဵမ်သိုၵ်းတဢၢင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ၵူၼ်းၸိူဝ်းလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်း ပွၵ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၵႂႃႇတူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း တႅတ်ႈတေႃး။ သိုၵ်းလွႆၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်ထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈသေဢိတ်း။ ႁေႃႇတႄႇ ၵေႃးလီႇတႄႉ ၵွႆၵႂႃႇၼမ်တႄႉဢေႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်းမႃး။ တီႈၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းပလိၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တိူဝ်ႉၺႃးႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ ဢၼ်လဵၵ်ႉၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈယူႇ ၼႃႇ။ လႅပ်ႈတေသိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈၺႃး ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈၺႃးယူႇ”။

လႆႈႁူႉဝႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်းၶဝ် ၶဝ်ႈယူႇဝႆႉၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဢိူင်ႇ ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼၼ်ႉသေ သမ်ႉမီးၵူၼ်းသူင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ် တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိူင်းၼႄဢွင်ႈတီႈယူႇသိုၵ်းတဢၢင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ဝၼ်းတီႈ 11 ၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း သိုၵ်းတဢၢင်းၼၼ်ႉတႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ -“သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇ သႂ်ႇ 3 လုၵ်ႈ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸိူဝ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉတီႈႁူင်းႁႅမ်းၵေႃးလီႇၼၼ်ႉ တၢႆၵႂႃႇ 1 ၵေႃႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃး သိုၵ်းတဢၢင်း ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေ တႄႇပၼ်ၵၢၼ်ပိူင်ၵၢၼ်လုမ်းယဝ်ႉ ဢဝ်ႁႅင်းၵူၼ်းသိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတဢၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၼႂ်းသိုၵ်းတဢၢင်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇယူႇဝႆႉၸွမ်း ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈလုမ်းၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢႆလၢႆတီႈ။

ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း၊ တရူၼ်ႊ၊ ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်လႄႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းတပ်ႉပႆလိၼ်လေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ၸိူဝ်းၵုမ်းၵမ် မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ထိုင်တီႈသိုၵ်းတဢၢင်းပေႃးလႆႈထွႆပၼ်ၶိုၼ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်းၶိုၼ်းယူႇလၢႆဢွင်ႈတီႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသိုၵ်းတဢၢင်း တေထွႆဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ဝၢႆးလင် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ပၼ်တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မိပ်ႇငႅၼ်းဢီးသူၼ်းထိုင်ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ႁၢမ်ႈၶၢႆႉလႄႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၶိူင်ႈ ၵွင်ႈၵၢင်ႇသိုၵ်းတဢၢင်း (TNLA) ၼႆယူႇ။

တႄႇဝၼ်းတီႈ 24/06/2025 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇပေႃးထိုင် ဝၼ်းတီႈ 11/07/2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းတဢၢင်းၵုမ်းၵမ် ဝၢႆးလင် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၶမ်ႈလိူၼ်မူၼ်း ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ တိူင်းမၼ်းတလေး၊ ထုင်ႉမေႃႇသျီး မိူင်းယၢင်းလႅင်၊ တိူင်းမၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပႃးၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ မီးၵူၼ်းတၢႆၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 9 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းထႅင်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဢဝ် မၢႆမီႈ Geneva Conventions ဝႃႈၼႆၸိုင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸုမ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈဢဝ် ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆ။ တေဢမ်ႇလႆႈမႃးယူႇသဝ်း မူၵ်းသွၼ်ႈၸွမ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ၊ သုၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွင်ႈတီႈသႃသၼႃ၊ ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်းလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ