ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးထပ်းၵၼ် ဢမ်ႇယွမ်း 8 ပွၵ်ႈ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်း လူႉတၢႆ 5 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 10 ပၢႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈပၢႆႈ ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇယူႇသဝ်း ဢွင်ႈတီႈလွတ်ႈၽေးဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးတင်း ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/06/2025 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင် ပွၼ်ႊ 500 သႂ်ႇၼႂ်း ဝဵင်း 2 လုၵ်ႈ တိူဝ်ႉသႂ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉၼဵင်ႈဝၢၼ်လႄႈ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆ ႁိမ်းၵျွင်းပလီႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းမုင်ႉ ႁေႃႁိူၼ်းတင်း ၵူၼ်းမႃးၼင်ႈ ၵိၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈၼႂ်းႁၢၼ်ႉၼၼ်ႉ လူႉတၢႆၵႂႃႇ 4 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 14 ၵေႃႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆၵႂႃႇ 49 လင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈလူႉၵွႆ 2 လင်။

ဝၼ်းတီႈ 25/06/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 11 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉဢူင်းၵႅင်း ပွၵ်ႉတႆး တီႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢႃယု 10 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈ လႆႈတိူဝ်ႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းၸၢႆးသႅၼ်းပၢၼ်ၵၢင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉသႅၼ်း ပၢၼ်ၵၢင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉၶႃႈဢိူဝ်ႈ။ တိူဝ်ႉၺႃးတီႈႁူဝ်ၶဝ်ႇမၼ်းၵႂႃႇလႄႈ တေလႆႈတႅပ်းပႅတ်ႈ ၶႃမၼ်းယဝ်ႉဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/06/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း 12 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇ သႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးထႅင်ႈ 2 လုၵ်ႈ။ ၼၢင်းယိင်း ဢႃယု 49 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ တၢႆၵႂႃႇသေ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈမၢတ်ႇ ၸဵပ်းၵႂႃႇ၊ ၵူၼ်းၸၢႆး သွင်ၵေႃႉၵေႃႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇၸွမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆၵႂႃႇ 2  လင် ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/06/2025 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်း ပွၵ်ႉ1 ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးထႅင်ႈ 2 လုၵ်ႈ တိူဝ်ႉၺႃးႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လူႉၵွႆၵႂႃႇ 10 လင်ပၢႆ။ မီးၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ၵႂႃႇ 5 ၵေႃႉ၊ ၸၢႆး 2 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 3 ၵေႃႉ။ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 9 မူင်းၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇ မၢၵ်ႇ သႂ်ႇထႅင်ႈ 6 လုၵ်ႈသေ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

“ၸွမ်းလုမ်းလူင် ၸိူဝ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်ႈယူႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းလွႆ (တဢၢင်း) ၶဝ်သမ်ႉမႃး ယူႇဝႆႉၼႃႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၸင်ႇဝႃႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်းၼွင်ၶဵဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁႅင်းဝႆႉ။ ဢၼ်ၶဝ်မႃးပွႆႇမိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၾၢႆႇလင်ၵျွင်း အလက 4 ပဵၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတွင်ၼဝ်ႈ၊ တီႈႁိမ်းလုမ်း ႁႅင်းၵၢၼ် (အလုပ်သမားရုံး) ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶဝ်ၶၢႆႉဢဝ်ၵႃးၶႄၾႆးၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇဝႆႉထႅင်ႈ ႁိမ်း ၵျွင်းယွတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ”။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် မႃး သွၼ်ႈယူႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းမႃးပွႆႇသႂ်ႇထႅင်ႈ၊ ၵူဝ်ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇလႄႈ လႆႈႁႅၼ်းၶူဝ်းလဵင်း သွင်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇယူႇဝႆႉတၢင်းဝၢၼ်ႈၼွင်ပိင်၊ ဝၢၼ်ႈပုင်ႇဝူဝ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဝၢၼ်ႈၼွင်ပိင်ၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မွၵ်ႈၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမိူင်း မီးၾၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။ ဝၢၼ်ႈ ပုင်ႇဝူဝ်းသမ်ႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး 1 ၸူဝ်ႈမူင်းသေ မီးဝႆႉၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ဝႆႉၼႂ်းၼႃႈတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/ SSA) ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်သေ ၾၢႆႇ ၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်းၼႆႉ ၺႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မိပ်ႇဢီး ႁႂ်ႈထွႆထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ သီႇပေႃႉ ပၼ်တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်းဝႆႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၵုမ်းၼႃႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းတဢၢင်း မီးလွင်ႈထဵင်မေႃးၵၼ် ႁိမ်ၵၼ်ယူႇၼႆသေ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် သိၼ်ႇယေႃႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈမီး ၸၼ်ႉၵဝ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ႁဵတ်း CDM ဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ် ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၼႄဝႆႉ ငဝ်းလၢႆး ပၢင်တိုၵ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵုမ်းၵမ်ထိုင်ၶိုၼ်းလႆႈတီႈလႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

“ယၢမ်းလဵဝ် ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ၼႆႉ လႆႈႁၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈႁၼ်သၢႆသိုၵ်း (ငႃးသိုၵ်း) တပ်ႉပႆလိၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၽိူမ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးတိုၵ်းၼႆႉ ႁႅင်း ဢေႇဝႆႉလႄႈ ၶဝ်လႆႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်တင်း ၶိူင်ႈမိၼ် တိုၵ်းၸွႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶဝ်ၸင်ႇပဵၼ်ၾၢႆႇဢၼ်ယူႇသႃႇ ဝႆႉ။ ယွၼ်ႉၶဝ်ၸႂ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၸိူဝ်းမိပ်ႇငႅၼ်းၵဵပ်းမႃးၵူႈတီႈၵူႈတၢင်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈၼႃႈပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းၶဝ်မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼမ်ယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ်ႁႅင်းၶဝ်ယွမ်းၵႂႃႇမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆႉ မီးငဝ်းလၢႆး ၶႂၢၵ်ႈထႅင်ႈ တႃႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈႁၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း လုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းမိူင်းယႆ ၶဝ်ႈၸူးဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼမ်တႄႉတႄႉ”။

ပေႃးထိုင်မႃး ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ၵၼ် လွင်ႈပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တီႈဝဵင်းၶုၺ်းမိင်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ။

တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ