ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸၢဝ်းတႆးၼႆႉ ပေႃးမႃးထတ်းတူၺ်း ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်၊ ၸိူင်း၊ ဝွၵ်း၊ ပိုၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဢေႇမႃးတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းထုင်းၵေႃႈမီးဝႆႉဝႃႈ “လိၵ်ႈၽႂ်ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၵေႃႈမိူင်းၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ – လိၵ်ႈၽႂ်ႁၢႆၵေႃႈ ၶိူဝ်းၼၼ်ႉတၢႆ ” ၼႆလႄႈ ၸင်ႇမီးၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၶိင်းသိူဝ်” ၼႆၼၼ်ႉ တႅမ်ႈပပ်ႉၵႃႇတုၼ်း၊ ပပ်ႉႁၢင်ႈလူၼ်ႉ၊ ႁုၼ်ႉၶူဝ်ပၢႆးႁႅင်းၸႂ်၊ ပၢႆးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ဢမ်ႇယွမ်း 50 ပပ်ႉယဝ်ႉ။ ပပ်ႉမၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ် ထုၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈ ဢၢၼ်ႇ ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉတႄႉတႄႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၶိင်းသိူဝ် ပဵၼ်ၽႂ် – ယွၼ်ႉသင်လႄႈ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ် ၵျိူၵ်ႈလူဢၢၼ်ႇပပ်ႉမၼ်းၸၢႆး – မီးလွင်ႈယၢပ်ႇလွင်ႈငၢႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉ ၼၢင်းငိုၼ်းႁွမ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ “ၶိင်းသိူဝ်” ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ် – ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵပ်းသိုပ်ႇၼႄႉၼမ်းပၼ် ၸိုဝ်ႈသဵင် ၊ ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ ဢိတ်ႉၼိုင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ၸိုဝ်ႈတႄႉတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးသႅင်မိူင်းၶႃႈ။ ပဵၼ်ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈထီႇ ၊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈထီႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢေႃႈ။

ထၢမ် – ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈလိူၵ်ႈၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်ဝႃႈ ၶိင်းသိူဝ် ၊ မီးတီႈပွင်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?  

တွပ်ႇ – မိူဝ်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈ သီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႃႈၼႆႉမိူၼ်ဢၢႆႈသိူဝ်။ မိူၼ်ၵပ်ႉ ပီႇယ ဢၢႆႈမီဢၢႆႈသိူဝ်ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈၶဝ် ၼႃႈယႂ်ႇတႃလူင်ၼႆလႄႈ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ် ၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႃႈသမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉဝႃႈ ဢၢႆႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈ  King (မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈၶုၼ်) ၼႆၼၼ်ႉ မႃးၸႂ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈပဵၼ်ၶုၼ်သိူဝ်။ ၼႂ်းပႃႇထိူၼ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉသိူဝ်ပဵၼ် ၸိၵ်းၸွမ်။ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးမွၼ်းဝႃႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ယႂ်ႇပဵၼ်လူင်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းပၢႆးမွၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဢၼ်ၼႆႉသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်မႃးၶႃႈ။

ထၢမ် – မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ ပဵၼ်တႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈမႃး ၊ တႄႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီလႂ်ၶႃႈ?

တွပ်ႇ – လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးၼႆႉတႄႉ မီးယူႇလၢႆဢၼ်ၶႃႈ။ ထီႉၼိုင်ႈတႄႉ မိူဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ သီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်ၼႂ်းလိူၼ်သိပ်းဢဵတ်း ဢမ်ႇၼၼ် လိူၼ်သိပ်းသွင်ၸိုင် မိူင်းၶဝ်တေမီးပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ“Book Fair” ။ ၼိုင်ႈပီ တေမီးလၢၼ်ႉ/ ႁူင်းၶၢႆပပ်ႉယႂ်ႇယႂ်ႇ။ မိူဝ်ႈၵႂႃႇထိုင်ၼၼ်ႉ ၶႃႈတူၵ်းၸႂ် ထၢင်ႇဝႃႈပဵၼ်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး/ ပွႆးဝၼ်းတႆး/ ပွႆးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇတီႈမိူင်းႁဝ်း ယွၼ်ႉဝႃႈၵူၼ်းၵိုၼ်း မီး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းလူင် သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ၊ ၽူႈတၢၼ်ႈၶႆႈ ၊ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၊ ႁေႃးတြႃး ၊ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းမႃးၶၢႆပပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းမႃးၶဝ်ႈပွႆး ၶၢႆပပ်ႉၼႆႉ ၵိုၼ်းလိူဝ်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးမိူင်းႁဝ်း။ တီႈတႄႉ မၼ်း မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မႅတ်ႇပႅင်းငိုၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း။ ၵူၺ်း ၵႃႈ ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈၼႆႉတႄႉ လႆႈႁၼ်ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်သိုဝ်ႉပပ်ႉမိူဝ်းသမ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈပေႉ။ ၵႂႃႇႁၼ် တီႈၼၼ်ႈသေ ၸင်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ပိၼ်ႇလိၵ်ႈမႃး။ ၵူၺ်းၽိူဝ်ႇတေမႃး တႄႇတႅမ်ႈသမ်ႉ ဝူၼ်ႉယၢပ်ႇ ယူႇ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈတေတႅမ်ႈလွင်ႈသင်။

မိူဝ်ႈၽွင်းၵႂႃႇမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉ တေမႅၼ်ႈၼႂ်းပီ 2016 ။ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးလႄႇၸႂ်းမိူင်းႁဝ်းသမ်ႉ ၼႂ်းပီ 2018 ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈလၢတ်ႈယွၵ်ႇဝႃႈ ၵႂႃႇသီႇႁူဝ်ႇၼႆႉၵွတ်းၼႃႇႁႃႉထိုင်တီႈပေႃးလႆႈ ၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈ သေၵႂႃႇၼႆၵေႃႈမီး။ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၶဝ်ဝူၼ်ႉၼႆလႄႈ မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸိူင်ႉၼၼ်သေ ၸင်ႇပဵၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃး။

ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ပေႃႈႁႆႈမႄႈၼႃး ၊ ပေႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်း ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈ ၸဵမ်လိၵ်ႈတႆးလႄႈ လိၵ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်း။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈမႂ်ႇသေ ဢဝ် မိူဝ်းပၼ် ပေႃႈမႄႈတူၺ်းဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈႁူႉမႃးဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈ ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ် မႃး တွင်ႈၸႂ်ထိုင်ၸႂ်ႁႅင်း ဢဝ်ဢၼ်ၼႆႉသေမႃးပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ တႄႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးတႄႉ ပဵၼ်ၼႂ်းပီ 2018 ၶႃႈ။

ထၢမ် – ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်လႆႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈၵႂႃႇတင်းမူတ်း မီးလၢႆပပ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ?

တွပ်ႇ – တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2018 မႃးတေႃႇထိုင် ႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉ ပပ်ႉယႂ်ႇ၊ ပပ်ႉၵႃႇတုၼ်း ဢိၵ်ႇပႃး ပပ်ႉႁၢင်ႈလူၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း လႆႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇ 51 ပပ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ။

ထၢမ် – ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်လႆႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်သႅၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ လွင်ႈတၢင်းသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ –  ပပ်ႉဢၼ်လႆႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၾၢႆႇပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၊ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၾၢႆႇသႃသၼႃၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁၼ်ဢွၵ်ႇမႃးယူႇၵူႈပီ မိူၼ်ၼင်ႇ ပပ်ႉၸဵင်ၶမ်းလႅင်း ၊ ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇႁူဝ်ႇ ၊ သႅင်သယမ် ၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်း 15 ပီ 25 ပီ 50 ပီ 75 ပီ 100 ပီၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၼ်ဢွၵ်ႇၼမ်ယူႇၶႃႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပပ်ႉတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေမႃးၼႆတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်ဢွၵ်ႇၼမ်။ ႁႂ်ႈ ပေႃးပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈတိူဝ်းတႅမ်ႈမႃး ပိၼ်ႇမႃးၾၢႆႇၼႆႉၶႃႈ။

မိူဝ်ႈပီ 2016 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၵႂႃႇတီႈဝဵင်းႁႅင် ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 လိူၼ်၊ ၵႂႃႇၾိုၵ်း ABC ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉလႆႈၵႂႃႇ ႁၼ်တီႈ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ ဝတ်ႉၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်း၊ ပပ်ႉၸိူင်းဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတေဢိင်ပိုၼ်းသေ တႅမ်ႈ ၼၼ်ႉလႆႈႁၼ်မီးၼမ်ႁႅင်းၼႃႇ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်း မၼ်းၸဝ်ႈတေတႅမ်ႈပပ်ႉ “သိပ်းပီတီႈပႂ်ႉမွင်း” ။ ၽွင်းႁၼ်မႅၼ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ မီးၸႂ်ၶွႆမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈၸိူင်းသမ်ႉ တေဢမ်ႇၶိုတ်းလႆႈ ႁႅင်းသိူဝ် ၶႅင်ၶဝ် ယွၼ်ႉႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႈသိုဝ်ႈ ၊ ပေႃးတေတႅမ်ႈပပ်ႉပိုၼ်းသမ်ႉ ႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁူႉပိုၼ်း ၊ မိူၼ် ၼင်ႇ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈၵႅဝ်ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းမႃးလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးပဵၼ်။

ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇလိူၵ်ႈတႅမ်ႈ ၾၢႆႇပၢႆးႁႅင်းၸႂ် ၊ ပၢႆးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉဝူၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇႁႅင်းၸႂ် ယွၼ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇလႆႈၽိုတ်ႉၸိုၼ်ႇ ၵႄႈငဝ်းလၢႆးလၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ် ၊ ၵၢင်ၸႂ်ပေႃႈမႄႈၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ထၢမ် – ၼႂ်းပပ်ႉဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇတင်းမူတ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ဢၼ်လႂ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ပေႃးဢဝ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈတႄႉ ၵူႈပပ်ႉဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ တိုၼ်းပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၶႂ်ႈ ယိုၼ်ႈပၼ်ယူႇ ၵူႈပပ်ႉၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁၼ်ပိူၼ်ႈသူၼ်ၸႂ်သေ လႆႈၸႂ်ၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ပပ်ႉ “တွၼ်ႈတႃႇ ၵဝ် မီးၵဝ်ယူႇ” လႄႈပပ်ႉ “ပေႃႈမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ပေႃႈၵေႃႉၽၢၼ်” သွင်ပပ်ႉၼႆႉၶႃႈ။ ပပ်ႉသွင်ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈပဵၼ် ပပ်ႉပၼ်ႁႅင်းၸႂ်လႄႈ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ပပ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ်တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်း တေတႄႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – ၼႂ်းၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ၽႂ်ၽွင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ပေႃးပဵၼ်ၾၢႆႇတႅမ်ႈၸိူင်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်လႄႈ မွၵ်ႇဝၼ်းလိူၼ်လၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပပ်ႉၸိူင်း “ၶႅၵ်ႇ” ၼႆၼၼ်ႉယၢမ်ႈလူဢၢၼ်ႇ တူၺ်းလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလီဢၢၼ်ႇယူႇၶႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၾၢႆႇ Academic Writing ဢၼ်တႅမ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈၸႂ်ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၶဝ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ၊ ပေႃးတႅမ်ႈလွင်ႈပိုၼ်းသမ်ႉ လႆႈၸႂ်မႄႈၶူးၶိူဝ်းသႅၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈ လိၵ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ လႆႈၸႂ်ပမေႃႇတဵင်းၽေႇ (ဗန်းမော်သိန်းဖေ) ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ။ လၢႆးတႅမ်ႈ ၶဝ်ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတေႃႈလဵဝ်ၵေႃႈ ဢၢၼ်ႇပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈ ၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – ယူႇတီႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူး လႆႈၸႂ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၼႅဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႈ လႆႈၸႂ်တႅမ်ႈၾၢႆႇပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၼႆႉၵူၺ်းၶႃႈ။ ပေႃးမႃးလူတူၺ်းၵေႃႈ မၼ်း ဢမ်ႇႁိူင်ႈၵိူင်းၵႂႃႇၾၢႆႇလႂ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈလူလႆႈ ၊ ၽႂ်လူၵေႃႈလႆႈ။ ပေႃးတႅမ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း သေၵိူင်းၵႂႃႇသေၾၢႆႇၾၢႆႇသမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းတေႃႈလဵဝ်သေ တေၵႂႃႇယၢပ်ႇပႆယၢပ်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ 

ထၢမ် – ၼႂ်းၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉ မီးယူႇလၢႆလွင်ႈၶႃႈ။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်း ပပ်ႉပိူၼ်ႈတင်း ပပ်ႉႁဝ်းၵေႃႈ မၼ်း ပိူင်ႈၵၼ်ၶႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ပပ်ႉၼွၵ်ႈမိူင်း ၊ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၊ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးၵူၼ်းတႅမ်ႈ ၊ ၵူၼ်းထတ်း ၊ ၵူၼ်းႁၢင်ႈၶိူင်ႈၼႃႈသိူဝ်ႈပပ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇပၼ်ငိုၼ်း တိုၼ်းလၢင်းမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉႁင်းၶေႃ ၶေႃ။ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉသမ်ႉ ယဝ်ႉတီႈၵေႃႉလဵဝ်မူတ်း။ ၼႂ်းၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၼႆႉ လႆႈဝႃႈယၢပ်ႇ ဢေႃႈ မီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း ပေႃးဢမ်ႇဢဝ်တူဝ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်း ၊ ဢမ်ႇမီး ငိုၼ်းထုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶႃႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်တိုၵ်းသူၼ်းၵၼ် ႁႂ်ႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသေတႃႉ ပေႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးမွၼ်းမႃးတႄႉ ယင်းတိုၵ်ႉႁႅင်းဢေႇၼႃႇၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢပ်ႇၼႃႇတၢၼ်ႇႁိုဝ် ၵေႃႈ  ပေႃးမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းတႄႉ မၼ်းတိုၼ်းပဵၼ်လႆႈယူႇၶႃႈ ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈလွင်ႈယၢပ်ႇၼႆႉမၼ်း တိုၼ်းမီးယူႇ ၵူႈတီႈ။  

ထၢမ် – မိူဝ်ႈၽွင်းႁူပ်ႉၺႃးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽွင်ႈၶႃႈ?  

တွပ်ႇ – ပေႃးဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပပ်ႉၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ တေမီးယူႇ 1,000 ထိုင် 2,000 ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပပ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းၵေႃႉ ဢၼ်ၸႂ်တူၵ်း ဢမ်ႇႁူႉတေလႆႈႁဵတ်းသင်ၵႂင်တၢင်းဝႆႉယူႇသေ လႆႈလူမႅၼ်ႈပပ်ႉ ဢၼ်ၶႃႈတႅမ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵႂႃႇၸိုင် မိူၼ်ၵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်တႃႇၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ။ မၢင် ၸိူဝ်း ၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင် တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇမိူင်းသေ လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ လႆႈၸႂ်ဢၢၼ်ႇပပ်ႉ ဢၼ်ၶႃႈတႅမ်ႈ လႆႈငိၼ်း ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉ ၵူၼ်းၸႂ်တူၵ်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈမီးႁဝ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း။ ပေႃးမိုၼ်းတႃတိုၼ်ႇမႃးလႄႈ ႁူတႃတိုၵ်ႉလီယူႇတႄႉ ပွင်ႇဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တိုၵ်ႉၵၢမ်ႇလီယူႇ ၊ လွင်ႈၼွၼ်းၾၼ်ပႆႇပဵၼ်မႃးသေတႃႉ လႆႈၸိုၼ်ႇၸႂ်သေဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ၵႂႃႇဝၼ်းလႂ် ဝၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၼွၼ်းၾၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁဝ်ႈၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ လႆႈႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတေမိူၼ်ၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်း မၼ်း မီးမိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈ မိူဝ်ႈလူင်းလႄႈ မိူဝ်းၼႃႈတေလီမႃးယူႇ။ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈမီးႁဝ်းၵေႃႉလဵဝ် ၊ တေႃႈၵူၼ်းယွၼ်းဢမ်ႇမီးတိၼ်မီးမိုဝ်းယင်းဢမ်ႇဢိုပ်း၊ ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းတိၼ်မိုဝ်းလီ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ တေဢမ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈၼႆသေ ဢဝ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ။

ထၢမ် – ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ပိၼ်ႇတႅမ်ႈမႃးတီႈပိူၼ်ႈလႄႈ ဢၼ်တႅမ်ႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ဢၼ်လႂ်ငၢႆႈဢမ်ႇၼၼ် ယၢပ်ႇလိူဝ်ၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ တေယူႇတီႈတူဝ်ၽူႈၵေႃႉဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉဢေႃႈ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ဝူၼ်ႉဢွၵ်ႇ သေတႅမ်ႈႁင်းၵူၺ်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇပိၼ်ႇဢဝ်တၢင်ႇတီႈမႃးတႅမ်ႈ။ ၼႂ်းသွင်ဢၼ်ၼႆ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ႁဝ်းၶႃႈႁႃၶဝ်ႈသႂ်ႇယွင်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းမီးၵေႃႈဝူၼ်ႉသေတႅမ်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃတၢင်ႇတီႈမႃး သႂ်ႇ ၊ ဢဝ်တၢင်းႁူႉပိူၼ်ႈမႃးသႂ်ႇတီႈၼႂ်းႁဝ်း။ ဢၼ်လႂ်ယၢပ်ႇ ဢမ်ႇယၢပ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းယူႇတီႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉလႄႈ တၢင်းသူင်ႁဝ်း။ ယူႇတီႈတူဝ်ၶႃႈတႄႉ ပေႃးဝူၼ်ႉသေတႅမ်ႈႁင်းၵူၺ်းၼႆႉ လႆႈယူႇသေတႃႉ မၼ်းသမ်ႉၼၢၼ်း လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်။ ပေႃးမီးပပ်ႉဝႆႉႁေ ပိၼ်ႇဢဝ်တႄႉ တိူဝ်းဝႆးလိူဝ် တေႃႈလဵဝ်တၢင်း ႁူႉတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇႁႅင်းၼႃႇ။ တီႈတႄႉမၼ်း တၢင်းႁူႉတီႈဢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈမီးဝႆႉၼႆႉ ၼမ်ႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႉၵႂႃႇလိူၵ်ႈတူၺ်းသေဢဝ်မႃးပိၼ်ႇပဵၼ်လိၵ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်းၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၾၢႆႇ ပၢႆးသၢႆႈ ၊ ပၢႆး IT ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉမီးဢေႇၼႃႇၶႃႈ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းႁူႉမေႃၼႂ်းႁဝ်းမီးယူႇသေတႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းမၼ်းသမ်ႉဢေႇ။ သင်ႁဝ်းၶႃႈၸွႆႈ ၵၼ်တႅမ်ႈ၊ ၸွႆႈၵၼ်ပိၼ်ႇတႄႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တေၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယူႇၶႃႈ။

ထၢမ် – မိူၼ်ၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ် ပၢႆး IT ၵေႃႈ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးလႄႈ ၵမ်ႈၼမ် တေဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ် ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ တီႈၼႂ်းပပ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တႃႇတေဢဝ်ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇ/ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – တႃႇႁႂ်ႈဢဝ် ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇငၢႆႈၶႃႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းႁဝ်းတင်း မိူင်းပိူၼ်ႈၵေႃႈပိူင်ႈၵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်းတၢင်ႇမိူင်းၼႆ ပေႃးပပ်ႉတေဢွၵ်ႇ ၼိုင်ႈပပ်ႉ ၼႆႉ ၵူၼ်းပႂ်ႉသင်ႇ၊ ၸဵမ်ဢဝ်ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပေႃးမီးၵူၼ်းသင်ႇဝႆႉၵမ်း လဵဝ် ယဝ်ႉ။ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႉ ပိူၼ်ႈမီးတဵမ်ထူၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉသေ ႁဵတ်းၸွမ်းဝႃႇသၼႃႇၵူၺ်း  ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇပႂ်ႉမွင်းၵိၼ်တီႈၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပိူၼ်ႈမီးဝႆႉၼႃႈၵၢၼ်လၢႆလၢႆဢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။  မိူင်း ႁဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၊ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ တႃႇတေၸုၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လူဝ်ႇလႆႈမီးၵၢၼ်ငၢၼ်းတၢင်ႇဢၼ်ပႃးထႅင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ တႃႇတေ ၸုၵ်းမၼ်ႈ ၵႂႃႇၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းယၢပ်ႇလိူဝ်သေ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈၵေႃႉ ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈတႆးလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး။ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉမၢင်ၸိူဝ်း လႆႈယဵၼ်းပဵၼ် လၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵႂႃႇၵေႃႈမီး။

ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝႃႇသၼႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၵ်ႉ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼႆလႄႈ မႅတ်ႈႁိုဝ် သုမ်းၵေႃႈယဝ်ႉတိုၼ်းတေႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇၶႃႈ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼႆၸိုင် မိူဝ်ႈပီ 2014 – 2015 ၼႂ်းပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆထမ်မသႃမိ တီႈလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉ 3 ၶေႃႈ။ 1- ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၊ ၽူႈပိၼ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼမ်ၼမ် ၊ 2 – ႁႂ်ႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၼမ် ၊ 3 – ႁႂ်ႈမီးငိုၼ်းသူးၵၢၼ်ႁဵၼ်း (scholarship) တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်။ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး လႆႈဢဝ်ၽင်ဝႆႉၼႂ်းၸႂ်သေ ထိုင်မႃးပီ 2018 ၵေႃႈလႆႈတႄႇပဵၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃး။ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆသေ တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ  ၶႃႈ။

ထၢမ် – ၼင်ႇႁိုဝ် ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်း တေဢမ်ႇမွတ်ႇႁၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႃႈၼေႃ?

တွပ်ႇ – ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းထုင်းႁဝ်း မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈဝႃႈတႄႉ “လိၵ်ႈၽႂ်ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၵေႃႈ မိူင်းမၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၊ လိၵ်ႈၽႂ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းႁိူဝ်ႈႁိုင်း” ။ ပေႃးတူၺ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၶႄႇၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင်တီႈ လႂ်မိူင်းလႂ်ၵေႃႈ ဢဝ်လိၵ်ႈၶဝ်ပႃႉသႂ်ႇဝႆႉၸွမ်းၼႃႈႁိူၼ်းၶဝ်ၵမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇထၢမ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ၶိူဝ်းသင်ယဝ်ႉ။ ၶဝ်တိုၼ်းပၼ်ႁႅင်း လိၵ်ႈလၢႆးၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ် ။ မိူၼ်ၼႆ ႁဝ်းၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ လိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းႁၢႆၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇပၼ်ႁႅင်းၵၼ် ၊ လွင်ႈပၼ်ႁႅင်းၼႆႉသမ်ႉ လၢတ်ႈတီႈသူပ်း ၵူၺ်းၵေႃႈပႆႇယဝ်ႉ ၶႃႈ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလူလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်။ ပေႃးၼၼ်ၸင်ႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ပိူၼ်ႈပဵၼ်သင်ၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁူႉၶိုတ်းတၼ်းၸွမ်း။ ပေႃးၽူႈပၼ်ႁႅင်းၼမ်ၵွၼ်ႇ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇတေမီးႁႅင်းၸႂ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၵၼ်ၼမ်ၼမ်ၼႆၶႃႈ။  

ထၢမ် – သင်ဝႃႈၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်း ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်ၶိင်းသိူဝ် တႅမ်ႈဢွၵ်ႇၸိုင် တေလႆႈပၼ်ႁႅင်းတီႈလႂ်ၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ပၼ်ႁႅင်းသိုဝ်ႉလႆႈတီႈ လၢၼ်ႉဝူင်းဝၼ်း (တူၼ်ႈတီး) ၊ လၢၼ်ႉလုင်းဢွင်ႇပူၼ်ႉ ဝဵင်းပၢင်လူင် (ဢၼ်မီးဝႆႉတၢင်းၸၢၼ်းၵၢတ်ႇ) ၊ လၢၼ်ႉ Tai Book တီႈဝၢၼ်ႈႁႆး ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပပ်ႉတေ ၸေးလီဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈလၢႆးၶႃႈၵေႃႈ မီးယူႇၽွင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇပေႃးၸေး ၊ တၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇဝဵင်း မိူၼ်ႇၼင်ႇ တီႈမိူင်းထႆးလႄႈ သုၼ်ႇတူဝ်ဢၼ်ၶိုၼ်းဢဝ်ၵႂႃႇၶၢႆ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁူႉထိုင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးယူႇၽွင်ႈၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လၢၼ်ႉဢၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇ ၶႂ်ႈလႆႈသင် မီးမူတ်းၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇမီးၶႃႈ။

ထၢမ် – တႃႇတေႁႂ်ႈမီးၾိင်ႈယၢမ်ႈ လူလိၵ်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၾိုၵ်းၽွင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – တႃႇတေႁႂ်ႈမီးၾိင်ႈယၢမ်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းယူႇတီႈႁဝ်းၾိုၵ်းဢဝ်ၵူၺ်းၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႂ်ႈလူၾၢႆႇပၢႆးလႂ် ၸိူင်ႉ ႁိုဝ်ၵေႃႈ သိုဝ်ႉၸိူင်ႉၼၼ် မႃးလူ။ ပေႃးလူၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လူၵမ်းလဵဝ်သေႁႂ်ႈယဝ်ႉတင်းပပ်ႉ။ လူဝ်ႇလူ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈဢိတ်း ။ ပေႃးမၼ်းမႃးၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တၢင်းႁဝ်းၵေႃႈ လူလၢႆၵမ်းၵေႃႈလႆႈယူႇ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၸင်ႇတေၸပ်းၵႂႃႇၼႂ်းၸႂ်ႁဝ်း။ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉမီး 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵွပ်ႈၼၼ် ၼမ်လႄႈဢေႇ ဢဝ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းတၼ်းႁဝ်းသေ ၵိုင်ႇလီလူပၼ်လိၵ်ႈယူႇမွၵ်ႈ 15 – 20 မိၼိတ်ႉ။ သင်ႁဵတ်းၼႆၵႂႃႇ လၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ် ႁိုင်ၸိုင် ၶႃႈဝူၼ်ႉဝႃႈ တေပဵၼ်ၾိင်ႈယၢမ်ႈ / ဝႃႇသၼႃႇၵႂႃႇယူႇၶႃႈ။

ထၢမ် – ယူႇတီႈ ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ၊ ၽူႈပၼ်ႁႅင်း လႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?

တွပ်ႇ – ဢၼ်ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈတႄႉၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းထိုင်ၵူႈၵေႃႉ သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ဢၼ်သိုဝ်ႉပၼ် ႁႅင်း လူဢၢၼ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈၶႃႈႁဝ်းသေ ႁႂ်ႈၶႃႈပေႃးၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင် ထႅင်ႈဝႃႈ တိုၵ်ႉတေသိုပ်ႇတႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇလိုဝ်ႈ။ မိူၼ်တေႃႈ လဵဝ်ၵေႃႈ ပပ်ႉဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေပိုၼ်ၽႄႈဢွၵ်ႇတိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇထႅင်ႈ 3 ပပ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵႂႃႇယူႇ သဝ်းမီးမိူင်းလႂ်ၵေႃႈ ပေႃးႁဝ်းႁႃၵၼ်၊ ဝႆႉၵႃႈၶၼ်ၵၼ်တႄႉၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတေလႆႈလူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇၶႃႈတႄႉ ယွၼ်ႉ ယိူင်းထိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈလၢႆးတၢင်ႇၶိူဝ်းလႄႈ ၸင်ႇပိၼ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈတႆး။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပုၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးၸိူဝ်းမေႃ လိၵ်ႈလၢႆးတၢင်ႇၶိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵႂႃႇလူဢၢၼ်ႇၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈပိူၼ်ႈၵေႃႈ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၼႆႉမီးဝႆႉၼမ်ၼႃႇၶႃႈ။ မိူၼ်ၶႃႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၸိုဝ်ႈသဵင် ၊ ႁူႉမေႃၼႃႇသေပိၼ်ႇမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၼင်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈလႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီၼႆသေ ၸင်ႇပဵၼ်တႅမ်ႈမႃးၶႃႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူႈ ၵေႃႉ ဢဝ်ၼမ်ႉၸႂ်တႄႉတႄႉသေ ပၼ်ႁႅင်း ၊ ၼင်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းသေ သိုဝ်ႉပပ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃ ဢဝ် တွၼ်ႈသွၼ်သေ ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်သေၵမ်းၼႆၶႃႈ။